LUẬN VĂN:
Tổ chức công tác kế toán tập
hợp chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm
Lời nói đầu
Khi cơ chế thị trường chi phối phát triển của 1 nền kinh tế, để có thể đứng vững
trước các quy luật cạnh tranh khắc nghiệt các nhà sản xuất phải tìm tòi các hướng đi phù
hợp cho mình nhằm đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất.
Để thực hiện được điều đó doanh nghiệp phải quan tâm tới nhiều vấn đề sản xuất
và tiêu thụ sản phẩm trong đó yếu tố quyết định là Chính phủ sản xuất giá thành sản
phẩm. Đánh giá chi phí sản xuất đúng, đủ, hợp lý là tiền đề cho doanh nghiệp xác định
lợi nhuận thu được từ sản xuất kinh tế và có quyết định lựa chọn hướng sản xuất sao cho
có lợi nhất.
Do vậy hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có vai trò đặc biệt
quan trọng trong công tác hạch toán kinh tế ở bất kỳ doanh nghiệp nào. Xuất phát từ tầm
quan trọng đó, trong thời gian thực tập tại nhà máy giầy Phúc Yên em đã lựa chọn, đề
tài: " Tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm"
cho chuyên đề thực tập của mình.
Trong chuyên đề thực tập này em đã đề cập đến các nội dung cơ bản sau:
Những vấn đề lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.
- Thực trạng về tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm ở nhà máy giầy Phúc Yên.
- Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm ở nhà máy Giầy Phúc Yên.
Phần thứ nhất
Những vấn đề lý luận chung về kế toán
chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất
I. Khái quát về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của doanh nghiệp
1. Khái niệm chi phí sản xuất.
Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp phải thường xuyên
đầu tư các loại chi phí khác nhau để đạt được mục đích là tạo ra khối lượng sản phẩm
lao vụ hoặc khối lượng công việc phù hộp với nhiệm vụ sản xuất và nhằm mục đích
kiếm lời. Do vậy các nhà quản trị doanh nghiệp cần phải nắm chắc khái niệm bản chất vì
chi phí các loại chi phí hình thành theo quá trình sản xuất được chia ra làm hai loại chi
phí chính là chi phí về lao động sống và lao động vật hoá.
+Chi phí về lao động sống: Là tiền công và các khoản phải trả khác mà doanh
nghiệp phải trả cho người lao động.
+ Chi phí về lao động hoá: là toàn bộ chi phí liên quan đến nguyên vật liệu hay
TSCĐ… dùng cho sản xuất kinh doanh.
Ngoài hai loại chi phí trên còn có các loại chi phí khác. Đó là chi phí mà doanh
nghiệp bỏ ra liên quan đến quá trình lao động sản xuất kinh doanh. Tất cả các loại chi
phí đó đều được biểu hiện dưới dạng tiền tệ để phục vụ cho quá triònh trao đổi lưu
thông.
Thực chất chi phí sản xuất là sự biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao
động sống, lao động vật hoá và những chi phí khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến
hành các hoạt động sản xuất kinh doanh từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ sản phẩm
trong một thời kỳ nhất định.
2. Phân loại chi phí sản xuất
Trong các doanh nghiệp sản xuất chi phí bao gồm nhiều loại có nội dung kinh tế
và công dụng khác nhau. Yêu cầu quản lý với từng loại chi phí sản xuất khác nhau.
Việc quản lý sản xuất không chỉ dựa vào số liệu tổng hợp về chi phí sản xuất mà còn
căn cứ vào số liệu cụ thể của từng loại chi phí sản xuất theo từng sản phẩm trong từng
thời kỳ nhất định. Để đáp ứng nhu cầu quản lý công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất
phù hộpvới từng loại chi phí cần thiết. Phải tiến hành phân loại chi phí sản xuất kinh
doanh theo từng tiêu thức thích hợp.
Có nhiều cách phải loại chi phí sản xuất, tuy nhiên theo yêu cầu quản lý đối
tượng cung cấp thông tin, giác ngộ xem xét chi phí màe chi phí sản xuất được phân loại
theo các cách sau:
2.1. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí (hay theo
yếu tố.)
Theo cách phân loại này các chi phí giống nhau về nội dung, tính chất được xếp
vào một yếu tố không cần phân biệt chi phí đó phát sinh từ lĩnh vực nào, ở đâu. Theo
cách này toàn bộ chi phí sản xuất của doanh nghiệp được chia thành các yếu tố sau:
Chi phí nguyên vật liệu: bao gồm tất cả các chi phí các loại nguyên vật liệu
chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, nhiên liệu, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản mà
doanh nghiệp đã sử dụng cho các hoạt động sản xuất trong kỳ.
Chi phí nhân công: bao gồm toàn bộ số tiền công phải trả, tiền trích bảo hiểm y
tế, bảo hiểm xã hội của công nhân viên hoạt động sản xuất trong doanh nghiệp.
Chi phí khấu hao TSCĐ: bao gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ sử dụng
cho sản xuất của doanh nghiệp.
Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm toàn bộ số tiền doanh nghiệp đã chi trả về
các loại dịch vụ mua từ bên ngoài doanh nghiệp.
Chi phí bằng tiền khác: bao gồm tất các chi phí khác phục vụ cho hoạt động sản
xuất của doanh nghiệp.
Việc phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí có tác
dụng lớn trong quản lý chi phí sản xuất, nó cho biết kết cấu và tỷ trọng của từng loại yếu
tố chi phí để đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất lập báo cáo chi phí
sản xuất theo yếu tố ở bảng thuyết minh báo cáo tài chính, cung cấp tài liệu tham khảo
để lập dự toán chi phí sản xuất, lập kế hoạhc cung ứng vật tự, kế hoạch quỹ lương, tính
toán nhu cầu vốn lưu động cho kỳ sau.
2.2. Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích, công dụng của chi phí.
Căn cứ vào mục đích, công dụng của chi phí sản xuất để chia ra các khoản mục
chi phí khác nhau, mỗi khoản mục chi phí chỉ bao gồm những chi phí có cùng mục đích,
mỗi khoản mục chi phí chỉ bao gồm những chi phí có cùng mục đích, công dụng. Vì vậy
cách phân loại này còn gọi là phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục. Toàn bộ chi
phí sản xuất phát sinh trong kỳ được chia ra làm các khoản mục chi phí sau:
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm các chi phí về nguyên liệu vật liệu
chính, vật liệu phụ, nhiêuliệu sử dụng vào việc sản xuất trực tiếp sản phẩm.
Chi phí nhân công trực tiếp : bao gồm toàn bộ số tiền về chi phí nhân công, tiền
BHXH, BHYT kinh phí công đoàn của công nhân trực tiếp sản xuất.
- Chi phí sản xuất chung: là những chi phí phục vụ sản xuất kinh doanh phát sinh
trong quá trình sản xuất, chỉ tạo sản phẩm hoặc thực hiện các lao vụ ở các tổ, đội sản
xuất, gồm các khoản mục chi phí sau:
+ Chi phí nhân viên phân xưởng, tổ, đội sản xuất: bao gồm tiền lương, tiền nhân
công, các phụ cấp, tính bảo hiểm cho nhân viên quản lý, kế toán thống kê, thủ kho.. ở
phân xưởng, đội sản xuất.
+ Chi phí dụng cụ sản xuất: phản ánh chi phí về dụng cụ, công cụ dùng cho nhu
cầu sản xuất chung ở phân xưởng hay đội sản xuất.
+ Chi phí vật liệu: phản ánh chi phí vật liệu sử dụng chung như vật liệu dùng để
sửa chữa, bảo dưỡng TSCĐ, vật liệu văn phòng và các vật liệu dùng cho nhu cầu quản
lý chung ở phân xưởng, tổ đội sản xuất.
+ Chi phí khấu hao TSCĐ: phản ánh toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ hữu
hình và TSCĐ vô hình và TSCĐ thuê tài chính sử dụng ở các phân xưởng, đội sản xuất.
+ Chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh các chi phí về lao vụ, dịch vụ mua từ bên
ngoài, để phục vụ cho sản xuất ở phân xưởng tổ đội sản xuất như các chi phí về điện,
nước, điện thoại…
Chi phí bằng tiền khác: Phản ánh những chi phí bằng tiền ngoài các chi phí nên
trên phục vụ cho yêu cầu sản xuất chung của cả phân xưởng, đội sản xuất.
Cách phân loại này có tác dụng phục vụ cho yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo
định mức cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm phân tích tình hình thực
hiện kế hoạch hoá giá thành sản phẩm làm tài liệu tham khảo để lập định mức chi phí
sản xuất và lập kế hoạch há giá thành sản phẩm cho kỳ sau:
2.3. Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm, công việc,
lao vụ sản xuất trong kỳ
Theo tiêu thức này chi phí sản xuất được chia thành hai loại: