ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HOÁ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HOÁ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: VẬT LIỆU MÁY TÀU THUỶ.
NGÀNH/NGHỀ: KHAI THÁC MÁY TÀU THUỶ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng ….năm 2022 của
Hiệu trưởng Trường CĐ Nông nghiệp Thanh Hoá
Thanh Hoá, 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Vật liệu máy tàu thủy được biên soạn dựa trên Xuất xứ của giáo
trình Giáo trình vật liệu cơ khí nhà xuất bản Hà Nội qua tổng kết kinh nghiệm thực
tiễn, cập nhật theo chương trình Trung cấp có điều chỉnh và bổ xung.
Quá trình biên soạn giáo trình được thực hiện một cách kỹ lưỡng và chuyên
nghiệp bởi tập thể tác giả giảng dạy ngành Khai thác máy tàu thủy tại trường Cao
đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa. Chúng tôi đã trải qua quá trình thu thập, tổng hợp,
lựa chọn nội dung, và tổ chức kiến thức theo một lộ trình khoa học, đảm bảo tính
cập nhật, chính xác và thực tiễn. Mỗi chương, mỗi mục đều được cân nhắc kỹ
lưỡng để mang đến cho người học cái nhìn toàn diện và sâu sắc nhất.
Giáo trình Vật liệu máy tàu thủy được xây dựng bám sát Chương trình đào
tạo Khai thác máy Tàu thủy của Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa theo
Trình độ đào tạo Trung cấp. Nội dung giáo trình không chỉ đáp ứng đầy đủ các yêu
cầu về kiến thức và kỹ năng được quy định trong chuẩn đầu ra của chương trình,
mà còn mở rộng và đi sâu vào những vấn đề cốt lõi, mang tính thời sự, giúp người
học phát triển năng lực tư duy, giải quyết vấn đề và thích ứng với yêu cầu ngày
càng cao của thị trường lao động. Đây là tài liệu học tập chính thức, đóng vai trò
quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ người học tiếp thu kiến thức một cách
hệ thống, hiệu quả.
Cấu trúc chung của giáo trình bao gồm 4 chương, được sắp xếp một cách logic
từ Kiến thức cơ bản/tổng quan đến Kiến thức chuyên sâu/ứng dụng. Cụ thể:
Mỗi chương đều được thiết kế với các mục tiêu học tập rõ ràng, nội dung lý
thuyết, ví dụ minh họa, bài tập ứng dụng và câu hỏi ôn tập, nhằm giúp người học
củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành. Chúng tôi hy vọng giáo trình
này sẽ là một tài liệu hữu ích, giúp người học đạt được kết quả cao nhất trong quá
trình học tập và nghiên cứu.
Để hoàn thành giáo trình Vật liệu máy tàu thủy này, chúng tôi xin bày tỏ lòng
biết ơn sâu sắc đến Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa đã tạo điều kiện
thuận lợi, đã hỗ trợ về mọi mặt, từ nguồn lực đến cơ sở vật chất, giúp tập thể tác
giả có thể yên tâm thực hiện công việc đã định hướng và phê duyệt chủ trương biên
soạn giáo trình.
.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, giáo trình chắc chắn không tránh khỏi những thiếu
sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ quý bạn đọc,
các đồng nghiệp và người học để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn trong những
lần tái bản sau.
Thanh Hoá, ngày…..........tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Hoàng Duy Đông; 2.Vũ Thị Thanh Bình; 3.Trương Tiến Lộc; 4.Lê Gia Phương
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: Vật liệu máy tàu thuỷ
Mã số môn học: MH 10
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học:
- Vị trí:
Môn học này cần phải được bố trí học sau các môn: Vẽ kỹ thuật, dung sai
và kỹ thuật đo.
- Tính chất:
Môn học giúp cho sinh viên hiểu được những khái niệm về kim loại, hợp
kim, gang, thép, biết phương pháp nhiệt luyện và hóa nhiệt luyện
Mục tiêu của môn học
- Về kiến thức:
+ Phát biểu được các khái niệm, tính chất, công dụng và ký hiệu của kim
loại và hơp kim một cách đầy đủ và chính xác.
+Phân biệt được tính chất và thương hiệu của các loại vật liệu thông dụng
trong ngành cơ khí, đồng thời có đủ năng lực để xử lý theo từng sự việc trong: gia
công tạo hình, thay thế, thay đổi tính chất của từng loại cho phù hợp với mục đích
sử dụng một cách có hiệu quả cao.
- Về kỹ năng:
+ Giải thích các đặc điểm cơ bản về kim loại học, các tính chất cơ bản của
kim loại nguyên chất và các hợp kim của chúng một cách chính xác.
+ Giải thích bản chất của quá trình nhiệt luyện và hóa nhiệt luyện kim loại.
+ Chọn được vật liệu phù hợp với điều kiện làm việc của các cơ cấu máy
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
Học sinh có khả năng làm việc độc lập,có thái độ học tập nghiêm túc.
1.
Tài liệu tham khảo:
-
Giáo trình vật liệu cơ khí của Lương Văn Quân-nhà xuất bản Lao động -xã
hội 2007
-
Giáo trình vật liệu cơ khí nhà xuất bản Hà Nội 2010
MÔN HỌC VẬT LIỆU VÀ CÔNG NGHỆ KIM LOẠI
PHẦN I: KIM LOẠI HỌC
CHƯƠNG1: CẤU TẠO TINH THỂ
BÀI 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
I. KHÁI NIỆM
1. Khái niệm
Kim loại là vật thể sáng, dẻo, có thể rèn luyện được, có tính dẫn điện và dẫn
nhiệt cao.
2. Cấu tạo
Mỗi nguyên tử kim loại là một hệ thống phức tạp gồm :
+ Hạt nhân có notron và proton.
+ Các lớp điện tử bao quanh hạt nhân.
- Đặc điểm cấu tạo: Trong nguyên tử kim loại số điện tử ở lớp ngoài cùng rất
ít, thường chỉ 1 đến 2 electron. Những điện tử này liên kết yếu với các hạt nhân
nên dễ dàng bị bứt ra khỏi nguyên tử để trở thành điện tử tự do còn nguyên tử trở
thành ion dương. Điện tử tự do quyết định tính chất của kim loại.
II. HỢP KIM
1. Khái niệm
Hợp kim là sản phẩm của sự nấu chảy hay thiêu kết của 2 hay nhiều nguyên
tố mà nguyên tố chủ yếu là kim loại để vật liệu mới có tính chất kim loại .
2. Các dạng cấu tạo của hợp kim
a. Dạng dung dịch rắn
* Khái niệm: Dung dịch rắn là pha tinh thể (có thành phần thay đổi ) trong đó
các nguyên tử của nguyên tố thứ nhất A vẫn được giữ nguyên kiểu mạng của mình