§¹i häc Quèc gia Hµ Néi
khoa luËt
Lª ThÞ Hoµi Thu
chÕ ®é b¶o hiÓm
thÊt nghiÖp trong nÒn
kinh tÕ thÞ tr-êng ë viÖt nam
Chuyªn ngµnh : LuËt kinh tÕ
M· sè : 5.05.15
LuËn ¸n tiÕn sü luËt häc
Hµ Néi 2005
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
LÊ THỊ HOÀI THU
CHẾ ĐỘ BẢO HIỂM
THẤT NGHIỆP TRONG NỀN
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH T
SỐ : 5.05.15
LUẬN ÁN TIẾN SỸ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS. NGUYỄN HỮU VIỆN
2. PGS. TS. PHẠM CÔNG TRỨ
Hà Nội – 2005
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
1
CHƯƠNG 1: SỞ LUẬN CỦA CHẾ ĐỘ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG
10
1.1 Kinh tế thị trƣờng và vấn đề thất nghiệp
10
1.1.1 Vấn đề lao động việc làm trong nền kinh tế thị trường
10
1.1.1.1 Thị trường sức lao động
10
1.1.1.2 Đặc điểm của thị trường sức lao động ở Việt Nam
15
1.1.1.3 Tính tất yếu khách quan của thất nghiệp trong nền kinh tế thị trường
27
1.1.2 Một số vấn đề về thất nghiệp
30
1.1.2.1 Khái niệm thất nghiệp
30
1.1.2.2 Khái niệm người thất nghiệp
37
1.1.2.3 Phân loại thất nghiệp
40
1.1.2.4 Ảnh hưởng kinh tế - xã hội của thất nghiệp
43
1.2 Chế đ bảo hiểm thất nghiệp
46
1.2.1 Khái niệm chế độ bảo hiểm thất nghiệp
46
1.2.2 Nội dung của chế độ bảo him thất nghiệp
49
1.2.2.1 Đối tượng tham gia/hưởng bảo hiểm thất nghiệp
51
1.2.2.2 Chế độ trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp
56
1.2.2.3 Quỹ bảo hiểm thất nghiệp
62
1.2.2.4 Vấn đề giải quyết việc làm cho người thất nghiệp
64
1.2.3 Mối quan hệ giữa chế độ bảo hiểm thất nghiệp với chế độ bảo hiểm xã hội
66
1.3 Ý nghĩa của chế đ bảo hiểm thất nghiệp trong nền kinh tế thị trƣờng
69
CHƯƠNG 2: CHẾ ĐHỖ TRỢ NGƢỜI LAO ĐỘNG MẤT VIỆC LÀM SỰ
CẦN THIẾT KHÁCH QUAN CỦA CH ĐỘ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
VIỆT NAM
76
2.1 Chế độ hỗ trợ ngƣời lao động mất việc làm trong thời kỳ kinh tế kế hoạch
hoá tập trung
76
2.2 Chế độ hỗ trợ ngƣời lao động mất việc làm trong nền kinh tế thị trƣờng
81
2.2.1 Tình hình thất nghiệp
81
2 2.2 Chế độ hỗ trợ người lao động mất việc làm
95
2.2.2.1 Chế độ trợ cấp mất việc làm
95
2.2.2.2 Chế độ trợ cấp thôi việc
101
2.2.2.3 Chế độ trợ cấp đối với lao động dôi trong việc sắp xếp li doanh
nghiệp nhà nước
113
2.2.3 Thực tiễn thực hiện chế độ hỗ trợ ngưi lao động mất việc m Việt
Nam
120
2.2.3.1 Những kết quả đạt được
120
2.2.3.2 Những hạn chế
123
2.3 Scần thiết khách quan của chế đbảo hiểm thất nghiệp ở Việt Nam
126
CHƯƠNG 3: PHƢƠNG HƢỚNG XÂY DỰNG THỰC HIỆN CHĐỘ BẢO
HIỂM THẤT NGHIỆP Ở VIỆT NAM
134
3.1 sở xây dựng và thực hiện chế độ bảo hiểm thất nghiệp cho ngƣời lao
động ở Việt Nam
134
3.1.1 Cơ sở kinh tế - xã hội
134
3.1.2 Cơ sở chính trị
137
3.1.3 Cơ sở pháp
139
3.2 Xây dựng chế độ bảo hiểm thất nghiệp ở Việt Nam
143
3.2.1 Những nguyên tắc bản xây dựng chế độ bảo hiểm thất nghiệp Việt
Nam
144
3.2.2 Dự kiến nội dung chế độ trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp ở Việt Nam
149
3.2.2.1 Về phạm vi, đối tượng áp dụng chế độ trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp
150
3.2.2.2 Về điu kiện, thời gian hưởng mức hưởng chế độ trợ cấp bảo hiểm
thất nghiệp
3.2.2.3 Ngun hình thành và sử dụng quĩ bảo hiểm thất nghiệp
154
164
3.2.3 Quản lý và tổ chức thực hiện chế độ bảo hiểm thất nghiệp
174
3.2.4 Một số biện pháp giúp người thất nghiệp trở lại với thị trường lao động
Việt Nam
183
KẾT LUẬN
189
CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN
QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
194
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
195
206