ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÀ VINH
Giáo trình
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
Ngành/Nghề: VĂN THƢ HÀNH CHÍNH
Trình độ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: QĐ/CĐN, ngày 01 tháng 4 năm 2020 của
Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Trà Vinh
Trà Vinh, năm 2020
(Lưu hành nội bộ)
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI NÓI ĐẦU
Để đáp ứng nhu cầu về tài liệu giảng dạy và học tập cho giảng viên và sinh viên
của Khoa Kinh tế - Du lịch thuộc Trường Cao đẳng Nghề Trà Vinh. Các tác giả tham gia
biên soạn Giáo trình Quản lý nhà nước đã biên soạn và cho ra mắt cuốn giáo trình dùng
chung cho sinh viên hệ đào tạo trung cấp ngành Văn thư Hành chính.
Giáo trình biên soạn chủ yếu đi sâu những nội dung cần thiết làm cơ sở thuận lợi
cho học sinh, sinh viên hệ đào tạo trung cấp ngành Văn thư Hành chính. Cuốn giáo trình
trình bày gồm 3 chương. Nó cung cấp những kiến thức mang tính chất bổ sung cho kiến
thức chuyên ngành đề cập đến những khía cạnh chủ yếu có liên quan đến hoạt động quản
lý nhà nước như: chủ thể, đối tượng, phương pháp quản lý nhà nước, đặc điểm, nguyên
tắc của hoạt động quản lý nhà nước đồng thời phân tích được vai trò của các hoạt động
quản lý nhà nước trên các lĩnh vực và mô tả được quy trình của hoạt động quản lý nhà
nước về kinh tế - tài chính, khoa học công nghệ, tài nguyên môi trường, văn hoá, giáo
dục, y tế, an ninh, quốc phòng.
Tập bài giảng Văn thư Hành chính này được biên soạn nhằm phục vụ cho việc học
tập và nghiên cứu của Học sinh Trường Cao đẳng nghề Trà Vinh. Giáo trình được biên
soạn cùng với sự nỗ lực, cố gắng của các nhà giáo trong Ban Biên soạn, tuy nhiên, chắc
chắn không tránh khỏi thiếu sót, Ban Biên soạn rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng
góp của đồng nghiệp, học sinh, sinh viên và đặc biệt là sự chia sẻ về tri thức khoa học từ
đội ngũ các nhà giáo, nhà khoa học để cuốn giáo trình đươc hoàn chỉnh hơn.
Trà Vinh, ngày 01 tháng 10 năm 2020
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên, tác giả: CN. Lê Huỳnh Đăng Khoa
2. Thành viên: - CN. Châu Thị Ánh Tiên
3. Thành viên: - Ths. Nguyễn Khánh Tâm
4
MỤC LỤC
Chƣơng 1: ĐẠI CƢƠNG VỀ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC .................................. 8
1.1. Một số vấn đề chung về quản lý hành chính nhà nước ............................................................ 8
1.1.1. Khái niệm .............................................................................................................................. 8
1.1.2. Bản chất quản lý hành chính Nhà nước ............................................................................... 12
1.1.3. Đặc điểm của quản lý hành chính nhà nước ........................................................................ 12
1.1.4. Chức năng của quản lý hành chính nhà nước ...................................................................... 14
1.2. Một số vấn đề cơ bản trong quản lý hành chính nhà nước Việt Nam .................................... 15
1.2.1. Nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước Việt Nam ........................................................... 15
a) Nguyên tắc bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng cộng sản đối với Nhà nước. ................................. 15
b) Nguyên tắc tập trung dân chủ .................................................................................................... 16
c) Nguyên tắc thu hút nhân dân tham gia quản lý nhà nước ......................................................... 16
d) Nguyên tắc pháp chế ................................................................................................................. 16
e) Nguyên tắc Kế hoạch hóa .......................................................................................................... 16
f) Nguyên tác kết hợp quản lý theo ngành và theo lãnh thổ .......................................................... 16
g) Nguyên tắc kết hợp quản lý theo quan hệ trực tuyến với chức năng trên cơ sở trực tuyến ...... 17
h) Nguyên tắc kết hợp chế độ tập thể lãnh đạo với chế độ thủ trưởng .......................................... 17
i) Nghuyên tắc phân định chức năng và quyền hạn ....................................................................... 18
1.2.2. Nội dung quản lý hành chính nhà nước Việt Nam .............................................................. 19
1.2.3. Công cụ quản lý hành chính nhà nước Việt Nam ................................................................ 19
1.2.4. Hình thức quản lý hành chính nhà nước Việt Nam ............................................................. 20
1. 2.5. Phương pháp quản lý hành chính nhà nước Việt Nam ....................................................... 20
Chƣơng 2. CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NUỚC VỀ ĐẤT ĐAI............... 22
2.1. Khái niệm quản lý nhà nước về đất đai .................................................................................. 22
2.2. Mục đích, yêu cầu của quản lý nhà nước về đất đai ............................................................... 24
2.3. Nguyên tắc của quản lý nhà nước về đất đai .......................................................................... 24
a) Đảm bảo sự quản lý tập trung và thống nhất của Nhà nước...................................................... 24
b) Đảm bảo sự kết hợp hài hoà giữa quyền sở hữu đất đai và quyền sử dụng đất đai, giữa lợi ích
của Nhà nước và lợi ích của người trực tiếp sử dụng .................................................................... 25
c) Tiết kiệm và hiệu quả ................................................................................................................ 25
2.4. Đối tượng của quản lý nhà nước về đất đai ............................................................................ 25
2.4.1. Các chủ thể quản lý và sử dụng đất đai ............................................................................... 25
a) Các chủ thể quản lý đất đai: ...................................................................................................... 26
b) Các chủ thể sử dụng đất đai ...................................................................................................... 26
2.4.2. Đất đai ................................................................................................................................. 27
2.5. Phương pháp quản lý nhà nước về đất đai .............................................................................. 27
5
2.5.1. Các phương pháp thu thập thông tin về đất đai ................................................................... 27
2.5.2. Các phương pháp tác động đến con người trong quản lý đất đai ........................................ 28
2.6. Các công cụ quản lý nhà nước về đất đai ............................................................................... 29
2.6.1. Công cụ pháp luật ................................................................................................................ 30
2.6.2. Công cụ quy hoạch, Kế hoạch sử dụng đất đai ................................................................... 30
2.6.3. Công cụ tài chính ................................................................................................................. 31
2.7. Quá trình phát triển công tác quản lý nhà nước về đất đai ở nước ta ..................................... 33
2.7.1. sơ lược về công tác quản lý nhà nước về đất đai ở nước ta dưới chế độ ............................. 33
2.7.2. Công tác quản lý nhà nước về đất đai ở nước ta từ năm 1975 đến ...................................... 35
Chƣơng 3: NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẤT ĐAI ............................................. 36
3.1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện
các văn bản đó ............................................................................................................................... 36
3.2. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ
địa giời hành chính, lập bản đồ hành ............................................................................................. 40
3.2.1. Xác định địa giới hành chính và lập, quản lý hồ sơ địa giới hành chính ............................. 40
3.2.2. Lập bản đồ hành chính ........................................................................................................ 42
3.3. Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng
đất và bả đồ quy hoạch sử dụng đất ............................................................................................... 43
3.3.1. Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất .......................................................................... 43
3.3.2. Lập bản đồ địa chính ........................................................................................................... 44
3.3.3. Lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất ...................................................................................... 45
3.3.4. Lập bản đồ quy hoạch sử dụng đất ...................................................................................... 46
3.4. Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất .............................................................................. 47
3.4.1. Khái niệm và ý nghĩa của quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất ........................................... 47
3.4.2. Một số quy định về lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ................................................... 49
3.4.3. Quản lý và đánh giá quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ....................................................... 52
3.5. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất .................... 57
3.5.1. Khái niệm về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất ................ 57
3.5.2. Một số quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất .......................... 58
3.5.3. Một số quy định về thu hồi đất ............................................................................................ 62
3.6. Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất ..................................................... 72
3.6.1. Đăng ký quyền sử dụng đất ................................................................................................. 72
3.6.2. Lập và quản lý hồ sơ địa chính ............................................................................................ 75
3.7. Thống kê, kiểm kê đất đai ...................................................................................................... 77
3.7.1. Khái niệm, mục đích, nguyên tắc thống kê, kiểm kê đất đai ............................................... 77
3.7.2. Một số quy định về thống kê, kiểm kê đất đai ..................................................................... 78