ĐẠI HỌC QUỐC GỈA HÀ NỘI
KHOA KINH TỂ
PHAM TÚ TÀI
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIEN
KINH TẾ TRANG TRẠI ở HÀ TÂY
CHUYỀN NGÀNH: K IN H TẾ C H ÍN H TKỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
MẢ SỐ: 5.02.01
LUẬN VĂN THẠC SỶ KHOA HỌC KINH TẾ
• •
參
Nẹười hướng clẫiỉ khoa học: PGS. TS. Nguyễn Cúc
! O A Hf' ® . f :
;TRUNG ĨA'- : •
I 1-iV- ì-0 ị 3 1
«MHMI •_••• - —— ~~a» II" ■ • ■■■ «■- .......................................- — •一
HÀ NỘI ,2001
MỤC LỤC
2.1. Những đặc điểm về tự nhiên và kinh tê • xã hội ở Hà Tâv
có ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại
2.1.1. Điều kiện tự nhiên
2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
2.1.3. Đánh giá chung những thuận lợi và khó khăn
2.2. Thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở Hà Tây
2.2.1. Các yếu tố sản xuất ở trang trại
2.2.2. Hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại
2.2.3. Kết quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh
2.2.4. Đánh giá chung và những vấn đề đặt ra trong phát triển kinh
tế trang trại ở Hà Tây
CHƯƠNG 3: QUAN ĐIEM, phương hướng và những giải pháp chủ yếu
PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI ỏ HÀ TÂY
3.1. Những quan điểm cơ bản
3.1.1. Kinh tế trang trại S C là mộl trong những hình thức tố chức
sản xuất chủ vếu đữa nông nghiệp và kinh tế nông thôn Hà
Tây phát triển theo hướng sản xuấl hàng hoá
Mỏ ĐẨU
Trang
1
CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN VẢ THỰC TIÊN VỀ KINH TÊ TRANG TRẠI 4
1.1. Những vãn đề lý luận cơ bản về kinh tế trang trại 4
1.1.1. Khái niệm và vai trò của kinh tế trang trại 4
1.1.2. Những đặc trưng cơ bản của kinh tế trang trại và tiêu chí
nhận dạng trang trại 9
1.1.3. Phân loại trang trại 17
1.1.4. Điều kiện hình thành và phát triển kinh tế trang trại trong
nền kinh tế thị trường 19
1.2 ‘ Môt số vân đề về kinh tế trang trai ở Viêt Nam
• ■ t 26
1.2.1. Sự phát triển tất yếu của kinh tế trang trại trong thời kỳ công
nghiệp hoá ở nước ta 26
1.2.2. Bối cảnh ra đời của kinh lế trang trại nước ta 28
1.2.3. Nguồn gốc hình thành và xu hướng phát triển của kinh tế
trang trại nước ta 31
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRlỂN kính tế trang trại ở hà tây 36
36
36
38
40
41
43
53
55
63
'1 .2 . Pliai iricn kinh tố tranu irại nhằm kliuyốn khích nônu dân
vươn lên làm uiàu, Ihực hiện xoá tlói, i>iám nỵhèo và giai
quyếl việc làm cho
叫
rời lao dộnụ
3.1.3. l)hál triển kinh tố irang trại ở Hà Tây gắn liền với quá trình
chuycn dịch cơ cấu kinh tế, từng birớc dưa nôni; nííhiộp tham
gia hội nhập thị [nrờng trong nước và thị trường quốc lế
1.4 Phát trién kinh lố tranỵ trại là phát iriôn mộl nền nông nehiỏp
bền vîmü, bảo vệ cánh quan và mồi trirìmu sinh thái
3.2. Phương hướng phát triển kinh tế trang trụi ở Hà Tâv
3.2.1. Phát huy năng lực của các làng nghề truyền Ihống, thưc hiûn
chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đẩy nhanh quá trình lích tụ, tập
irung sản xuất, hình thành những Ira n i；; Irại mới và mỏ rộng
CỊiiy mồ các tra
叫
trại hiện có
3.2.2. Động viên mọi thành phần kinh tế đầu tư phát triển kinh lố
trang trại thổn ụ qua các thể chế, chính sách và đòn hẩy lợi
ích. Tận dụng triộl dể mọi tiềm nănu sán có trong nông
nghiệp nônç thôn dề phát triển da dạnỵ loại hình IraníỊ trại,
đặc biệi chú irọng phát triển trang trại gia đình
3.2.3. Đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến và công nghệ hảo
quản sản phẩm, tìm kiếm thị trirờng ổn dịnh tạo điổu kiộn
cho kinh tế trang irại phát triển
3.2.4. Gắn liền quá trình phái triển kinh tế trani> trại với việc phát
Iriên các nẹuồn lực tronu nông nụhiệp, nôn ụ thổn Hà Tây
3.3. Một sò giải pháp chủ vếu nhủm thúc đáy kinh tế trang
trại ở Hà Táy phát triển
3.3.1. Vấn đồ thị irirờng cho kinh lố Irang lrại
3.3.2. Vấn đổ ruộng dấĨ
3.3.3. Vốn cho traniỊ (rại
3.3.4. Vấn dề [ao dộng của tranu irại
3.3.!S. Vấn đề khoa học cỏní> nuhệ
3.3.6. Đẩy mạnh phái iriên các lànií nyhc iruyền ihốna, chuyển
dịch cơ cấu kinh lô lao độn ti tạo điều kiện lập trung hoá sản
xuấi cho việc hình lhành và phát triển kinh lố Iran g liai
3.3.7. Phát triển các hình Ihírc liên kếl Irong nỏng thôn hỗ trợ cho
các Iran ọ, trại
3.3.K. Chính sẫch Ihuế
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
69
70
71
71
72
MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Kinh tế trang trại - một hình thức lổ chức sản xuâì cơ sở trong nông
nghiệp, là tế bào của nền kinh tế quốc dân. Trong những năm qua, cùng với
công cuộc đổi mới và phát triển nền kinh tế nói chung, cũng như lĩnh vực
nông nghiệp và kinh tế nông thôn nói riêng, kinh tế trang trại đã hình thành và
phát triển khắp nơi trong cả nước. Tuy còn sơ khai, song kinh tế trang trại
ở
nước ta đã bước đầu thu được những thành tựu đáng khích lệ, góp phần to lớn
tạo nên những khởi sắc trong lĩnh vực nông nghiệp và kinh tế nông thôn, đưa
nông nghiệp nước ta phát triển theo hướng sản xuất hàng hoá.
Ngoài những đặc điểm chung của cá nước, Hà Tây là một địa bàn có
nhiều Ihuận lợi cho sự hình thành và phát triển kinh tế trang trại. Nhờ vậy,
kinh tế trang trại ở đây ra đời khá sớm và sản xuất kinh doanh tương đối hiệu
qua, góp phần không nhỏ vào sự tăng trưởng kinh tế và ổn định tình hình kinh
lế - xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, dể thúc đẩy phát triển mạnh mõ hơn nữa kinh
lế trang irại ở Hà Tây, chúng ta cần phái nghiên cứu và dưa ra các giải pháp
phù hợp với điều kiện của tính nhà. Với ý nghĩa đó, tác gia luận văn quyết
định chọn đề tài:
“ Phương hướng và g iả i pháp phát triển kin h tế tra n g trạ i ở
H à
r á / ’ với mong muốn góp phần vào việc giải quyết những vấn đề thực tiễn
cụ thổ trên mộl địa bàn cụ the, nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế trang trại ở
Hà Tây.
2. TỈNH HỈNH NGHIÊN cứu
Kinh tế trang trại là một hình thức tổ chức sản xuất mới trong nông
n«hiệp nôna thôn Việt Nam. Bới vậv, trong những năm qua, vấn đề này đã
được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước, đổng thời nó cũng thu hút
nhiều cơ quan, nhiều nhà khoa học tập trung nghiên cứu. Các chủ trương.
1
chính sách của Đảng và những công trình nghiên cứu đó đã góp phần thúc đẩy
í ự phát triển kinh lế Irang trại ở nước la. Có thể kể ra một số công Irình nghiên
cứu như：
- Phái triển và quản lý trang trại trong nền kinh tế thị trường của PGS.
PTS. Lê Trọng - Nxb. Nông nghiệp, H.1993.
- Trang trại gia đình ở Việt Nam và trên Thế giới của tác giả Trần Đức -
Nxb. Chính trị Quốc gia, H.1995.
- Kinh tế trang trại vùng đồi núi do tác giả Trần Đức chủ biên - Nxb.
Thống kc, H.1998.
- Kỷ yếu Hội thảo về kinh tế trang trại tỉnh Bình Dương, tháng 7/1998.
- Kinh tế trang trại các tỉnh Trung du, miền núi phía Bắc, do TS.
Nguyễn Đức Thịnh chủ biên - Nxb. Khoa học xã hội, H.2001.
Ngoài ra, còn rất nhiều bài báo và tạp chí phân tích, nghiên cứu những
vấn đề về kinh tế trang trại dưới những góc nhìn khác nhau.
Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu và Hội thảo khoa học chủ yếu tập
trung giái quyết vấn đề lý luận và những vấn đề thực tien chung cho cá nước
hoặc một vùng nào đó, chưa có công trình nào nghiên cứu kinh tế trang trại
trong phạm vi một tỉnh như Hà Tây. Vì vậy, trên cơ sở tham khảo các công
trình đã nghiên cứu, việc đánh giá thực trạng và đề ra các giải pháp cụ thể để
phát triển kinh tế trang trại ở tỉnh Hà Tây vẫn ỉà vấn đề thiết thực có ý nghĩa lý
luận và thực tiễn.
3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN cứu
Trôn cơ sở những lý luận về kinh tế trang trại, luận văn tập trung phân
tích thực trạng kinh tế trang trại ở Hà Tây, rút ra những đánh giá, nhận xét, từ
đó đe xuất những giái pháp thúc đẩy sự phát triển kinh tế trang trại
ở
Hà Tây.
2