Khám phá Đ m Đaầ
TTO - Đ m Đa là tên g i chungầ ọ qu n th các di tích l ch s nh đ n M u Âu C , chùa Tiên… cùng r t nhi uầ ể ị ử ư ề ẫ ơ ấ ề
hang đ ng n m trên đ a ph n xã Phú Lão, huy n L c Th y, t nh Hòa Bình. Nh ng v i nhi u ng i, có lộ ằ ị ậ ệ ạ ủ ỉ ư ớ ề ườ ẽ
Đ m Đa v n còn là m t cái tên l l m...ầ ẫ ộ ạ ẫ
Chúng tôi vác balô t i thăm Đ m Đa vào m t d p cu i tu n nhân l h i chùa Tiên.ớ ầ ộ ị ố ầ ễ ộ
Hành trình khám phá b t đ u t đ n Trình. M i sáng s m, kho ng sân phía tr c và bên trong đ n đ y ch t kháchắ ầ ừ ề ớ ớ ả ướ ề ầ ậ
th p ph ng, khói h ng nghi ngút. Khách du l ch t i Đ m Đa đông nh t t đ u tháng giêng t i tháng ba âm l ch, làậ ươ ươ ị ớ ầ ấ ừ ầ ớ ị
kho ng th i gian chùa Tiên m h i.ả ờ ở ộ
Đ m Đa là m t vùng s n th y h u tình. nh ch p t s n núi R c Đ nầ ộ ơ ủ ữ Ả ụ ừ ườ ộ ả - n i có đ ng Tam Tòa -ơ ộ
nh: Pc KiênẢ
T đ n Trình, theo m t con đ ng nh n m bên c nh cánh đ ng lúa xanh m t, chúng tôi hòa vào dòng ng iừ ề ộ ườ ỏ ằ ạ ồ ướ ườ
đang t p n p đi l t i đ n M u Âu C , đ n th M u c a ng i dân n i đây. ấ ậ ễ ạ ề ẫ ơ ề ờ ẫ ủ ườ ơ
Đ n M u Âu C là m t nhà sàn t a l ng vào núi. Tr c kia ngôi đ n v n ch là m t nhà sàn nho nh , sau này đ nề ẫ ơ ộ ự ư ướ ề ố ỉ ộ ỏ ề
đ c xây d ng l i to h n,ượ ự ạ ơ đ p h nẹ ơ nh ng v n gi nguyên ki n trúc này. Đ m Đa, các đ n chùa h u h tư ẫ ữ ế Ở ầ ề ầ ế th cácờ
nhân v t trong truy n thuy t xa x a nh M u Âu C , ông Hoàng B y, ông Hoàng M i, cô Chín… ậ ề ế ư ư ẫ ơ ả ườ
H u h tầ ế đ n chùa, am th đ u đ c đ t trong các hang đ ng. Hình nh nh ng kh i th ch thũ muôn hình muôn về ờ ề ượ ặ ở ộ ả ữ ố ạ ẻ
phía sau các ban th làm tăng thêm v linh thiêng, huy n bí. Nh ng kh i th ch nhũ,ờ ẻ ề ữ ố ạ tuy t tác c a t o hóa v iệ ủ ạ ớ v đ pẻ ẹ
di u kỳ, g n v i câu chuy n v chi c b c trăm tr ng c a m Âu C , nh ng qu đào tiên kh ng l cùng nh ng đ nệ ắ ớ ệ ề ế ọ ứ ủ ẹ ơ ữ ả ổ ồ ữ ụ
vàng, đ n b c tuôn ch y…ụ ạ ả
Qu n th hang đ ng kỳ thú n m trong nh ng ng n núi liên ti p nhau t o cho Đ m Đa s c hút h p d n. Đ vàoầ ể ộ ằ ữ ọ ế ạ ầ ứ ấ ẫ ể
đ c các hang đ ng ph i leo qua nh ng b c thang đá t i l ng ch ng núi. Cu c hành trình khá v t v nh ng th nhượ ộ ả ữ ậ ớ ư ừ ộ ấ ả ư ỉ
tho ng t tri n núi ng m nhìn khung c nh thiên nhiên xanh màu cây tr i r ng nên th xa xa phía d i, c nh đ cả ừ ề ắ ả ả ộ ơ ướ ứ ư ượ
ti p thêm s c l c. ế ứ ự
Xen l n các quãng leo núi là nh ng đo n đ ng b băng qua nh ng ru ng đ ng, đ m h h u tình, b c chân nhẫ ữ ạ ườ ộ ữ ộ ồ ầ ồ ữ ướ ẹ
thênh trong ti ng ch u văng văng v ng kh pế ầ ẳ ắ tri n núi.ề
B c lên nh ng b c đá th này, b n s ti n vào th gi i hang đ ng huy n bí c a qu n thướ ữ ậ ế ạ ẽ ế ế ớ ộ ề ủ ầ ể
th ng c nh này - nh: Pc Kiênắ ả Ả
Con đ ng đ n đ ng Tam Tòa hi m tr h n r t nhi u so v i các hang đ ng khác, nh ngườ ế ộ ể ở ơ ấ ề ớ ộ ư "đ n Đ m Đa mà ch a t iế ầ ư ớ
Tam Tòa thì coi nh ch bi t t i m t n a v đ p c a qu n th danh th ng này", chúng tôi l i ti p t c hành trình.ư ỉ ế ớ ộ ử ẻ ẹ ủ ầ ể ắ ạ ế ụ
M i kh i th ch nhũ trong đ ng Tam Tòa là m t câu chuy n lý thú kh i g i trí t ng t ng c a du khách: cây B đ ,ỗ ố ạ ộ ộ ệ ơ ợ ưở ượ ủ ồ ề
tòa s n trang, gi ng Tiên... Th ch nhũ khiơ ườ ạ trong nh m t dòng thác ch y dài ánh vàng ánh b c, khiư ộ ả ạ u n l n m mố ượ ề
m i nh gi y l a. N u đ ý k s th y vô s b i sáng bé b ng h t cát l p lánhạ ư ấ ụ ế ể ỹ ẽ ấ ố ụ ằ ạ ấ trên b m t.ề ặ
Ng i ta c tínhườ ướ Đ m Đa cóở ầ h n 20 đ ng l n nh khác nhau mà đ p nh t, l ng l y nh t ph i k đ n các đ ngơ ộ ớ ỏ ẹ ấ ộ ẫ ấ ả ể ế ộ
Tam Tòa, đ ng Th y Tiên, đ ng Cung Tiên, đ ng Hoàng M i… M i đ ng đem đ n m tộ ủ ộ ộ ườ ỗ ộ ế ộ c m giác khác bi t. Nh ngả ệ ư
t i Đ m Đa trong th i gian di n ra l h i chùa Tiên, đôi khi du khách s cóạ ầ ờ ễ ễ ộ ẽ d p th ng th c m t vài giá h uị ưở ứ ộ ầ
đ ngồ bu i đêm trong hang đ ng. ổ ộ
S là m t tr i nghi m khó quên!ẽ ộ ả ệ
Nh ng viên đá tròn t ng tr ng cho b c trăm tr ng c a m Âu C . Phía xa xa là hình nh m tữ ượ ư ọ ứ ủ ẹ ơ ả ộ
ph n qu đào tiên kh ng l v i nh ng múi th ch nhũ m m m i - nh: Pc Kiênầ ả ổ ồ ớ ữ ạ ề ạ Ả
Th ch nhũ t o thành hình con chim ph ng hoàng v n chi c c dài và dang r ng đôi cánh.ạ ạ ượ ươ ế ổ ộ
Th t tuy t v i khi t t c đ uậ ệ ờ ấ ả ề do thiên t o! - nh: Pc Kiênạ Ả
Dân đ a ph ng cùng ph t t vùng lân c n nô n c tr y h i chùa Tiên - nh: Pc Kiênị ươ ậ ử ậ ứ ẩ ộ Ả
GIA NGUYÊN
Đ m Đa thu c xã Phú lão - huy n L c thu - Hoà bình . N m cách HN kho ngầ ộ ệ ạ ỷ ằ ả
100-110km Đ ng đi : HN - Hà đông - Vân đình - T tiêu - Ch B n - Thanh hàườ ế ợ ế
( Ba Hàng Đ i ) - Chi nê . Cách Chi Nê 7km r trái vào 3-4 km là đ n Đ m Đa .ồ ẽ ế ầ
Cũng có th đi theo đ ng Ph lý - Hà nam qua đèo Bòng bong vào Chi Nê để ườ ủ ể
t i Đ m Đa . ớ ầ
Đ m Đa là di ch kh o c h c c p qu c gia . N i đây là đ a đi m c trú ng i Viêt c thu c th i kỳ đầ ỉ ả ổ ọ ấ ố ơ ị ể ư ườ ổ ộ ờ ồ
đá cũ , v i d u tích nh ng đ t x ng s ng c a ng i x a v n còn in trên vách đá trong đ ng .ớ ấ ữ ố ươ ố ủ ườ ư ẫ ộ
Cái tên Đ m Đa không liên quan gì đ n sông , h , đ m . . .c .ầ ế ồ ầ ả
Đ m Đa là m t thung lũng b ng ph ng r ng kho ng 1-2km , ch y dài kho ng 4-5km . Hai bên là nh ngầ ộ ằ ẳ ộ ả ạ ả ữ
dãy núi đá vôi , n u nhìn trên b n đ đ a hình thì đây chính là m t sau c a dãy H ng Tích . Do c uế ả ồ ị ặ ủ ươ ấ
t o đ a ch t nh v y nên Đ m Đa có r t nhi u hang đ ng , v i muôn v n nhũ đá hình thù kỳ d . Th cạ ị ấ ư ậ ầ ấ ề ộ ớ ạ ị ự
ra Đ m Đa ch có 1 đ ng Tiên -duy nh t đ c công nh n là Di ch kh o c , v sau này dân quanhầ ỉ ộ ấ ượ ậ ỉ ả ổ ề
vùng khai thác m mang thêm r t nhi u đ ng . Có t i trên 20 đ ng l n nh , đi c ngày cũng không h tở ấ ề ộ ớ ộ ớ ỏ ả ế
. N u tham, quan ta nên đi Đ ng Tiên , Đ ng M , Đ ng Tam Toà , Đ n Trình . . . Đi u đ c bi t Đ mế ộ ộ ẹ ộ ề ề ặ ệ ở ầ
Đa là có khá nhi u nh ng nhũ đá ho c hình in trên vách hang gi ng h t Bác H ?! T t c đ u do thiênề ữ ặ ố ệ ồ ấ ả ề
t o ch không ph i nhân t o . Trong các hang đ ng t i Đ m Đa còn r t nhi u đi u kỳ thú b t ng khácạ ứ ả ạ ộ ạ ầ ấ ề ề ấ ờ
mà nh ng HDV đ a ph ng s k cho b n khi h d n b n tham quan .ữ ị ươ ẽ ể ạ ọ ẫ ạ
Hang đ ng Đ m Đa ph n nhi u n m chân núi ho c l ng ch ng núi, không cao l m, leo v a s c .ộ ở ầ ầ ề ằ ở ặ ư ừ ắ ừ ứ
Riêng có đ ng Tam Toà là cao nh t, leo m t kho ng 30-40'''' . N u Du L ch thì Đ m Đa đi 1 ngày làộ ấ ấ ả ế ị ầ
v a .ừ
Vào tháng Giêng, tháng hai khách đi l Đ m Đa r t đông . Nh t là dân H i phòng đ n h u đ ng . G pễ ầ ấ ấ ả ế ầ ồ ặ
d p b n có th ng i nghe m t vài giá đ ng trong hang sâu âm âm, huy n bí, thoát t c vô cùng. Nh t làị ạ ể ồ ộ ồ ề ụ ấ
nh ng giá h u su t đêm , nh t đ nh s phê n i da gà . . .ữ ầ ố ấ ị ẽ ổ
T Đ m Đa có đ ng b đi sang chùa H ng , lên th ng đ ng H ng tích m t kho ng 2h .Đ ng nàyừ ầ ườ ộ ươ ẳ ộ ươ ấ ả ườ
d đi , v ng v , c nh s c núi r ng đây khá đ p !Tôi hay đi chùa H ng b ng đ ng này . N u th iễ ắ ẻ ả ắ ừ ở ẹ ươ ằ ườ ế ờ
gian đi 2 ngày ta có th v a đi đ c chùa H ng l i v a ch i t i Đ.Đa này m t cách tho i mái .ể ừ ượ ươ ạ ừ ơ ạ ộ ả
Ch i ch y u các hang đ ng xong nên theo đ ng tr c ti n th ng sâu vào cu i thung lũng , ch đ yơ ủ ế ộ ườ ụ ế ẳ ố ỗ ấ
picnic tuy t v i ! C nh đ p t a bãi Đ ng mô l i pha l n núi non Ba vì.ệ ờ ả ẹ ự ồ ạ ẫ
Ăn , ngh t i Đ m Đa khá ti n . Vì ph c v khách th p ph ng ch y u là dân đi l nên giá c khá r !ỉ ạ ầ ệ ụ ụ ậ ươ ủ ế ễ ả ẻ
N u ng đêm t i Đ.Đa v i nhà ngh bình dân 15-20K/ng i , n u đi riêng ta có th thuê c nhà sànế ủ ạ ớ ỉ ườ ế ể ả
ho c phòng riêng giá 50-80K/đêm .Các quán ăn ph c v c m khá t t , có c c m lam và th t thú r ngặ ụ ụ ơ ố ả ơ ị ừ
( Ch n , cày , nhím , dê . . . ) giá n . Gà Đ m Đa cũng n i ti ng ngon, th t dai, đ m, ch c .Có kháồ ổ ầ ổ ế ị ậ ắ
nhi u nhà ngh và quán c m t i Đ.Đa . S n v t đ a ph ng mua v có d a h u tr ng t i Đ m Đa, gà,ề ỉ ơ ạ ả ậ ị ươ ề ư ấ ồ ạ ầ
c m lam, đu đ r t ng t .ơ ủ ấ ọ
Nói chung đi m du l ch này cũng ít ng i bi t ??? Ch i k t i Đ m Đa s phát hi n ra còn nhi u đi uể ị ườ ế ơ ỹ ạ ầ ẽ ệ ề ề
lý thú khác .
(N u ăn ngh nên vào nhà A.Khôi , có hàng ăn và ch ngh luôn r t ti n . N m ngay ngã t m t đ ngế ỉ ỗ ỉ ấ ệ ằ ư ộ ườ
r đi đ ng Tam toà và đ n Trình . T bãi đ xe đi lên 100m)ẽ ộ ề ừ ỗ