CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÀNG HẢI II
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: XỬ LÝ TÌNH HUỐNG VÀ THỦ TỤC KHẨN
CẤP
NGHỀ: ĐIỀU KHIỂN TÀU BIỂN
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo quyết định số:29/QĐ-CĐHH II ngày 13 tháng 10 năm 2021
Của trường Cao Đẳng Hàng Hải II.
(Lưu Hành Nội Bộ)
TP. HCM , năm 2021
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1. NGUYÊN TẮC CHUNG KHI XỬ LÝ CÁC TAI NẠN SỰ CỐ HÀNG HẢI ........ 1
1. Các tình huống khẩn cấp trên biển ....................................................................................... 1
2. Mục đích của việc xử lý các tình huống khẩn cấp trên biển. ................................................. 2
3. Nguyên tắc xử lý tình huống tai nạn sự cố hàng hải.............................................................. 2
4. Tập hợp các tài liệu có liên quan đến sự cố .......................................................................... 4
5. Giải quyết các tình huống khẩn cấp trên biển ....................................................................... 4
CHƯƠNG 2. XỬ LÝ CÁC TÌNH HUỐNG ................................................................................. 5
VÀ THỦ TỤC KHẨN CẤP ........................................................................................................ 5
1. Máy chính bị hỏng ............................................................................................................... 5
3. Đâm va ................................................................................................................................ 9
4. Tàu mắc cạn....................................................................................................................... 13
5. Cháy trên tàu ..................................................................................................................... 17
6. Hàng hoá bị dịch chuyển .................................................................................................... 19
7. Nước tràn vào tàu .............................................................................................................. 23
8. Sự cố tràn dầu .................................................................................................................... 33
9. Có người bị thương, ốm nặng hoặc chết ............................................................................. 37
10. Tàu bị cướp biển .............................................................................................................. 40
11. Có người rơi xuống nước ................................................................................................. 43
12. Cứu hộ và yêu cầu cứu hộ ................................................................................................ 50
13. Rời bỏ tàu ........................................................................................................................ 52
MÔN HỌC : XỬ LÝ TÌNH HUỐNG VÀ THỦ TỤC KHẨN CẤP
Chương 1. Nguyên tắc chung xử lý các tai nạn sự cố hàng hải
HHH
1
CHƯƠNG 1. NGUYÊN TẮC CHUNG KHI XỬ LÝ CÁC TAI NẠN SỰ CỐ
HÀNG HẢI
1. Các tình huống khẩn cấp trên biển
Những tình huống/ sự cố khẩn cấp xảy ra trên tàu gồm có:
.1 Mắc cạn
.2 Cháy/ nổ
.3 Đâm va (với vật cố định hoặc di động)
.4 Hư hỏng kết cấu tàu
.5 Nghiêng quá giới hạn
.6 Hỏng hệ thống két chứa
.7 Ngập nước hoặc chìm tàu
.8 Cứu người ra khỏi khu vực kín
.9 Người rơi xuống biển
.10 Đe dọa đánh bom
.11 Cướp biển và khủng bố
.12 Cứu hộ/ kéo khẩn cấp
.13 Tập trung tại vị trí phao bè/ xuồng
.14 Bỏ tàu/ hạ xuồng cứu sinh
.15 Hỏng máy lái/ lái sự cố
.16 Tai nạn nghiêm trọng/ tình huống khẩn cấp về y tế
.17 Hư hỏng do thời tiết xấu
.18 Sơ tán trên biển bằng trực thăng
.19 Tìm kiếm và cứu nạn
.20 Xê dịch hàng hóa
.21 Hư hỏng về kỹ thuật hoặc mất điện
.22 Tràn dầu
Những quy định chung
Trên tàu phải lập bảng phân công báo động về cứu hoả, cứu người rơi xuống biển, cứu
thủng tàu và bỏ tàu (xuống xuồng cứu sinh). Trong bảng phân công phải quy định rõ:
• Nhiệm vụ chung của mỗi thuyền viên khi có báo động.
• Vị trí tập trung và nhiệm vụ của mỗi thuyền viên khi có báo động đối với từng loại báo
động nói trên.
MÔN HỌC : XỬ LÝ TÌNH HUỐNG VÀ THỦ TỤC KHẨN CẤP
Chương 1. Nguyên tắc chung xử lý các tai nạn sự cố hàng hải
HHH
2
Bảng phân công báo động phải niêm yết ở những nơi tập trung Thuyền viên. Trong buồng
ở của Thuyền viên phải niêm yết tại nơi dễ thấy nhất phiếu trách nhiệm cá nhân khi báo động
được viết bằng tiếng Việt và tiếng Anh với nội dung:
• Tín hiệu báo động chung gồm bảy hồi chuông ngắn một hồi chuông dài liên tục lặp đi lặp
lại nhiều lần (- - - - - - - )
• Vị trí tập trung và nhiệm vụ phải thực hiện.
• Số xuồng và vị trí ngồi trong xuồng cứu sinh
Tín hiệu báo động phải được thông báo bằng chuông điện và hệ thống truyền thanh trên
tàu. Nội dung báo động được thông báo trên loa công cộng. Nếu trên tàu hệ thống chuông điện,
hệ thống truyền thanh bị hỏng hoặc không có thì có thể dùng bất kỳ một thiết bị nào đó phát ra
âm thanh tương tự để báo cho thuyền viên biết.
2. Mục đích của việc xử lý các tình huống khẩn cấp trên biển.
Để đối phó với các mối nguy hiểm, tai nạn và các tình huống khẩn cấp liên quan đến tàu.
3. Nguyên tắc xử lý tình huống tai nạn sự cố hàng hải
3.1 Xử lý tình huống khẩn cấp trên tàu
Khi có xảy ra tai nạn hoặc tai biến yêu cầu giúp đỡ khẩn cấp, Thuyền trưởng phải báo cáo về
Công ty càng sớm càng tốt và sau đó tới Quốc gia ven biển gần nhất hoặc Chính quyền cảng (nếu
cần thiết).
Thuyền trưởng báo cáo tình hình dưới tàu bằng thiết bị thông tin nhanh và hiệu quả nhất cho
Giám đốc, hoặc DPA, hoặc bất kỳ người nào khác trong “Danh sách liên lạc khẩn cấp” trong
“Quy trình thông tin liên lạc”. Ngay khi đã liên lạc được với một thành viên của Công ty thì
Thuyền trưởng không cần phải gọi ai nữa. Nhân viên nhận tin có trách nhiệm báo cho Giám đốc
và những người có liên quan. Những báo cáo ban đầu của Thuyền trưởng không thay thế cho báo
cáo bằng văn bản theo mẫu “Báo cáo tai nạn/ sự cố”,
Trong thời gian sự cố, Thuyền trưởng phải để tất cả thiết bị liên lạc ở trạng thái sẵn sàng.
Giám đốc Công ty, hoặc người được Giám Đốc ủy quyền xác định loại và mức độ sự cố, quyết
định thành lập, triệu tập và giải tán Đội ứng cứu khẩn cấp gồm một số thành viên theo “Kế hoạch
ứng cứu khẩn cấp tại văn phòng công ty”
Khi Giám đốc vắng mặt, người được uỷ quyền phải thay thay mặt Giám đốc giải quyết và hoàn
toàn chịu trách nhiệm về các quyết định của mình.
Giám đốc hoặc người được giám đốc ủy quyền chịu trách nhiệm làm việc với giới truyền thông
và các cơ quan bên ngoài khác về các vấn đề sự cố chính, khi cần.
Thuyền trưởng phải tuân theo các hướng dẫn từ Đội ứng phó sự cố của Công ty. Trong khi chờ
đợi sự giúp đỡ, Thuyền trưởng phải thực hiện tất cả những biện pháp có thể để kiểm soát và hạn
chế thiệt hại/ tổn thất do tai nạn hoặc tai biến gây ra. Tuỳ trường hợp cụ thể, Thuyền trưởng lưu
tâm tham khảo các bước thực hiện được đưa ra trong hệ thống quản lý an toàn của Công ty.
3.2 Hỗ trợ về pháp lý
MÔN HỌC : XỬ LÝ TÌNH HUỐNG VÀ THỦ TỤC KHẨN CẤP
Chương 1. Nguyên tắc chung xử lý các tai nạn sự cố hàng hải
HHH
3
Thuyền trưởng phải biết rằng một số quốc gia sẽ phạt, truy tố hình sự hay bỏ tù Thuyền trưởng và
các thuyền viên do xảy ra tai nạn, ví dụ như đâm va, mắc cạn, ô nhiễm tràn dầu và các sự cố
khác. Thuyền trưởng và các thuyền viên có thể bị truy tố hình sự khi thực hiện các hành động
ứng phó sự cố ô nhiễm tràn dầu.
Tương tự thì Thuyền trưởng và thuyền viên, công ty có thể bị truy tố về dân sự bởi các tổ chức
liên quan đến tai nạn/ sự cố.
Trong các tình huống này, công ty sẽ bố trí hỗ trợ về pháp lý thông qua đại diện CLB P&I tại địa
phương và các luật sư của công ty.
Trước khi đưa ra bất kỳ tuyên bố nào, Thuyền trưởng và thuyền viên phải biết được thân nhân
của cá nhân và tổ chức cảu người phỏng vấn. Người phỏng vấn phải trình thẻ chứng minh nhân
thân.
Thuyền trưởng và thuyền viên phải chú ý khi trả lời cơ quan công quyền địa phương, chính
quyền cảng hoặc khi trả lời các cá nhân không chứng minh được nhân thân hoặc những người chỉ
đưa ra các câu hỏi không chính thức. Bất kỳ tuyên bố hay câu trả lời nào đưa ra cũng có thể là
bằng chứng chống lại bản thân.
Khi đưa ra các tuyên bố, phải đảm bảo chỉ nói lên thực trạng và tránh đưa ra suy diễn và phỏng
đoán.
Nhiều quốc gia có luật giúp bảo vệ tránh tình trạng tự buộc tuội và cho phép cá nhân từ chối trả
lời dưa trên cơ sở là “tôi muốn đảm bảo quyền hợp pháp của mình”.
Luôn tham vấn về luật trước khi đưa ra các tuyên bố hay trả lời các câu hỏi liên quan đến nguyên
nhân của tai nạn.
Tất cả các tàu phải có các Thông báo mới nhất của Bảo hiểm P&I và tàu tham gia.
3.3 Ứng xử với công chúng và giới thuyền thông
Sau khi xảy ra sự cố hay tai nạn hàng hải liên quan đến đâm va, tràn dầu, cháy, thương tật về
người, Thuyền trưởng, các sỹ quan và toàn bộ thuyền viên đều rất căng thẳng và đây là thời điểm
nhạy cảm. Ngày nay, các kế hoạch ứng cứu yêu cầu số lượng lớn các báo cáo và phản hồi các
quy định của pháp luật. Hầu hết các sự cố xảy ra đều ở gần bờ, khi tàu đang ở thời điểm nguy cấp
nhất, thì chỉ trong chốc lát sau khi xảy ra sự cố các bên có liên quan đã có can thiệp với Thuyền
trưởng và các sỹ quan. Tuy nhiên lúc đó Thuyền trưởng vẫn phải có toàn bộ trách nhiệm đối với
an toàn của thuyền viên và của cả con tàu.
Thuyền trưởng và thuyền viên cần phải chú ý rằng, đối với công chúng/ giới truyền thông, việc
ứng xử phải hết sức thận trọng, khi cần thiết phải có tư vấn của của các chuyên gia trong lĩnh vực
này. Công ty ký hợp đồng với các chuyên gia tư vấn về thuyền thông họ là những người có kiến
thức sâu rộng về các sự cố hàng hải và các vấn đề liên quan đế công chúng/ truyền thông. Các
đơn vị tư vấn sẽ liên lạc với tàu để hỗ trợ trong ứng xử với công chúng/ truyền thông.
Trong thời điểm rất căng thẳng xử lý sự cố, Thuyền trưởng hay bất kỳ thuyền viên nào trên tàu
không nên trả lời bất kỳ cuộc điện thoại nào từ phía giới truyền thông. Lý do là số điện thoại của
tàu chỉ để sử dụng cho các cuộc gọi khẩn cấp, ngoài ra còn có những vấn đề phức tạp về pháp lý
khi đưa ra những bình luận sẽ được công bố hay phát sóng chỉ trong vòng vài phút sau khi phát
ngôn.