H C T P
K NĂNG BÁN HÀNG CHUYÊN NGHI P
PH N 1: M C ĐÍCH – YÊU C U
A: M C ĐÍCH.
Hu n luy n cho h c viên nh ng ki n th c, k năng và kinh nghiêm c b n nghi p v bán hàng giúp h ế ơ
có s t tin trong quá trình th c hi n và có năng l c hoàn thành nhi m v .
B: YÊU C U:
Sau khi đ c hu n luy n h c viên s .ượ
Có cách nhìn đúng đ n v ngh bán hàng, hi u rõ vai trò và trách nhi m c a ng i bán hàng. ườ
N m đ c nh ng ki n th c c b n c n thi t đ i v i ng i bán hàng. ượ ế ơ ế ườ
N m v ng k năng bán hàng và quy trình 7 b c. ướ
Hi u k năng ng x v i nh ng phê bình c a kháchhàng.
N m đ c nh ng thông tin c n t v n cho khách hàng. ượ ư
Có m t s kinh nghi m v các tình hu ng ng x v i khách hàng.
PH N 2: N I DUNG H C T P.
R o b c m t vòng trên ph nhi u ng i qua l i, xem qua các c a hàng có n i đông có n i v ng, đó ướ ườ ơ ơ
hi n t ng th ng th y trong kinh doanh. Mu n tìm mua m t món quà l u ni m, ta ch t nh đ n ượ ườ ư ế
m t c a hi u quen thu c, ng i nh tên đ a ch c a c a hi u nh ng nhi u ng i khác l i nh ườ ư ườ
đ nLan, ng i bán hàng c a m t c a hi u nào đó. Lý do nào khi n khách hàng tr l i n i bán cũ?ế ườ ế ơ
Nguyên nhân nào khi n m t c a hi u thành công. nhi u do đ gi i thích, nh ng ph n l n đ uế ư
đ ng ý r ng, đ i v i nh ng m t hàng đ c bi t, thì thái đ và cung cách c a ng i bán hàng chi m ph n ườ ế
quan tr ng trong vi c thu hút khách hàng quay l i n i bán cũ. Thì ra, ng i bán hàng chi m vai trò quan ơ ườ ế
tr ng trong quy t đ nh mua hàng c a ng i tiêu dùng. Nh ng đi u giúp ng i bán hàng thành công? ế ườ ư ườ
Ch ng ph i là nh hàng t t ? Ch ng ph i nh c a hi u l n ? Nghĩ cho th t k thì ngày nay mu n có ư ư
hàng t t thì thi u ch bán, c a hi u l n cũng không ph i ít, hoá ra cung cách ng i bán hàng v n ế ườ
chi m ph n quy t đ nh. v y, nhi u ng i bán hàng mu n tìm bi t nh ng th giúp h thànhế ế ườ ế
công?
1.QUAN ĐI M ĐÚNG Đ N V BÁN HÀNG.
Nh ng cách nhìn không m y thi n c m v i ngh bán hàng:
Quan đi m c truy n x p h ng( Nông Công Th ng) buôn bán ngh x p h ng th p ế ươ ế
nh t trông 4 lo i nên đã cho r ng bán hàng không ph i ngh đáng trân tr ng, bán hàng ch ng
qua là ngh t m b ph i làm qu n lý m i có t th , có v trí trong xã h i. ư ế
ng i nghĩ r ng hàng t t đ ng nhiên bán ch y, “H u X t nhiên h ng”, m ti mườ ươ ươ
trong hang cùng n h m khách hàng cũng t i mua n m n p. T i ph i h c cách bán cho ườ ượ
m c công.
Bán hàng mu n lãi nhi u ph i gi ii x o, v n mua 1 ph i nói 3; đôi khi bán đã đ c l i nhi u ượ
nh ng v n nói “bán v n”. v y cũng c n d t v i nh ng ng i bán hàng, ít ng i trungư ườ ườ
th c.
1: C n hi u th t đúng đ n:
Thang giá tr c a các ngh nghi p ngày nay đã thay đ i, kinh doanh hay bán hàng là m t ngh v
vang nh m i ngh khác, thành công c a ng i bán hàng đem l i nhi u l i nhu n cho c a hàng,ư ườ
Công ty thúc đ y kinh doanh - kinh t phát tri n và có ph n đóng góp nâng cao l c phúc xã h i. ế
Trong th i đ i c nh tranh ngày nay, bán hàng m t ngh đ y thách đ đòi h i ph i tài
năng. V i h th ng thông tin phong phú nhanh chóng, ng i mua bi t nhi u đ a ch bán ườ ế
món hàng h mu n mua, đi u lôi kéo h l i v i c a hàng, v i Công ty n u không ph i ế
nh ng n t ng do ng i bán hàng đ l i m i khi ti p xúc. Doanh s c a t ng ng i bán hàng ượ ườ ế ườ
t o ra đã th hi n trình đ tài năng c a h so v i nhi u ng i khác trong cùng đ n v m t ườ ơ
vinh d l n c a ng i bán hàng. ườ
T thân vi c bán hàng và ng i bán hàng không có gìthi u đ o đ c. Y u t uy tín trong quan ườ ế ế
h mua bán ngày nay là m t y u t quan tr ng đ duy trì khách hàng, mà uy tín đ c t o ra ph n ế ượ
l nt s trung th c, chân thành c a ng i bán, c a Công ty. Vã l i v i nhi u ngu n thông tin ườ
s n có, khách hàng d dàng phát hi n s l a d i c a ng i bán hàng không trung th c, làm ườ
nh v y là t r c l y th t b i lâu dài.ư ướ
S n ph m t t t chúng không th bán ch y. Ý nghĩa c a câu nói “H u X t Nhiên H ng” ươ
không còn đúng trong tr ng h p bán hàng công nghi p. Ngày nay m t s n ph m đáp ng choườ
m t nhu c u đã t i hàng trăm s n ph m t ng t . C h i bán hàng cho m t s n ph m t t ươ ơ
r t th p n u khách hàng không bi t đ n th ng hi u c a Công ty hay nhãn hi u c a s n ph m. ế ế ế ươ
Vì v y vi c qu ng cáo cho m t s n ph m là đi u không th thi u n u mu n bán đ c hàng ế ế ượ
2. VAI TRÒ VÀ TRÁCH NHI M C A NG I BÁN HÀNG. ƯỜ
2.1 Vài trò ti n tuy n c a ng i bán hàng là đ i di n c a Công ty. ế ườ
Ng i bán hàng hi n đ i không còn thu h p công vi c trong ph m vi trao đ i v i khách hàng đườ
giao hàng - nh n ti ncòn là ng i tìm ki m khách hàng, tác đ ng đ khách hàng quy t đ nh ườ ế ế
mua ho c t o ra nhu c u mua. Nh ng đ làm đi n a khách hàng v n đ ng hoá m t hình nh ư
t ng quát v ng i bán chính hình nh c a Công ty. Do đó, nh ng tính ch t mà ng i bán ườ ườ
hàng th hi n trong quá trình ti p xúc v i khách hàng đ c h xem tính cách c a công ty ế ượ
ng i bán hàng đang làm vi c.ườ
Ng i bán hàng tr thành đ i di n c a Công ty trong m t khách hàng. Ng i bán hàng thânườ ườ
thi n s cho khách hàng c m giác Công ty g n gũi, ng i bán hàng đ ng đ nh s khi n khách ườ ế
hàng cho là Công ty kiêu kỳ.
2.2. Trách nhiêm c a ng i bán hàng. ườ
Trách nhi m cao nh t c a ng i bán hàng là bán đ c nhi u hàng, t o thi n c m đ i v i khách hàng. ườ ượ
Trách nhi m cao nh t c a ng i bán hàng là bán đ c nhi u hàng, càng nhi u càng t t. Càng có ườ ượ
nhi u m i quan h thân thi t b n v ng v i khách hàng, ng i bán hàng càng c h i tăng ế ườ ơ
doanh thu tr c m t và có c ti m năng tăng doanh thu lâu dài, vì v y ng i bán hàng ph i tranhướ ườ
th có nhi u m i quan h t t đ p v i khách hàng tr c – trong – và sau khi bán hàng. ướ
Trong Công ty chúng ta, ng i bán hàng hay TTBHKV, ngoài nhi m v chínhbán đ c nhi uườ ượ
hàng còn có m t s nhi m v khác ph i th c hi n nh sau: ư
- Phát tri n th tr ng, m r ng m ng l i phân ph i s n ph m. ườ ướ
- Chăm sóc, ph c v khách hàng trong ph m vi khu v c đang phân công.
- Th c hi n công tác đ t hàng, ph i h p cung ng, đi u chuy n hàng hoá cho khách hàng
trong khu v c mình qu n lý.
- Th c hi n công tác qu ng cáo, khuy n mãi, h i ch th tr ng khu v c, nh m nâng cao ế ườ
kh năng bán hàng và qu ng cáo th ng hi u. ươ
- Nghiên c u th tr ng và cung c p thông tin th tr ng. ườ ườ
- Th c hi n công tác ti p th s n ph m m i và thu th p ý ki n c i ti n m u mã s n ph m. ế ế ế
- Th hi n công tác ch ng c nh tranh.
- T ch c tuy n d ng, đào t o, đánh giá và phát tri n nhân l c, phát tri n th tr ng. ườ
- Th c hi n qu n lý ti n hàng,công n bán hàng.
- Quan h đ i ngo i.
-
3. NH NG ĐI U KI N C N CÓ C A M T NG I BÁN HÀNG CHUYÊN NGHI P ƯỜ
Mu n bán đ c nhi u hàng c n: ượ
Có đ ki n th c c n thi t. ế ế
Có nhi t tình và thái đ bán hàng đúng m c.
Có k năng và kinh nghi m bán hàng.
3.1 KI N TH C C N CÓ Đ I V I NG I BÁN HÀNG C A CÔNG TY. ƯỜ
3.1.1. HI U BI T T NG QUÁT V TH TR NG ƯỜ
Hi u bi t v các hình th c bán hàng hi n đ i. ế
Hi u bi t v th tr ng và c nh tranh. ế ườ
- C nh tranh giá c th đo n trên th tr ng cũ. Trong th i kỳ mà ng i tiêu dùng đã ườ ườ
thông th o thi tr ng, ph n th ng trong c nh tranh c a doanh nghi p tuy t nhiên không ườ
ph i là do th đo n giá c , mà y u t quy t đ nh là giá c s n ph m v ch t l ng ph c ế ế ượ
v .
- Ng i bi t c nh tranh trong th i hi n đ i ph i r t coi tr ng c h i”, ph i tranh thườ ế ơ
th i gian t ng giây phút, nhanh chóng ph c v , đáp ng cho yêu c u c a khách hàng.
- C n con m t đ c bi t kh u giác th ng nghi p nh y c m đ phán đoán đ c ươ ượ
ti m năng c a khách háng, bi t th dây dài đ câu l n” hay bi t chi u lòng khách ế ế
hàng khó tính đ bán đ c nhi u hàng. ượ
- Bi t linh ho t s d ng các th pháp c nh tranh: gi m giá, thay đ i s n ph m, c i ti nế ế
cách ph c v .
-
Hi u bi t v qu ng cáo và trình bày hàng. ế
oNguyên t c thu hút khách hàng qua qu ng cáo và tr ng bày hàng: A. I. D. A. ư
Attention: T o ra s chú ý b ng nh ng hình th c h p d n, lôi cu n trong t m nhìn c a khách
hàng b ng màu s c, ánh sáng, âm thanh, mùi v , nhi t đ .
Interest: D n đ n tâm tr ng th c s quan tâm, thích thú cho khách hàng b ng cái m i, cái l , cái ế
l i ích v giá c , hình th , màu s c, công d ng m i.
Desire: T o ra ni m mong mu n, c ao đ c s n ph m trong lòng khách hàng b ng nh ng ướ ượ
ti n nghi tho i mái, thoã mãn ni m kiêu hãnh.
Action: Thúc đ y khách hàng đi đ n quy t đ nh, hành đ ng mua hàng. ế ế
oQuy lu t tr ng b y hàng c b n: ư ơ
Cùng ch ng lo i, màu s c, kích c :
T đ c đ n r . ế
T trái qua ph i.
T trên xu ng d i. ướ
Trong t m m t và trong t m tay.
oCác ki u tr ng bày. ư
Tr ng bày theo khu v c, cùng ch ng lo i, m u s c, giá ti n.ư
Tr ng b y theo đi m nóng.ư
Tr ng b y theo ch đ .ư
Tr ng b y theo kh i, l p l i và gây n t ng.ư ượ
Hàng bán ch y thì đ c tr ng b y n i t t nh t. ượ ư ơ
oCác sai l m c b n trong tr ng b y c n tránh. ơ ư
L n x n, không có tr t t , không theo m t nguyên t t tr ng b y nào. ư
S n ph m đ ngoài t m nhìn c a khách hàng( quá cao, quá th p, quá xa).
S n ph m đ ngoài t m tay c a khách hàng.
S n ph m d b n, thi u chăm sóc v sinh. ơ ế
Không t p trung cho m t hàng bán ch y.
3.1.2. HI U BI T V KHÁCH HÀNG.
Hi u bi t v hành vi mua s m c a khách hàng. ế
oHành vi mua s m c a các t ch c đ n v . ơ
S l ng đ n v t ch c mua s m th ng không nhi u nh ng doanh s trên t ng đ n hàng ượ ơ ườ ư ơ
r t l n nên c n kiên trì theo đu i và đ u t cho m i quan h lâu dài. ư
Nh ng t ch c mua s m th ng d a vào lý trí, vào s phân tích l i ích nên c n chu n b chu ườ
đáo m i khi th ng l ng. ươ ượ
Vi c mua s m c a các t ch c tính ph c t p, nhi u ng i cùng tham gia tr c khi ườ ướ
quy t đ nh. Trong c u trúc quy t đ nh mua s m g m:ế ế
- Ng i kh i x ng là ng i kh i đ u quy trình mua s m.ườ ướ ườ
- Ng i s d ng là ng i th c t s d ng s n ph m.ườ ườ ế
- Ng i quy t đ nh là ng i có quy n h n trong vi c ch n l a ki u dáng, nhà cung c p.ườ ế ườ
- Ng i nh h ng là ng i cung c p thông tin và đ a ra tiêu chu n l a ch n.ườ ưở ườ ư
- Ng i tr c ti p mua là ng i có quy n h n th c hi n nh ng dàng x p trong h p đ ng.ườ ế ườ ế
- Ng i gác c a ng i ki m đ nh m ch thông tin qua h ng i bán m i th g pườ ườ ườ
nh ng thành viên có nh h ng trong c u trúc quy t đ nh mua m. ưở ế
Hi u bi t nh ng m i quan h này đ ng i bán hàng bi t cách ng x phù h p. ế ườ ế
oHành vi mua s m c a ng i tiêu dùng. ườ
Mu n hi u bi t v hành vi mua s m c a ng i tiêu dùng tr c ti p, c n tr l i đ c nh ng ế ườ ế ượ
câu h i sau: Ai ng i quan tr ng trong quy t đ nh mua? H mua b ng cách nào? Nh ng ườ ế
quy t t ch n l a c a h là gì? H mua đâu? H mua khi nào?
tr ng h p ng i mua nhanh chóng t quy t đ nh do nh ng kích thích nh t th i b i sườ ườ ế
thu hút c a s n ph m.
Trong tr ng h p quy t đ nh mua xu t phát t nhu c u c a gia đình, m t s thành viên trongườ ế
gia đình th tác đ ng. năm vai trò tham gia vào vi c mua s m không nh t thi t m i ế
ng i m t vai trò mà có th kiêm nhi u vai trò:ườ
- Ng i kh i x ng là ng i có đ xu t v vi c mua s m.ườ ướ ườ
- Ng i gây nh h ng ng i thuy t ph c các thành viên khác trong gia đình v vi cườ ưở ườ ế
mua s m.
- Ng i quy t đ nh ng i có quy n l c quy n h n v tài chính, quy t đ nhườ ế ườ ế
ch n l a cu i cùng.
- Ng i đi mua là ng i ch n n i bán và thanh toán đ mang hàng v .ườ ườ ơ
- Ng i s d ng là ng i th c s dùng s n ph m đó.ườ ườ
Hi u bi t các vai trò n y, ng i bán hàng có cách tác đ ng phù h p đ bán đ c hàng. ế ườ ượ
oHi u bi t đ ng l c, thói quen mua s m c a ng i tiêu dùng. ế ườ
B ng cách dò h i đ n m đ c đ ng l c mua s m c a khách hàng, ng i bán d ch n cách ượ ườ
t v n, tác đ ng đ d n đ n quy t đ nh mua. Khi đã hi u đ c , ng i bán tìm cách nângư ế ế ượ ườ
cao đ ng c mua b ng cách kích thích nhu c u đó, cho khách hàng th y nhu c u đó th ơ
đ c tho mãn m t hàng đang bán. Đ ng l c mua hàng có m t s d ng sau đây.ượ
- Mua đ dùng.
- Mua đ ti t ki m. ế
- Mua đ t ng.
- Mua đ bán l i ki m l i. ế
- Mua vì tò mò đ bi t, đ h c h i. ế
- Mua vì h nh di n.
- Mua vì lo s .
- Mua vì b thu hút, kích thích.
Hi u đ c thói quen mua s m c a khách hàng, ng i bán d ch n thái đ ng ượ ườ x phù
h p. Có 3 lo i thói quen mua hàng tiêu dùng .
- Mua tuỳ h ng, do s tác đ ng c a qu ng cáo, bày hàng thu hút nên khách hàng quy t ế
đ nh t c th i. Tr ng h p này ng i bán chú ý nêu lên nh ng u th v th m m , v ườ ườ ư ế
th i trang mà không quá chú tr ng v giá c .
- Mua tuỳ ti n: đ i v i nh ng m t hàng giá th ng nh t m i n i, khách hàng th ng mua ơ ườ
do ti n đ ng, g n nhà. Tr ng h p n y ng i bán nên chú ý t o m i quan h chăm sóc, ườ ườ ườ
thân tình đ gi khách hàng mua nhi u h n. ơ
- Mua s m: khách hàng th ng ph i ch n l a, so sánh nhi u y u t tr c khi mua(th ng ườ ế ướ ườ
s n ph m đ t ti n). Ng i bán c n c ý t v n phân tích v đ c đi m c a s n ườ ư
ph m, tính ti n nghi, giá c h p lý, đ b n c a s n ph m giúp ti t ki m. ế
3.1.3. HI U BI T V CHÍNH SÁCH KINH DOANH, S N PH M C A CÔNG TY.
Hi u bi t v chính sách kinh doanh. ế
oChính sách đ i v i đ i lý.
Đ i lý: bán ít nh t là 60% s n ph m c a Công Ty..
Đi u ki n m đ i lý: g m đi u ki n v m t b ng, t cách pháp nhân kh năng tài ư
chính( V n l u đ ng và ph ng th c thanh toán). ư ươ
oQuy n l i c a đ i lý: ượ
Đ c công nh n chính th c nhà phân ph i tiêu th s n ph m c a Công Ty b ng h pượ
đ ng và gi y ch ng nh n.
Đ c h tr h ng d n pháp c n thi t trong vi c đăng kinh doanh s n ph m c aư ướ ế
Công Ty.
Đ c t o m i đi u ki n thu n l i , h tr , giúp đ nhi u m t hàng trong su t quá trình ho tượ
đ ng kinh doanh.
oChhính sách h tr đ i v i đ i lý.
Chính sách giá c : áp d ng th ng nh t giá bán trên toàn qu c, th c hi n vi c chi t kh u cho ế
t ng lo i hàng và t ng lo i đ i lý.
Chính sách h tr v n: g m h tr v n dài h n b ng hàng hoá và h tr v n ng n h n.
Chính sách nh p đ i hàng hoá: dành cho cáchàng khai tr ng, nh p đ i đ nh kỳ, nh p đ i ươ
hàng kém ph m, nh p đ i ch ng lo i.
Chính sách g i hàng hoá: khuy n khích Đ i nh n g i đ i v i nh ng hàng chi t ế ế
kh u u đãi, hàng gi m giá, hàng tăng chi t kh u và m t s m t hàng khác. ư ế
Chính sách qu ng cáo khuy n mãi g m: bi n hi u, v t d ng qu ng cáo, quà t ng khai ế
tr ng, qu ng bá khuy n mãi. ươ ế
oChính sách khen th ng g mưở : th ng theo doanh thu hàng tháng xét th ng đ ng viên đ iưở ưở
v i các đ i lý tham gia đ t hàng.
oChính sách h tr v n chuy n: trong tr ng h p Công ty không giao hàng t n n i cho đ i ườ ơ
và đ c tính theo c ly đã giao hàng.ượ
oChính sách đ i v i các đ i lý có thâm niên h p tác. đ c tính theo m c 5, 10, 15 năm.ượ
oChính sách h tr v nghi p v kinh doanh: h ng d n nghi p v trang trí c a hàng, gianướ
hàng, tr ng b y hàng hoá, h ng d n tính năng k thu t s n ph m, giao ti p khách hàng, qu nư ướ ế
lý s sách và gi i quy t kh u n i c a khách hàng. ế
3.1.4. HI U BI T V QU N LÝ TI N – HÀNG.
oQu n lý b ng s sách t t h n b ng trí nh . ơ
Luôn chú ý hàng ngày ghi và ki m soát s nh p hàng, s bán hàng, s công n .
Cách t t nh t đ bi t hàng không b th t thoát là ki m kê hàng. ế