631
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG BÀI TẬP PHÁT TRIỂN
THỂ LỰC CHO NỮ HỌC SINH TRƯỜNG
THPT THỰC HÀNH SƯ PHẠM - ĐẠI HỌC CẦN THƠ
ThS. Lê Nguyễn Ngọc Yến1, ThS. Lê Hoàng Minh2
1 Trường THPT Thực hành Sư phạm - Đại học Cần Thơ
2 Trường Cao đẳng nghề Cần Thơ
TÓM TẮT
Sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học Thể dục Thể thao (TDTT) thường quy,
đề tài đã lựa chọn được 15 bài tập phát triển thể lực cho nữ HS Trường THPT Thực hành sư
phạm – Đại học Cần Thơ (ĐHCT), đồng thời kiểm nghiệm hiệu quả ứng dụng các bài tập phát
triển thể lực trong quá trình giảng dạy các môn học giáo dục thể chất. Những bài tập trên qua
thực tiễn kiểm nghiệm, đã khẳng định được tính hiệu quả trong việc phát triển thể lực cho đối
tượng nghiên cứu ở nhóm thực nghiệm kết quả so sánh cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống
kê ở ngưỡng xác suất p < 0,05.
Từ khóa: Bài tập; Thể lực; Giáo dục thể chất; THPT Thực hành sư phạm Đại học Cần Thơ.
ABSTRACT
Using scientific research methods on regular exercise and sports, the topic has
selected 15 exercises to develop physical strength for female students at the Pedagogical
Practice High School - CTU, and at the same time tested them. Effective application of
exercises to develop physical fitness in the process of teaching physical education subjects.
The above exercises, through practical testing, have confirmed the effectiveness in developing
physical fitness for research subjects in the experimental group. The comparison results show
that the difference is statistically significant at the probability threshold. p < 0.05.
Keywords: Exercises; Physical; Physical education; Pedagogical Practice High School Can
Tho University.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trường Đại học Cần Thơ là một trường đại học có truyền thống về công tác
đào tạo, công tác giáo dục thể chất và thể thao sinh viên, học sinh. Trường THPT
Thực hành sư phạm là một trong những đơn vị trực thuộc của Trường Đại học Cần
Thơ. Ngày 12/10/2011, trường THPT Thực hành Sư phạm trực thuộc Đại học Cần
Thơ đã thành lập theo Quyết định số 2496/QĐ-UBND của UBND thành phố Cần
Thơ và đến ngày 05/09/2012 Trường đã khai giảng khóa đầu tiên với 126 học sinh
chia thành bốn lớp.
Sau hơn 9 năm thành lập, chất lượng của nhà trường không ngừng nâng cao,
từng bước khẳng định vị thế của một trường THPT trong địa bàn thành phố và khu
vực. Kết quả ấy được thể hiện rõ qua chất lượng tuyển sinh đầu vào, điều kiện học tập
rèn luyện tại trường và kết quả đầu ra của học sinh các khóa. Hiện nay tổng số học
sinh của trường là 567 HS trong đó có 324 Nữ chiếm tỷ lệ 57,14%; có 16 lớp bao gồm
6 lớp 10; 6 lớp 11 và 4 lớp 12.
632
Học sinh của trường ngoài việc học tập kiến thức văn hóa, các em còn được
trang bị thêm những kỹ năng mềm thông qua các hoạt động trải nghiệm, văn hóa văn
nghệ, thể dục thể thao phong phú khác.
Năm học 2019-2020 trường THPT Thực hành Sư phạm chính thức chuyển sang
mô hình trường THPT Chất lượng cao. Trong nhiệm vụ mới này, trường tiếp tục được
đầu tư trang thiết bị hiện đại để phục vụ dạy và học. 100% phòng học được trang bị
máy điều hòa, tivi màn hình rộng,… Đặc biệt trong năm học này, trường Đại học Cần
Thơ sẽ tiếp tục đầu tư trang thiết bị, các điều kiện phục vụ học tập cho học sinh như:
Xây dựng mới sân bóng đá, hồ bơi, không gian sáng tạo,… để phục vụ công tác dạy
và học được tốt nhất.
Thực tiễn công tác GDTC tại Trường THPT Thực hành sư phạm nhận thấy,
trong các giờ học vẫn còn có nhiều học sinh nữ thể hiện tố chất thể lực (TCTL) còn
hạn chế, điều này ít nhiều ảnh hưởng đến kết quả học tập của các học sinh và kết quả
môn học GDTC. Vì vậy việc chuẩn bị thể lực cho nữ học sinh có vai trò quyết định
trong tiếp thu và hình thành kỹ thuật động tác, cũng như giúp cho học sinh nữ đạt hiệu
quả cao trong quá trình học tập của mình. Xuất phát từ những lý do trên chúng tôi tiến
hành: “Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển thể lực cho nữ học sinh Trường
THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ”.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu; Phương pháp quan sát; Phương pháp
phỏng vấn; Phương pháp kiểm tra sư phạm; Phương pháp thực nghiệm sư phạm và
Phương pháp toán học thống kê.
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Kết quả phỏng vấn và lựa chọn bài tập phát triển thể lực cho nữ học sinh Trường
THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ
3.1.1 Những dạng bài tập nhằm nâng cao thể lực học sinh Trường THPT Thực
hành sư phạm, Đại học Cần Thơ
Để giải quyết vấn đề này đề tài đã đưa ra các phiếu hỏi được soạn thảo và yêu
cầu trả lời theo theo hình thức phủ định (có hoặc không). Kết quả phỏng vấn được
trình bày ở bảng 1.
Bảng 1: Kết quả phỏng vấn lựa chọn các nhóm bài tập nâng cao thể lực nữ học sinh Trường
THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ (n = 22)
TT
Nhóm bài tập tập phát triển thể lực chung
Kết quả
Số người
Tỷ lệ%
1
Trò chơi vận động
20
90.90
2
Bài tập bổ trợ
21
95.45
3
Bài tập thi đấu
14
63.63
4
Bài tập phát triển mềm dẻo
5
22.72
5
Bài tập phát triển sức mạnh
20
90.90
6
Bài tập phát triển sức nhanh
16
72.72
633
7
Bài tập phát triển sức bền
22
100
8
Bài tập phát triển linh hoạt khéo léo
4
18.18
9
Bài tập chiến thuật
5
22.72
Kết quả trình bày ở bảng 1 cho thấy: Có 6/09 nhóm bài tập mà đều được các
giảng viên, giáo viên và HLV tán thành với số phiếu trên 60%. Đây là các nhóm bài
tập rất thông dụng và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường.
3.1.2 Nghiên cứu xác định yêu cầu trong việc lựa chọn các bài tập nhằm nâng
cao thể lực cho nữ học sinh Trường THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ
Sau khi tổng hợp tài liệu được 4 yêu cầu đối với việc lựa chọn bài tập nhằm
phát triển thể lực nữ học sinh Trường THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ,
đề tài tiến hành phỏng vấn các giảng viên, giáo viên và HLV để có tính khách quan và
tin cậy hơn. Kết quả phỏng vấn được trình bày ở bảng 2.
Bảng 2: Kết quả phỏng vấn các yêu cầu lựa chọn các bài tập nhằm phát triển thể lực cho nữ
học sinh (n=22)
TT
Các yêu cầu
Kết quả trả lời
Tỷ lệ %
1
Các bài tập lựa chọn phải đảm bảo định hướng theo đúng
yêu cầu đòi hỏi.
100
2
Việc lựa chọn các bài tập phải rõ ràng cụ thể và hình thức
tập luyện phù hợp với điều kiện thực tiễn.
86,3
3
Các bài tập lựa chọn phải được nâng dần từ dễ đến khó,
từ đơn giản đến phức tạp.
100
4
Cường độ vận động và lượng vận động của bài tập lựa chọn
phải phù hợp với đối tượng nghiên cứu.
90,9
Qua bảng 2 có thể nhận thấy: Cả 4 yêu cầu mà đề tài đưa ra phỏng vấn thì cả 4
yêu cầu đều được tán đồng rất cao chiếm tỷ lệ từ 80% đến 100%.
3.1.3 Cơ sở khoa học của việc lựa chọn bài tập.
Chúng tôi lựa chọn các bài tập theo trình tự sau:
Bước 1. Hệ thống hóa các bài tập nâng cao thể lực cho sinh viên qua các tài liệu
tham khảo.
Bước 2. Phỏng vấn để tìm hiểu mức độ sử dụng các bài tập nâng cao thể lực
cho sinh viên trên thực tế.
Bước 3. Lựa chọn các bài tập theo các nguyên tắc:
- Các bài tập được xác định đầy đủ qua 5 thành phần cơ bản của lượng vận động
(tốc độ bài tập, thời gian bài tập, thời gian nghỉ giữa quãng, tính chất nghỉ ngơi và số
lần lặp lại).
- Các bài tập được xây dựng phải có nội dung và hình thức phù hợp với mục
đích, yêu cầu, nhiệm vụ của quá trình giảng dạy.
- Các bài tập được sử dụng phát triển toàn diện thể lực cho sinh viên
634
- Lựa chọn bài tập dựa trên đặc điểm thể chất của sinh viên cũng như điều kiện
trang thiết bị tập luyện tại trường.
- Bài tập phải đơn giản, dễ thực hiện, đảm bảo tính chính xác và phù hợp với
đối tượng kiểm tra.
3.1.4 Lựa chọn các bài tập nhằm phát triển thể lực nữ học sinh Trường
THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ
Sau khi nghiên cứu các nguyên tắc và các yêu cầu lựa chọn bài tập, chúng tôi
tiến hành tổng hợp và phân tích các tài liệu [2] [5]….đề tài đã lựa chọn ra được 22 bài
tập để phát triển thể lực cho nữ học sinh Trường THPT Thực hành sư phạm, Đại học
Cần Thơ cũng như phù hợp với cơ sở vật chất của nhà trường. Kết quả được trình bày
ở bảng 3.
Bảng 3: Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển thể lực nữ học sinh Trường THPT Thực
hành sư phạm, Đại học Cần Thơ (n =22)
T
T
Bài tập
Mức độ ưu tiên của bài tập
Ưu tiên 1
Ưu tiên 2
Ưu tiên 3
Số
phiếu
Tỷ lệ
%
Số
phiếu
Tỷ lệ
%
Số
phiếu
Tỷ lệ
%
1
Chạy 30m XPC x 2 lần; quãng nghỉ đầy đủ
15
68.18
4
18.18
3
13.63
2
Nằm sấp chống đẩy 20s x 2 lần; quãng
nghỉ đầy đủ
19
86.36
2
9.09
1
4.54
3
Bật 3 bước tại chỗ x 2 lần
8
36.36
10
45.45
4
18.18
4
Chạy 1500m x 1 lần
15
68.18
5
22.72
2
9.09
5
Chạy 800m x 1 lần
14
63.63
6
27.27
2
9.09
6
Nằm sấp co cơ lưng 30 giây x 2 lần;
quãng nghỉ đầy đủ
16
72.77
3
13.63
3
13.63
7
Nằm ngửa co cơ bụng 30 giây x 2 lần; lặp
lại với quãng nghỉ đầy đủ
17
77.27
2
9.09
3
13.63
8
Nhảy dây 1 phút x 2 lần; quãng nghỉ ngắn
20
90.90
2
9.09
0
00
9
Chạy 100m x 1 lần
15
68.18
4
18.18
3
13.63
10
Cõng (vác) bạn di chuyển 30s x 1 lần
6
27.27
8
36.36
8
36.36
11
Chạy zích zắc luồn cọc 30m x 2 lần
18
81.81
3
13.63
1
4.54
12
Cướp cờ
19
86.36
2
9.09
1
4.54
13
Bật nhảy ưỡn thân trên cát 20 giây x 2 lần
9
40.90
5
22.72
8
36.36
14
Lò cò tiếp sức
20
90.90
2
9.09
0
00
15
Bật xa tại chỗ x 3 lần; quãng nghĩ ngắn
21
95.45
1
4.54
0
00
16
Bóng chuyền 6
19
86.36
2
9.09
1
4.54
17
Bật cóc 15m x 1 lần
17
77.27
5
22.72
0
00
18
Chạy việt dã x 1 lần
8
36.36
4
18.18
10
45.45
19
Chạy 400m x 1 lần
20
90.90
0
00
2
9.09
20
Chạy tăng tốc độ 60m x 2 lần
7
31.81
5
22.72
10
45.45
21
Bóng đá mini
8
36.36
10
45.45
4
18.18
22
Trò chơi cướp bóng
7
31.81
6
27.27
9
40.90
635
Từ bảng 3 cho thấy đề tài đã lựa chọn được 15 bài tập với mức độ ưu tiên 1 có
số phiếu đánh giá cao từ mức 60% trở lên. Vì vậy đề tài sẽ đưa ra 15 bài tập có mức
độ ưu tiên cao để đưa vào áp dụng cho đối tượng thực nghiệm là học sinh nữ Trường
THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ.
3.2 Đánh giá hiệu quả một số bài tập đối với sự phát triển thể lực của nữ học
sinh Trường THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ
3.2.1 Tổ chức thực nghiệm sư phạm:
- Đối tượng thực nghiệm là 120 học sinh nữ, được chia ra thành 2 nhóm một
cách ngẫu nhiên.
- Nhóm thực nghiệm: Gồm 60 học sinh được tập luyện theo các nội dung bài
tập mà chúng tôi đã lựa chọn được ở phần tập thể lực của buổi tập.
- Nhóm đối chứng: Gồm 60 học sinh được tập theo các nội dung bài tập theo
chương trình môn học GDTC đưa ra.
- Địa điểm thực nghiệm: Tại Trường THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ.
- Thời lượng thực nghiệm trong vòng 4 tháng ( tương ứng với 1 học kỳ).
3.2.2 Đánh giá hiệu quả hệ thống bài tập nâng cao thể lực cho học sinh nữ
Trường THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ
* So sánh kết quả kiểm tra thể lực của 2 nhóm trước thực nghiệm
Trước thực nghiệm, đề tài tiến hành kiểm tra thể lực của 120 Nữ học sinh của
Trường THPT Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ, kết quả thể hiện ở bảng 4
Bảng 4: So sánh kết quả kiểm tra thể lực của hai nhóm đối chứng và thực nghiệm trước thực
nghiệm (n = 120)
Test
Đối chứng
Thực nghiệm
Độ tin cậy
n
±
n
±
t
P
Lực bóp tay thuận (kg)
60
27,49
1,47
60
27,22
1,39
1,063
>0.05
Chạy 30m XPC (s)
60
6,16
0,33
60
6,17
0,34
0,148
>0.05
Bật xa tại chỗ (cm)
60
157,13
3,83
60
156,63
3,81
0,717
>0.05
Nằm ngửa gập bụng30s(sl)
60
14,12
2,62
60
14,46
2,48
0,749
>0.05
Chạy 5 phút tùy sức (m)
60
765,5
74,58
60
763,92
78,61
0,113
>0.05
Chạy con thoi 4x10m (s)
60
12,65
0,47
60
12,67
0,49
0,162
>0.05
df = 118, t0,05 = 1,984 (Nữ)
Kết quả kiểm tra các tiêu chí ở bảng 2 cho thấy sự khác biệt về các test thể lực
giữa hai nhóm thực nghiệm và đối chứng học sinh nữ là không có sự khác biệt mang
ý nghĩa thống kê, ttính< tbảng = 1,984 ở ngưỡng xác suất P > 0,05. Hay nói cách khác,
trình độ thể lực của học sinh nữ trường THPT Thực hành sư phạm – Đại học Cần Thơ
ở giai đoạn trước thực nghiệm là tương đương nhau.
Nhằm đánh giá sự phát triển thể lực của đối tượng thực nghiệm sau thời gian ứng
dụng chương trình tập luyện, đề tài tiến hành kiểm tra các test thể lực. Việc kiểm tra được
tiến hành sau thời gian tập luyện trong 4 tháng. Kết quả kiểm tra thể hiện ở bảng 5.
X
X