
1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÀ VINH
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: TIẾNG VIỆT THỰC HÀNH
NGÀNH, NGHỀ: VĂN THƯ HÀNH CHÍNH
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐN ngày tháng năm
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Trà Vinh
Trà Vinh, năm 2020
(Lưu hành nội bộ)

2
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Tiếng việt thực hành được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu nâng cao
chất lượng giảng dạy và học tập tại trường và được biên soạn cho ngành Văn thư hành
chính, đồng thời là tài liệu tham khảo cho các ngành khác của trường.
Để biên soạn giáo trình này, chúng tôi đã tham khảo một số tài liệu giảng dạy ở
một số trường giáo dục nghề nghiệp, cao đẳng, đại học và các tài liệu khác có liên quan
và tiếp nhận ý kiến đóng góp của các chuyên gia, đồng nghiệp..
Nội dung bài giảng gồm 4 chương:
Chương 1: Khái quát văn bản
Chương 2: Phân tích, tạo lập đoạn văn - văn bản
Chương 3: Dùng từ, cấu tạo câu trong văn bản
Chương 4: Chữ viết và cách dùng dấu câu trên văn bản
Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh khỏi những thiếu sót. Ban biên
soạn rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và các bạn học sinh
sinh viên để giáo trình được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Trà Vinh, ngày…..........tháng…........... năm 2022
Tham gia biên soạn
Chủ biên: ThS. Nguyễn Khánh Tâm

3
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU ........................................................................................................ 2
Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ VĂN BẢN..................................................................... 6
A. Giới thiệu: .............................................................................................................. 6
B. Mục tiêu:................................................................................................................. 6
C. Nội dung chính: ...................................................................................................... 6
1. Khái niệm và các đặc trưng cơ bản của văn bản.................................................... 6
1.1. Khái niệm ...................................................................................................... 6
1.2. Các đặc trưng cơ bản của văn bản .................................................................. 6
2. Một số loại văn bản thường gặp............................................................................ 7
2.1.Văn bản hành chính công vụ ........................................................................... 7
2.2.Văn bản khoa học.......................................................................................... 10
2.3.Văn bản nghị luận ......................................................................................... 10
D. CÂU HỎI ÔN TẬP: ............................................................................................. 10
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 10
Chương 2: PHÂN TÍCH, TẠO LẬP ĐOẠN VĂN - VĂN BẢN................................ 12
A. Giới thiệu.............................................................................................................. 12
B. Mục tiêu:............................................................................................................... 12
C. Nội dung chính: .................................................................................................... 12
1. Phân tích đoạn văn - văn bản .............................................................................. 12
1.1. Tìm ý chính của một đoạn văn ..................................................................... 12
1.2. Một số cách lập luận trong đoạn văn ............................................................ 12
1.3. Phương thức liên kết câu trong đoạn văn ...................................................... 13
2. Tạo lập đoạn văn - văn bản ................................................................................. 14
2.1. Xác định các nhân tố giao tiếp ...................................................................... 14
2.2. Lập đề cương cho văn bản ............................................................................ 14
3. Viết đoạn văn - văn bản ...................................................................................... 15
3.1. Yêu cầu về đoạn văn .................................................................................... 15
3.2. Các thao tác viết đoạn văn ............................................................................ 15
3.3. Tách đoạn, chuyển đoạn và liên kết đoạn ..................................................... 16
4.Sửa chữa hoàn thiện văn bản. .............................................................................. 17
D. CÂU HỎI ÔN TẬP: ............................................................................................. 17
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 18
Chương 3: DÙNG TỪ, CẤU TẠO CÂU TRONG VĂN BẢN .................................. 19
A. Giới thiệu.............................................................................................................. 19

4
B. Mục tiêu:............................................................................................................... 19
C. Nội dung chính: .................................................................................................... 19
1. Dùng từ .............................................................................................................. 19
1.1. Những nguyên tắc chung của dùng từ trong văn bản .................................... 19
1.2. Các lỗi về dùng từ ........................................................................................ 21
2. Cấu tạo câu trong văn bản .................................................................................. 22
2.1. Những nguyên tắc chung về cấu tạo câu ....................................................... 22
2.2. Một số thao tác rèn luyện câu ....................................................................... 26
2.3. Chữa câu sai ................................................................................................. 28
D. CÂU HỎI ÔN TẬP: ............................................................................................. 31
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 31
Chương 4: CHỮ VIẾT VÀ CÁCH DÙNG DẤU CÂU ............................................. 32
A. Giới thiệu.............................................................................................................. 32
B. Mục tiêu:............................................................................................................... 32
C. Nội dung chính: .................................................................................................... 32
1. Chữ viết trên văn bản ......................................................................................... 32
1.1. Chính tả ....................................................................................................... 32
1.2. Quy tắc viết hoa ........................................................................................... 33
2. Cách dùng dấu câu ............................................................................................. 33
2.1. Hệ thống dấu câu trong tiếng Việt ................................................................ 33
2.2. Lỗi về dấu câu .............................................................................................. 35
D. CÂU HỎI ÔN TẬP: ............................................................................................. 36
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 37

5
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: Tiếng Việt thực hành
Mã số môn học: MHLT 09
Thời gian thực hiện môn học: 30 giờ (Lý thuyết: 18 giờ, thực hành, thảo luận: 9 giờ,
Kiểm tra: 3 giờ)
Vị trí, tính chất của môn học:
- Vị trí : Tiếng Việt thực hành là mô đun thuộc khối kiến thức cơ sở nghề được
bố trí học năm thứ nhất, học kỳ 1, sau môn quản trị văn phòng, trước môn kỹ năng giao
tiếp, môn kĩ thuật soạn thảo văn bản và thực hành soạn thảo văn bản.
- Tính chất: Mô đun này dạy về kĩ năng sử dụng tiếng Việt; là mô đun bắt buộc.
Mục tiêu của mô đu môn học:
- Về kiến thức:
+ Những nét khái quát nhất về tiếng Việt như: khái niệm, đặc điểm, phương thức
ngữ pháp và yêu cầu của việc dùng tiếng Việt đạt sự trong sáng.
+ Nắm được quy trình tạo lập một văn bản gồm 4 bước; quy trình tóm tắt, tổng
thuật văn bản để phục vụ hoạt động nghề nghiệp sau này.
- Về kỹ năng: Những yêu câu cơ bản trong việc dùng từ, đặt câu nói chung. Đặc
biệt, nắm được đặc điểm của văn phong hành chính, từ đó áp dụng cho việc soạn thảo
một số loại văn bản hành chính thông thường.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thể hiện được thái độ khiêm tốn, cầu thị, nghiêm
túc.
Nội dung của môn học:

