H N B N TRÊN Đ NH THÀNH CÔNGẸ Ạ Ỉ
PH N BA: T NG QUAN GI A B N VÀ THA NHÂNẦ ƯƠ Ữ Ạ
CH NG 8: B T CH P T T X U CON GI A, BAO GI CŨNGƯƠ Ấ Ấ Ố Ấ Ữ Ờ
“KHÁC”
M i b n nghe câu chuy n r c r i c a gia đình tôi. Gia đình tôi b tờ ạ ệ ắ ố ủ ắ
đ u g p r c r i khi nhà tôi sinh cháu gái th ba. Lúc đó cháu th haiầ ặ ắ ố ứ ứ
kho ng năm tu i. Chúng tôi bi t th nào cũng g p “r c r i” v i cháuả ổ ế ế ặ ắ ố ớ
vì b n bè, thân quy n ai cũng b o là nh ng đ a con gi a bao gi cũngạ ế ả ữ ứ ữ ờ
“khác bi t” và r c r i h n nh ng đ a khác.ệ ắ ố ơ ữ ứ
H b o s dĩ nh v y vì chúng không đ c an n và đ c l p nh đ aọ ả ở ư ậ ượ ổ ộ ậ ư ứ
l n nh t đ ng th i ch ng đ c âu y m và quan tâm nh nh ng đ aớ ấ ồ ờ ẳ ượ ế ư ữ ứ
út. Th c ra, tr con có tinh th n h p tác l m ch không nh b n nghĩự ẻ ầ ợ ắ ứ ư ạ
đâu. N u cha m cho là đ a con gi a khác nh ng đ a khác t t cũng sế ẹ ứ ữ ữ ứ ấ ẽ
đ i x khác v i chúng. K t q a là, đ a tr non n t t i nghi p y số ử ớ ế ủ ứ ẻ ớ ộ ệ ấ ẽ
h t lòng c ng tác v i cha m đ tr nên “khác” đúng theo ý h mu n.ế ộ ớ ẹ ể ở ọ ố
Ti c m t đi u là b n bè, thân quy n không cho chúng tôi hay s “khácế ộ ề ạ ế ự
bi t” này có hay không hoàn toàn tùy cách ng i l n c x v iệ ở ườ ớ ư ử ớ
chúng.
Riêng tr ng h p gia đình tôi, thì qu là tôi đã đ i x v i cháu gi aườ ợ ả ố ử ớ ữ
h t nh cách m i ng i đã ch . H ph i la r y nó là tôi đay nghi nệ ư ọ ườ ỉ ễ ả ầ ế
mãi không thôi: “Sao con Cindy khóc dai nh đ a v y. T i sao nóư ỉ ậ ạ
không ch u gi ng hai đ a kia cho tôi nh mà l i khác quá nh thị ố ứ ờ ạ ư ế
ch ? T i sao m t mũi nó lúc nào cũng nh đ a đám th kia nh ”. Vàứ ạ ặ ư ư ế ỉ
th là cháu ch còn cách x s y h t nh tôi nghĩ mà thôi. Mà qu đángế ỉ ử ự ệ ư ả
t i, lúc đ u nó có khác gì hai đ a kia đâu c ch . Sau cùng, chúng tôiộ ầ ứ ơ ứ
b t đ u h c h i và đã tìm đ c l i gi i đáp tho đáng trong câu Kinhắ ầ ọ ỏ ượ ờ ả ả
Thánh: “B n gieo gì s g t n y”. Qu v y, b n không th mong g tạ ẽ ặ ấ ả ậ ạ ể ặ
đ c m t đ a tr tích c c v i nh ng h ng d n tiêu c c đ c, cũngượ ộ ứ ẻ ự ớ ữ ướ ẫ ự ượ
nh b n không th tr ng đ u đ g t khoai v y.ư ạ ể ồ ậ ể ặ ậ
Th là chúng tôi thay đ i cách x s ngay. M i khi khách đ n nhà, vế ổ ử ự ỗ ế ợ
ch ng tôi luôn c g ng gi i thi u Cindy m t cách đ c bi t: “Cháu gáiồ ố ắ ớ ệ ộ ặ ệ
bé b ng c a chúng tôi đây này, cháu vui v l m nên ai cũng quí cháuỏ ủ ẻ ắ
c . Cháu c i đùa luôn mi ng y”. R i quay sang cháu, chúng tôi h i:ả ườ ệ ấ ồ ỏ
“Này con, bi t hi u c a con là gì nh ?”. Cháu bé li n nhe hàm răng súnệ ệ ủ ỉ ề
ra c i đáp: “Con tên là Tadpole” (bi t hi u dành cho các cô bé xinhườ ệ ệ
đ p). Chúng tôi l i khoe ti p: “Cháu nó c i đùa luôn mi ng, anh chẹ ạ ế ườ ệ ị
. Nó vui v , kh ái và d th ng l m. Ph i v y không bé c ng?”. Côạ ẻ ả ễ ươ ắ ả ậ ư
bé nhe răng ra đáp li n: “Th a ba má, vâng ”.ề ư ạ
C v y mà ch h n m t tháng sau chúng tôi đã thành công r c r đ y!ứ ậ ỉ ơ ộ ự ỡ ấ
M t hôm có khách đ n nhà tôi g i Cindy đ n gi i thi u: “Cháu gái màộ ế ọ ế ớ ệ
ai cũng quí c a chúng tôi đây này. Bé c ng, nói cho bác bi t tên con làủ ư ế
gì đi nào”. Cháu li n n m áo tôi nói: “Ba i, con đ i tên r i!”. H iề ắ ơ ổ ồ ơ
ng c nhiên, tôi h i: “Th tên bé bây gi là gì nào”. Bé toét mi ng c iạ ỏ ế ờ ệ ườ
th t r ng r đáp: “Tên con là Tadpole h nh phúc”.ậ ạ ỡ ạ
Láng gi ng ai cũng mu n bi t nh đâu Cindy đã bi n đ i h n nhề ố ế ờ ế ổ ẳ ư
v y. Qu Cindy có bi n đ i th t, nh ng ch t khi chúng tôi b t đ uậ ả ế ổ ậ ư ỉ ừ ắ ầ
coi cháu nh đ a tr ngoan nh t trên đ i mà thôi. Khi chúng tôi nhìnư ứ ẻ ấ ờ
cháu v i ánh m t m i, coi cháu nh đ a bé d th ng, h nh phúc,ớ ắ ớ ư ứ ễ ươ ạ
cháu đã nghĩ mình nh v y th t, b i đó chúng tôi đã đ i tên cháu thànhư ậ ậ ở ổ
“Ng t” (Sweetning).ọ
Th t v y, b n nhìn ng i ra sao thì s c x v i h nh v y. Nênậ ậ ạ ườ ẽ ử ử ớ ọ ư ậ
vi c h c cách “nhìn” ng i khác cho đúng là đi u h t s c quan tr ng.ệ ọ ườ ề ế ứ ọ
BA CÔ BÉ
M t hôm, có anh b n ghé thăm chúng tôi. Anh d n theo ba cháu gái,ộ ạ ẫ
m t cháu lên 3, m t cháu lên 5 và cháu l n nh t lên 7. C ba cháu đ uộ ộ ớ ấ ả ề
ăn m c r t đ p và xinh nh búp bê v y. Th t khó mà tin n i cách anhặ ấ ẹ ư ậ ậ ổ
gi i thi u 3 cô bé c a mình. Anh b o tôi: “Đây là con nh bi ng ăn,ớ ệ ủ ả ỏ ế
con kia không bi t nghĩ đ n m còn con này t i ngày ch la hét omế ế ẹ ố ỉ
sòm”.
Dĩ nhiên, b n tôi r t th ng con. C nhìn v m t và ánh m t anh khiạ ấ ươ ứ ẻ ặ ắ
ch i đùa v i chúng thì bi t, ch ti c m t đi u là anh đã cho chúng cơ ớ ế ỉ ế ộ ề ơ
h i đ s ng t h n! Anh nhìn chúng ra sao t t s c x v i chúng nhộ ể ố ệ ơ ấ ẽ ư ử ớ ư
v y. Anh đang áp đ t nh ng l i ch d n tiêu c c lên t ng đ a con. Hậ ặ ữ ờ ỉ ẫ ự ừ ứ ễ
có d p, anh l i than mình có m t cô bé “bi ng ăn”, m t cô “không bi tị ạ ộ ế ộ ế
nghĩ đ n m ”, m t cô “su t ngày la hét”. Kh thay, anh không bao giế ẹ ộ ố ổ ờ
bi t t i sao l i nh v y c .ế ạ ạ ư ậ ả
Qu đúng là ta gieo gì s g t n y th t! B i v y cách ta nhìn con cáiả ẽ ặ ấ ậ ở ậ
mình h t s c quan tr ng vì nó xác đ nh đi u ta gieo n i chúng đ r iế ứ ọ ị ề ơ ể ồ
s là chính đi u ta gieo tr thành.ẽ ề ở
Ngay c khi lên đ i h c, nhi u sinh viên cũng v n b các giáo sả ạ ọ ề ẫ ị ư
huênh hoang áp ch . Các v này hãnh di n tuyên b r ng trong l p hế ị ệ ố ằ ớ ọ
bao gi cũng ph i có m t t l sinh viên “r t” và không anh nào đángờ ả ộ ỷ ệ ớ
đ c đi m “A” c . Hi n nhiên các v này không bao gi nghĩ là ph iượ ể ả ể ị ờ ả
lo che đ y s d t nát v s ph m c a mình qua nh ng l i tuyên bậ ự ố ề ư ạ ủ ữ ờ ố
huênh hoang y c . Theo thi n ý các v y nên làm vi c chuyên c nấ ả ể ị ấ ệ ầ
h n đ có th v ng c x ng tên mình là giáo s gi i vì có nhi u h cơ ể ể ỗ ự ư ư ỏ ề ọ
trò đ t đi m “A” và ai cũng có th th giáo mình đ c m i ph i. Xinạ ể ể ọ ượ ớ ả
b n ch hi u l m. Tôi không có ý nói là th y giáo ph i t hào v h cạ ớ ể ầ ầ ả ự ề ọ
trò và b o chúng r ng chúng đang h c t p t t cho dù s th t ng cả ằ ọ ậ ố ự ậ ượ
h n l i đâu. M t nghiên c u m i đây San Francisco cho th y r ngẳ ạ ộ ứ ớ ở ấ ằ
vi c khen ng i th ng xuyên các sinh viên h c d là cách x s tànệ ợ ườ ọ ở ử ự
nh n nh t vì nó s s n sinh nh ng ng i d t nát có b ng c p, nh ngẫ ấ ẽ ả ữ ườ ố ằ ấ ư
không th đua tranh v i đ i, nó s t o nên nh ng con ng i v m ngể ớ ờ ẽ ạ ữ ườ ỡ ộ
đ ng cay b t xã h i ph i tr giá vì đã ch ng cho h v n li ng đ đắ ắ ộ ả ả ẳ ọ ố ế ủ ể
đua tranh. V y ph i gi i quy t làm sao? Không th có câu tr l i đ cậ ả ả ế ể ả ờ ộ
nh t cho m t v n đ giáo d c ph c t p nh v y đ c song tôi thi tấ ộ ấ ề ụ ứ ạ ư ậ ượ ế
nghĩ là ph i tìm ra s tr ng c a h c sinh r i kiên nh n, thông c mả ở ườ ủ ọ ồ ẫ ả
giúp chúng phát huy và đ ng th i kiên quy t h ng d n chúng, nh t làồ ờ ế ướ ẫ ấ
ch nên phê phán vi c chúng làm ch đ ng phê phán chính chúng.ỉ ệ ứ ừ
HÃY PHÊ PHÁN VI C LÀM – Đ NG PHÊ PHÁN NG I LÀM.Ệ Ừ ƯỜ
TÓM LAI, KHI H NG DÂN HOC SINH, B N hãy khích l chúng3 ƯƠ4 5 3 ạ ệ
th t nhi u nh ng đ ng ph nh ph , ca ng i nh ng thành qu không cóậ ề ư ừ ỉ ờ ợ ữ ả
n i chúng. Khích l b ng cách cho chúng bi t r ng chúng ch a t nơ ệ ằ ế ằ ư ậ
d ng h t kh năng s n có – r ng chúng còn có th đ t đ c nh ngụ ế ả ẵ ằ ể ạ ượ ữ
thành tích t t đ p h n n a. Khi hình nh c a chúng đã thay đ i thì k tố ẹ ơ ữ ả ủ ổ ế
qu cũng s thay đ i.ả ẽ ổ
Đó là cách hi u nghi m nh t đ g t hái đ c thành qu t i đa n iệ ệ ấ ể ặ ượ ả ố ơ
m t cá nhân. Tóm l i, b n hãy cho chúng m t lý t ng đ v n t i.ộ ạ ạ ộ ưở ể ươ ớ
Hãy thuy t ph c chúng là chúng có th đ t t i – đ r i chúng s đ tế ụ ể ạ ớ ể ồ ẽ ạ
t i.ớ
N HOÀNG BÁN HÀNGỮ
Mary Kay Ash, ch t ch công ty m ph m Mary Kay, hi u r t rõ giá trủ ị ỹ ẩ ể ấ ị
và t m quan tr ng trong vi c nhìn ra m t t t và kh năng c a ng iầ ọ ệ ặ ố ả ủ ườ
khác. Bà bi t rõ giá tr t c hai phía.ế ị ừ ả
Đ u tiên bà làm vi c v i công ty Stanley Home Products đ nuôi haiầ ệ ớ ể
đ a con nh . Lúc đ u công vi c ch ng ra gì, nh ng khi th y các cô gáiứ ỏ ầ ệ ẳ ư ấ
khác làm th t gi i giang, bà t bi t là th i c đã đ n nên đã c g ngậ ỏ ự ế ờ ơ ế ố ắ
g p đôi.ấ
Ít lâu sau, m t h i ngh toàn qu c đ c t ch c t i Dallas. Mary Kayộ ộ ị ố ượ ổ ứ ạ
li n đi vay 12 đô la tr l phí và ti n phòng. Bà ch có v n v n b yề ả ộ ề ỉ ỏ ẹ ấ
nhiêu, nên ph i mang phó mát và bánh quy theo đ ăn trong 3 ngày h i.ả ể ộ
H i ngh đã gây đ c ni m ph n kh i l n. Đêm k t thúc, khi ôngộ ị ượ ề ấ ở ớ ế
Stanley Beverage đ t V ng mi n n hoàng bán hàng lên đ u m tặ ươ ệ ữ ầ ộ
ph n m nh kh nh n c da đen thì Mary Kay đã quy t đ nh kh iụ ữ ả ả ướ ế ị ở
hành trên đ ng d n t i thành công.ườ ẫ ớ
Khi b c xu ng x p hàng đ b t tay t giã ông ch t ch Beverage t iướ ố ế ể ắ ừ ủ ị ớ
l t mình, bà nhìn th ng vào m t ông và b o: “Th a ông Beverage t iượ ẳ ặ ả ư ố
nay ông không bi t tôi là ai, nh ng b ng gi sang năm, t t ông s bi tế ư ằ ờ ấ ẽ ế
tôi vì tôi s là n hoàng bán hàng năm t i”. Dĩ nhiên, Stanley Beverageẽ ữ ớ
có th b a vài câu xóc óc. Nh ng ông đã không làm. H n ông đã th yể ử ư ẳ ấ
m t đi u gì đ c bi t n i Mary Kay khi b t tay và nhìn th ng vào m tộ ề ặ ệ ơ ắ ẳ ắ
bà, nên ông m i b o: “Bà bi t đ y, tôi nghĩ là bà s làm đ c”, và bàớ ả ế ấ ẽ ượ
đã làm đ c th t. Sau đó bà đã thành công r c r v i công ty đó cũngượ ậ ự ỡ ớ
nh v i m t công ty khác. Th r i m t hôm, bà “ngh h u” m t cu cư ớ ộ ế ồ ộ ỉ ư ộ ộ
ngh h u kho ng m t tháng v i 12 gi làm vi c m i ngày. Sau m tỉ ư ả ộ ớ ờ ệ ỗ ộ
hai ngày suy nghĩ đ t p trung t t ng, bà l y m t t gi y vàng vàể ậ ư ưở ấ ộ ờ ấ
b t đ u phác ho . Bà kê ra t t c nh ng gì mình thích n i các công tyắ ầ ạ ấ ả ữ ơ
mình đ i di n.ạ ệ
Bà vi t ra nh ng gì mình cho là quan tr ng đ i v i m t ph n đangế ữ ọ ố ớ ộ ụ ữ
tìm ki m s nghi p trong vi c bán hàng. Bà quy t đ nh m công tyế ự ệ ệ ế ị ở
riêng và đ t n n t ng trên vi c cho phép nhân viên s d ng v đ p vàặ ề ả ệ ử ụ ẻ ẹ
kh năng ph n c a mình. Bà th y r ng giúp ng i khám phá ra khả ụ ữ ủ ấ ằ ườ ả
năng c a h s có l i và quan tr ng h n là cho h m t ph n kh năngủ ọ ẽ ợ ọ ơ ọ ộ ầ ả
c a mình. Bà th y ph n đ s c ki m đ c nh ng món ti n l n vàủ ấ ụ ữ ủ ứ ế ượ ữ ề ớ
h ng dùng nh ng món hàng cao c p, g m c xe Cadillac n a. V i sưở ữ ấ ồ ả ữ ớ ố
v n gi i h n, công ty m ph m Mary Kay khai tr ng vào tháng 8ố ớ ạ ỹ ẩ ươ
năm 1963, và ch đ n cu i năm, công ty đã bán l đ c 60.000 đô laỉ ế ố ẻ ượ
hàng. Năm 1976, công ty m ph m Mary Kay bán đ c g n 88 tri uỹ ẩ ượ ầ ệ
đô la và g m g n 40.000 c v n giám đ c trên kh p n c M . Cóồ ầ ố ấ ố ắ ướ ỹ
nhi u lý do gi i thích câu chuy n thành công này, nh ng t t c đã b tề ả ệ ư ấ ả ắ
đ u khi m t ng i “th y” đ c m t cái gì đ c bi t n i Mary Kay. Cáiầ ộ ườ ấ ượ ộ ặ ệ ơ
gì đó đã ti p t c và l n lên vì bà đã duy trì chúng trong m t vi n c nhế ụ ớ ộ ễ ả
th nh v ng. Bà d y nhân viên: Tr c nh t là gia đình r i m i đ nị ượ ạ ướ ấ ồ ớ ế
công ty m ph m Mary Kay. Bà cũng đã và đang “nhìn ra” nh ng khỹ ẩ ữ ả
năng vĩ đ i c a nhân viên mình và c x v i h theo cái nhìn đó. K tạ ủ ư ử ớ ọ ế
qu là bà “th y h ” đang lái nh ng chi c Cadillac màu h ng c a Maryả ấ ọ ữ ế ồ ủ
Kay trên kh p n c.ắ ướ
Đ N TR B NG CHIA SỀ Ả Ằ Ẻ
Thi u tá Anderson, m t sĩ quan n i ti ng trong cu c chi n tranh cáchế ộ ổ ế ộ ế
m ng, có m t th vi n. V n tính qu ng đ i nên ông m c a cho t tạ ộ ư ệ ố ả ạ ở ử ấ
c các thanh niên trong vùng mu n b i b thêm ki n th c.ả ố ồ ổ ế ứ
Trong nh ng thanh niên th ng đ n nhà thi u tá Anderson m i sángữ ườ ế ế ỗ
th b y y có m t chàng trai x Ê-C t. Anh ta r t bi t n thi u tá đãứ ả ấ ộ ứ ố ấ ế ơ ế
cho mình c h i đ c sách su t ngày. Dĩ nhiên là anh đã h c h i thêmơ ộ ọ ố ọ ỏ
đ c r t nhi u, vì sau đó, Andrew Carnegie (tên chàng thanh niên) đãượ ấ ề
tr nên m t trong nh ng ng i giàu có và sáng ch nhi u nh t màở ộ ữ ườ ế ề ấ
n c M có th s n sinh. Mình ông đã t o đ c 43 nhà tri u phú vàoướ ỹ ể ả ạ ượ ệ
m t th i mà các nhà tri u phú có th đ m trên đ u ngón tay. Carnegieộ ờ ệ ể ế ầ
đã ti p t c công vi c h u ích c a thi u tá ngày nào. Ông sáng l pế ụ ệ ữ ủ ế ậ
nh ng th vi n Carnegie trên kh p n c M , nh đó hàng ngàn ng iữ ư ệ ắ ướ ỹ ờ ườ
đã đ c h ng l i nh s qu ng đ i c a ông.ượ ưở ợ ờ ự ả ạ ủ
Th t v y, m i khi b n nh n ra, nuôi d ng và phát tri n kh năngậ ậ ỗ ạ ậ ưỡ ể ả
c a ng i khác là b n đã có công r t l n. Dĩ nhiên, đi u đáng k nh tủ ườ ạ ấ ớ ề ể ấ
là càng cho đi nhi u, b n càng NHÂN Đ C NHIÊU!ề ạ 3 ƯƠ3 =
HAI TH T B I L NẤ Ạ Ớ
M t giáo s đ i h c bình th ng có bà v n ng tai, nên c m cộ ư ạ ọ ườ ợ ặ ứ ơ ướ
ch đ c m t máy nghe cho ng i v yêu d u. Ông đã dành t ng đôế ượ ộ ườ ợ ấ ừ