intTypePromotion=1
ADSENSE

Nhân vật lịch sử trong tiểu thuyết Hồ Quý Ly của Nguyễn Xuân Khánh từ góc nhìn văn hóa

Chia sẻ: Thi Thi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

62
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nhà văn Nguyễn Xuân Khánh có “sở trường” đặc biệt về đề tài lịch sử với tác phẩm tiêu biểu: Hồ Quý Ly. Là tiểu thuyết đầu tiên (ở Việt Nam) về hình ảnh Hồ Quý Ly và các nhân vật lịch sử khác, tác phẩm đã cung cấp những điểm nhìn nhiều chiều về các nhân vật với sự đan bện giữa quá khứ và hiện tại; làm sống lại những giá trị khuất lấp, ẩn ngầm; lí giải lịch sử bằng cái nhìn khoan dung của văn hóa.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nhân vật lịch sử trong tiểu thuyết Hồ Quý Ly của Nguyễn Xuân Khánh từ góc nhìn văn hóa

Phùng Phương Nga và Đtg<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> 105(05): 175 - 178<br /> <br /> NHÂN VẬT LỊCH SỬ TRONG TIỂU THUYẾT HỒ QUÝ LY<br /> CỦA NGUYỄN XUÂN KHÁNH TỪ GÓC NHÌN VĂN HÓA<br /> Phùng Phương Nga1*, Đoàn Đức Hải2<br /> 1<br /> <br /> Trường Đại học Khoa học – ĐH Thái Nguyên, 2Đại học Thái Nguyên<br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Nhà văn Nguyễn Xuân Khánh có “sở trường” đặc biệt về đề tài lịch sử với tác phẩm tiêu biểu: Hồ<br /> Quý Ly. Là tiểu thuyết đầu tiên (ở Việt Nam) về hình ảnh Hồ Quý Ly và các nhân vật lịch sử khác,<br /> tác phẩm đã cung cấp những điểm nhìn nhiều chiều về các nhân vật với sự đan bện giữa quá khứ<br /> và hiện tại; làm sống lại những giá trị khuất lấp, ẩn ngầm; lí giải lịch sử bằng cái nhìn khoan dung<br /> của văn hóa. Xây dựng vật Hồ Quý Ly không chỉ là một “kẻ phản loạn” mà còn là một hùng<br /> tướng, một nhà cải cách tài ba trên nhiều phương diện; các mệnh quan triều đình là những “kẻ sĩ<br /> tài danh” của Kinh thành đã tạo nên những “hấp lực” đặc biệt cho tác phẩm.<br /> Từ khóa: Nguyễn Xuân Khánh, Hồ Quý Ly, văn hóa, lịch sử.<br /> <br /> Trong bối cảnh văn học Việt Nam hiện nay,<br /> không có mấy người ở độ tuổi “thất thập cổ lai<br /> hy” còn làm xôn xao văn đàn nghệ thuật như<br /> nhà văn Nguyễn Xuân Khánh. Cái tên Nguyễn<br /> Xuân Khánh đã trở thành một hiện tượng nổi<br /> bật thu hút sự chú ý của nhiều người.*<br /> Tiểu thuyết Hồ Quý Ly có độ dày 802 trang<br /> được nhà văn viết xong vào tháng 4/1999 và<br /> xuất bản năm 2000 tại Nhà Xuất bản Phụ nữ.<br /> Đây là cuốn tiểu thuyết đầu tiên nhà văn được<br /> trả lại tên của mình và được kí Nguyễn Xuân<br /> Khánh ở cuối tác phẩm.<br /> Đọc Hồ Quý Ly độc giả như được sống lại<br /> một thời kì của quá khứ, thấy được những<br /> kiến giải mới mẻ của nhà văn về nhiều sự<br /> kiện, nhân vật lịch sử qua bức tranh văn hóa<br /> dân tộc. Tiểu thuyết Hồ Quý Ly đã đem đến<br /> sự hòa hợp giữa lịch sử và văn hóa dân tộc,<br /> đem đến sự đan bện giữa quá khứ và hiện tại,<br /> làm sống lại những giá trị khuất lấp, ẩn ngầm;<br /> lí giải lịch sử bằng cái nhìn khoan dung của<br /> văn hóa.<br /> Chân dung các nhân vật được nhà văn xây dựng<br /> trong tác phẩm không chỉ mang dấu ấn của lịch<br /> sử, mà còn là những con người văn hóa, để lại<br /> sự suy ngẫm lắng đọng cho người đọc.<br /> *<br /> <br /> Tel: 0915141514. Email: phungphuongnga@gmail.com<br /> <br /> Hồ Quý Ly - hùng tướng - nhà cải cách tài ba<br /> Trong con mắt của các sử gia chính thống, Hồ<br /> Quý Ly là một kẻ thoán nghịch, tiếm quyền,<br /> trong trường nhìn của những người tôn thất<br /> nhà Trần như Trần Nguyên Hàng, Trần Khát<br /> Chân thì Hồ Quý Ly là một kẻ tàn bạo, phản<br /> nghịch; nhưng dưới ngòi bút của Nguyễn<br /> Xuân Khánh nhãn quan văn hóa trở thành hệ<br /> quy chiếu để tạo dựng nhân vật nhân vật.<br /> Trong mắt người con – Hồ Nguyên Trừng –<br /> Hồ Quý Ly là một người cha văn võ song<br /> toàn, có nhiều cảm nhận tinh tế và sâu sắc.<br /> Trong ánh mắt và suy nghĩ của vợ ông - công<br /> chúa Huy Ninh thì Hồ Quý Ly là một người<br /> chồng luôn nén chặt tình cảm trong lòng. Ở<br /> góc nhìn của những người ngưỡng mộ ông<br /> như Nguyên Cẩn, Hồ Hán Thương thì Hồ<br /> Quý Ly là một bậc minh quân. Trong ông<br /> cũng luôn tồn tại những mâu thuẫn, những<br /> trăn trở giằng xé tâm can. Ông là một nhà<br /> chính trị nắm quyền lực tối cao nhưng thẳm<br /> sâu trong tâm hồn ông vẫn luôn thường trực<br /> nỗi cô đơn đau xót. Đó là nỗi đau đớn xót xa<br /> đối với con gái và đứa cháu nhỏ vì số mệnh<br /> sinh ra trong vương triều đã phải chịu cảnh<br /> trái ngang. Là sự cô đơn vô hạn trước “pho<br /> tượng trắng” của người vợ hiền.<br /> Ở nhân vật này hội tụ đầy đủ những phẩm<br /> chất của một người lãnh đạo, xoay chuyển<br /> tình thế bởi tầm nhìn xa trông rộng, tài thông<br /> kinh bác cổ, vốn văn hóa phong phú, cá tính<br /> 175<br /> <br /> 180Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên<br /> <br /> http://www.lrc-tnu.edu.vn<br /> <br /> Phùng Phương Nga và Đtg<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> mạnh mẽ, quyết liệt; lại cũng rất táo bạo<br /> Trước hoàn cảnh của đất nước triều đình nhà<br /> Trần đã mục ruỗng cần một sự “thay da đổi<br /> thịt”, bên ngoài giặc Chiêm Thanh, quân<br /> phương Bắc dòm ngó, tham vọng cải cách<br /> trong ông đã lớn dần. Trong khi hầu hết quan<br /> lại triều đình lo nhũng nhiễu, đục khoét của<br /> dân hòng ăn chơi sa đọa; còn lại thì bi ai, lánh<br /> dời và tìm cách nương nhờ cửa Phật thì Hồ<br /> Quý Ly đau đáu khát vọng muốn thay đổi, cải<br /> tổ triều đình. Xét cho cùng đó là một sự dũng<br /> cảm, sự thay đổi lớn về mặt nhận thức và tư<br /> tưởng. Nói như Hồ Nguyên Trừng thì: “sự<br /> tranh giành ấy cha tôi bảo là một điều lành<br /> mạnh…” [486, 2].<br /> Hồ Quý Ly can đảm, mạnh dạn thay đổi cục<br /> diện bằng những cải cách táo bạo về kinh tế xã hội như chính sách hạn điền, hạn nô, chủ<br /> trương dùng tiền giấy thay tiền đồng; “làm sổ<br /> hộ khẩu để biết thực lực số người trong<br /> nước..” [136, 2]. Hồ Quý Ly cũng là một nhà<br /> giáo dục xuất chúng. Trong ông thấm nhuần<br /> tư tưởng Nho gia. Ông cũng là người đầu tiên<br /> trong lịch sử phong kiến nước nhà đề ra<br /> những cải cách sớm nhất cả về kinh tế – xã<br /> hội, về giáo dục. Hồ Quý Ly rất đề cao việc<br /> học và rèn luyện nhân cách con người. Chính<br /> vì thế Hồ Nguyên Trừng mới lên tám tuổi ông<br /> đã gửi cho bố vợ là cụ lang Phạm Công vốn<br /> học rộng uyên thâm nho giáo dạy dỗ. Ông tự<br /> tay viết cuốn minh đạo, dịch cuốn “vô dật,<br /> nãi dật” trong Kinh Thi và giảng giải bốn chữ<br /> “vô dật, nãi dật” cho các con. Điều này cho<br /> thấy ông rất quan tâm tới việc dạy/ rèn người<br /> và nền giáo dục của đất nước.<br /> Với một kiến văn am hiểu về mọi mặt của đời<br /> sống cũng như lịch sử dân tộc, Nguyễn Xuân<br /> Khánh đã đưa ra một cách đánh giá công bằng<br /> hơn về một con người có thực trong lịch sử. Là<br /> nhân vật thất bại trong con đường chính trị<br /> song ông vẫn là một nhà cải cách tài ba.<br /> Kẻ sĩ tài danh đất Kinh thành<br /> Bên cạnh việc xây dựng thành công nhân vật<br /> trung tâm Hồ Quý Ly, Nguyễn Xuân Khánh<br /> cũng rất công phu trong việc phác thảo chân<br /> dung các nhân vật khác. Từ vua Thuận Tông,<br /> <br /> 105(05): 175 - 178<br /> <br /> nhà chép sử Văn Hoa cho đến Trần Khát<br /> Chân, Hồ Nguyên Trừng, kì nữ Thanh Mai…<br /> đã góp phần quan trọng vào cách nhìn và sự<br /> giải minh về lịch sử. Lịch sử không chỉ nằm<br /> ở sự kiện, ở quan điểm chính trị mà cả “lịch<br /> sử” làm người, sự sâu sắc của triết lý làm<br /> người, sự huyền vi của cuộc sống. Dưới ngòi<br /> bút tài hoa của tác giả, tất cả các nhân vật<br /> đều mang phong thái dáng vẻ của nghệ sĩ,<br /> của kẻ sĩ tài hoa chốn kinh thành. Họ có vẻ<br /> tài hoa của bậc văn nhân, say mê và mong<br /> muốn thưởng lãm cái đẹp; khí chất của<br /> những bậc “giai nhân; quân tử”, khí chất của<br /> bậc Nho gia.<br /> Hồ Nguyên Trừng là con trai cả của Hồ Quý<br /> Ly, một con người thông minh có tầm nhìn xa<br /> trông rộng, một văn nhân tài ba. Sinh ra trong<br /> thời tao loạn, ở Hồ Nguyên Trừng có nỗi khắc<br /> khoải khôn nguôi của một kẻ sĩ trước thời<br /> cuộc. Ông hiểu rất rõ về bản chất của đời<br /> sống cung đình nhưng cũng rất ý thức về<br /> trách nhiệm của cá nhân trước dòng tộc, về<br /> trách nhiệm của kẻ sĩ như ông trong thời loạn.<br /> Nguyên Trừng là một con người đa sầu đa<br /> cảm, không hứng thú với công việc chính<br /> trường và ông cũng dửng dưng trước những<br /> tham vọng quyền lực. Thú vui mà ông mong<br /> muốn tìm đến là một cuộc sống sinh hoạt văn<br /> hóa của kẻ sĩ, một cuộc sống tự nhiên yên<br /> bình với những thú chơi tao nhã và một tình<br /> yêu tràn đầy nhiệt huyết nhưng cũng hết sức<br /> tự nhiên chân thành. Nhớ thương người con<br /> gái mong manh, u sầu – Quỳnh Hòa, Hồ<br /> Nguyên Trừng gửi tấm tâm tình vào khúc<br /> nhạc Phượng hoàng hề. Họ đắm say nhau<br /> cũng bởi tiếng đàn và giọng hát trong trẻo<br /> ngân nga, lúc thăng hoa lúc trầm xuống.<br /> Nguyên Trừng là một kẻ sĩ kinh thành còn<br /> Thanh Mai cũng là một ca nữ nức tiếng vùng<br /> đất kinh kì, một tri âm tri kỉ có thể hiểu được<br /> tiếng đàn kẻ sĩ. Họ thực sự là cặp đôi đã làm<br /> cho bầu không khí trong tác phẩm trở nên sống<br /> động, hấp dẫn hơn. Dưới bút lực của Nguyễn<br /> Xuân Khánh, Hồ Nguyên Trừng hiện lên là một<br /> kẻ sĩ tài danh. Không chỉ là sự say mê nghệ<br /> thuật cầm, kỳ, thi, Hồ Nguyên Trừng còn là<br /> một danh họa nức tiếng đất Thăng Long. Ham<br /> <br /> 176<br /> <br /> 181Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên<br /> <br /> http://www.lrc-tnu.edu.vn<br /> <br /> Phùng Phương Nga và Đtg<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> mê sự yên bình của cảnh sắc thiên nhiên,<br /> nhân vật được miêu tả qua chi tiết thưởng<br /> thức hoa mai, vườn mai, chậu mai và cả<br /> những giò lan rừng trong khu vườn mai của<br /> thượng tướng Khát Chân. Là con trai thái sư<br /> Quý Ly nhưng Hồ Nguyên Trừng lại là bạn tri<br /> kỉ của Trần Khát Chân - một cột trụ sức mạnh<br /> của triều Trần - người đại diện cho phái bảo<br /> hoàng và đối đầu với thái sư. Hai nhân vật<br /> thuộc về hai tuyến đối lập nhau nhưng giữa<br /> họ lại có những cảm thông, những mối quan<br /> hệ và những tình cảm lạ kì. Đó chỉ có thể giải<br /> thích là những “kẻ đồng bệnh tương liên”,<br /> cùng say mê cái đẹp ở đời.<br /> Thượng tướng Trần Khát Chân vốn là một đô<br /> tướng được thái sư cất nhắc làm tướng quân<br /> trong trận bình Chiêm và đã lập được công<br /> lớn đánh đuổi được quân Chiêm, từ đó ông đã<br /> trở thành một đại thần trụ cột bảo vệ cho phe<br /> thủ cựu nhà Trần. Ông vốn thuộc dòng quan<br /> võ nhưng hình ảnh về vị tướng quân này qua<br /> trang viết của Nguyễn Xuân Khánh lại là một<br /> con người đầy văn nhã với những thú chơi<br /> hoa, thưởng rượu rất tinh tế, say mê cảnh sắc<br /> thiên nhiên và đã trang trí cho nơi ở của mình<br /> thành khu vườn mai thơ mộng, trứ danh. Một<br /> không gian đậm chất văn hóa, một vẻ đẹp<br /> tươi non của thiên nhiên. Khu vườn đó có tên<br /> là Trại Mai, ở đó ông trồng toàn những loại<br /> mai quý hiếm tạo nên một cảnh sắc đẹp mê<br /> hồn khiến mỗi ai tới đây không muốn rời<br /> chân. Cũng tại khu vườn mai này mà ông và<br /> Hồ Nguyên Trừng đã trở thành đôi bạn tri kỉ<br /> cùng thú thưởng hoa mai và rượu mai, sự say<br /> mê cái đẹp. Cái đẹp, cái sinh động rất người<br /> của nhân vật đã làm nhòe đi đường viền của<br /> lịch sử. Vẻ đẹp tinh khiết của những loài hoa<br /> rừng của những hương hoa thoáng nhẹ, những<br /> vị mặn nồng của trái mai, những bữa tiệc<br /> rượu mai để lại bao dư vị của những tấm lòng<br /> trọng tình nghĩa.<br /> Một trong những nhân vật hư cấu đặc biệt của<br /> Nguyễn Xuân Khánh trong tác phẩm là Sử<br /> Văn Hoa. Ông là một viên quan chép sử tâm<br /> huyết suốt đời đi tìm hồn núi, hồn sông đồng<br /> thời cũng là một nhà chiêm tinh giải mộng tài<br /> ba. Suốt đời ông sống với hoài bão sẽ hoàn<br /> <br /> 105(05): 175 - 178<br /> <br /> thành một cuốn quốc sử thật trung thực. Vì<br /> thế, dù trong ngục tù nhưng ông vẫn không<br /> lúc nào ngơi nghỉ, ông viết cả trong lúc ăn cả<br /> trong lúc ngủ. Sử Văn Hoa là một trong<br /> những nhân vật khách quan nhất trong tiểu<br /> thuyết. Ông không ngại nói thẳng, nói thật<br /> trước bất kể ai từ việc giải mộng cho đức vua<br /> Duệ Tông, thượng hoàng Nghệ Tông rồi cả<br /> người đa sát như Hồ Quý Ly dù biết nếu nói<br /> ra có thể ông sẽ mất mạng. Ông cũng không<br /> hề biết sợ khi dâng tấu biểu can ngăn thái sư<br /> việc dời đô với câu nói “cốt ở đức không cốt<br /> ở nơi hiểm trở” và cả khi viết đoạn “Minh<br /> đạo luận” Mặc dù bị Quý Ly hành hạ nhiều<br /> nhưng khi thượng tướng quân Khát Chân đề<br /> nghị ông viết một cuốn sách vạch ra những<br /> tội không có thực để vu oan cho Quý Ly thì<br /> ông đã thẳng thắn từ chối. Nhân vật Sử Văn<br /> Hoa hiện lên không chỉ với tư cách là một<br /> viên quan chép sử mà ông là người suốt đời đi<br /> tìm hồn núi, hồn sông cho dân tộc, giữ lại<br /> những tinh túy cho dân tộc, là khí phách của<br /> kẻ sĩ thấm nhuần tư tưởng Nho gia.<br /> Bên cạnh những nhân vật trên, cuốn tiểu<br /> thuyết cũng dành nhiều trang sách để đặc tả<br /> nhân vật Trần Thuận Tông, một ông vua “đạo<br /> sĩ” - con rể thái sư Quý Ly. Vì chán cảnh<br /> tranh quyền đoạt vị nơi kinh đô nên đã bỏ<br /> triều chính bỏ công việc chính sự lại cho thái<br /> sư lo toan và xuống chiếu truyền ngôi cho con<br /> trai là thái tử An mới lên ba tuổi rồi lên núi<br /> Yên Tử tu hành. Thuận Tông vốn là một ông<br /> vua hiền, lại có tư tưởng sùng bái Phật giáo<br /> hướng thiện. Ông luôn tôn sùng tín ngưỡng<br /> văn hóa truyền thống của dân tộc. Ông đi tu<br /> như để trốn lánh việc đời, cũng là mong nhận<br /> được niềm an lành mà Phật giáo đem lại. Ở<br /> nhiều trang viết, tác giả để Thuận Tông độc<br /> thoại trong dòng suy nghĩ của mình về triều<br /> đình, về thái sư Hồ Quý Ly, và tướng quân<br /> Trần Khát Chân. Kết thúc cuộc đời ông cũng<br /> một cái chết bi thảm. Với lịch sử là sự thất bại<br /> của một vương triều, nhưng trong cõi tâm<br /> thức tín điều đó là sự tìm kiếm cõi tĩnh, là<br /> mong muốn được giải thoát, là sự ra đi tất yếu<br /> của linh hồn yếu đuối. Âu đó cũng là cái giá<br /> phải trả cho một cuộc hóa sinh.<br /> 177<br /> <br /> 182Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên<br /> <br /> http://www.lrc-tnu.edu.vn<br /> <br /> Phùng Phương Nga và Đtg<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> 105(05): 175 - 178<br /> <br /> 2. Nguyễn Xuân Khánh (2000), Hồ Quý Ly, Nxb<br /> Phụ nữ.<br /> 3. Lê Bá Hán – Trần Đình Sử - Nguyễn Khắc Phi<br /> (đồng chủ biên) (2009), Từ điển thật ngữ Văn Học<br /> Nxb Giáo dục.<br /> 4. Nguyễn Quang Ngọc (chủ biên), (2011), Tiến<br /> trình lịch sử Việt Nam, Nxb Giáo dục Việt Nam<br /> 5. Trần Ngọc Thêm, (2009), Cơ sở văn hóa Việt<br /> Nam, Nxb Giáo dục<br /> 6. Đỗ Lai Thúy (2011), Phê bình văn học con vật<br /> lưỡng thê ấy tư tưởng phê bình Việt Nam một cái<br /> nhìn lịch sử, Nxb Hà Nội<br /> 7. Đỗ Lai Thúy (2006), Theo vết chân những<br /> người khổng lồ Tân Guylivơ vở phiêu lưu ký về<br /> các lý thuyết văn hóa, Nxb Văn hóa Thông tin tạp chí Văn hóa Nghệ thuật Hà Nội.<br /> 8. Lê Ngọc Trà (2003), Văn hóa Việt Nam đặc<br /> trưng và cách tiếp cận, Nxb Giáo dục.<br /> <br /> Thông qua các góc nhìn và những kiến giải<br /> khác nhau về nhân vật lịch sử thời kì cuối<br /> Trần, nhà văn Nguyễn Xuân Khánh đã góp<br /> phần quan trọng trong việc giải minh lịch sử.<br /> Hơn thế, đây còn là sự cách tân nghệ thuật ý<br /> nghĩa cho thể loại tiểu thuyết lịch sử. Khuynh<br /> hướng tự sự vĩ mô chủ yếu bởi các đại sự và<br /> vĩ nhân được thay bằng mảnh ghép cá nhân,<br /> trong đó chân lý lịch sử không mang tính<br /> tuyệt đối mà nằm ở giá trị nhân văn trong cái<br /> nhìn khoan dung của văn hóa. Văn hóa là lõi<br /> cốt của lịch sử./.<br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> 1. Nguyễn Đăng Điệp (chủ biên), Đoàn Ánh<br /> Dương, Đỗ Hải Ninh, (2012), Lịch sử và văn hóa<br /> cái nhìn nghệ thuật Nguyễn Xuân Khánh, Nxb Phụ<br /> nữ - Viện Văn học<br /> <br /> SUMMARY<br /> HISTORICAL CHARACTERS IN THE NOVEL “HO QUY LY”<br /> BY NGUYEN XUAN KHANH IN TERMS OF CULTURE<br /> Phung Phuong Nga1*, Doan Duc Hai2<br /> 1<br /> <br /> College of Sciences – TNU, 2Thai Nguyen University<br /> <br /> Nguyen Xuan Khanh, the writer has "forte" specially of historical themes, is the author of<br /> representative works Ho Quy Ly which is a first novel (in Vietnam) about the image of Ho Quy Ly<br /> and other historical person. It has provided multi-dimensional point of the characters with<br /> combination between past and present. It has relived the obscure and hidden values. It has<br /> explained the history by the view of cultural tolerance. The author has built the character of Ho<br /> Quy Ly not only is a "rebel" but also is a powerful generals, a reformer is talented in many ways.<br /> The officials of the imperial court who is the "talented artist" of the city has created "gravity"<br /> specifically for work.<br /> Key words: Nguyen Xuan Khanh, Ho Quy Ly, history, cultural<br /> <br /> Ngày nhận bài: 11/3/2013; Ngày phản biện: 17/4/2013; Ngày duyệt đăng: 06/6/2013<br /> <br /> *<br /> <br /> Tel: 0915141514. Email: phungphuongnga@gmail.com<br /> <br /> 178<br /> <br /> 183Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên<br /> <br /> http://www.lrc-tnu.edu.vn<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2