Ni m tin i, mi ề ơ ở
đâu?
Ni m tin không đ n t nh ng l i h a ngây th . Ni m tin là th khó tìm đ c nh ng l iề ế ừ ữ ờ ứ ơ ề ứ ượ ư ạ
r t d tàn. V i quy n l c c a mình, lãnh đ o có th ki m soát đ c s hi n di n c aấ ễ ớ ề ự ủ ạ ể ể ượ ự ệ ệ ủ
nhân viên, nh ng không th ki m soát đ c tinh th n c a h . Lãnh đ o không th muaư ể ể ượ ầ ủ ọ ạ ể
đ c lòng tin và nhi t tình c a nhân viên. ượ ệ ủ
Trong m t t ch c, c p qu n lý trung gian luôn nh n th yộ ổ ứ ấ ả ậ ấ tình hình
đang có nhi u ph c t p nh ngề ứ ạ ư h l i không dám "c m đèn ch y tr cọ ạ ầ ạ ướ
ô tô". Vì th , các v n đ th ng không đ c gi i quy t ngay t i n iế ấ ề ườ ượ ả ế ạ ơ
phát sinh mà luôn đ c "đ y" lên cho lãnh đ o. Đi u này ph n nàoượ ẩ ạ ề ầ
ph n ánh "b u không khí m t tin t ng" hay m t lòng tin trongả ầ ấ ưở ấ m t tộ ổ
ch c. ứ
Tri u ch ng tiêu bi u nh t là h u nh m i ng i không tin t ng vàoệ ứ ể ấ ầ ư ọ ườ ưở
lãnh đ o. Thi t l p l i không khí tin t ng trong t ch c này r t khó,ạ ế ậ ạ ưở ổ ứ ấ
ngay c khi lãnh đ o đ i m i t duy và t ra là m t lãnh đ o ki u m u.ả ạ ổ ớ ư ỏ ộ ạ ể ẫ
David Firth, tác gi c a cu n "Căn b nh doanh nghi p" (The Corporateả ủ ố ệ ệ
Fool), nói r ng nhân viên quan sát xem lãnh đ o đang làm gì, b i vì các hành đ ng c a lãnh đ oằ ạ ở ộ ủ ạ
s nh h ng đ n h . Lãnh đ o th ng nói r ng "hãy thách th c tôi", "hãy nói cho tôi bi t".ẽ ả ưở ế ọ ạ ườ ằ ứ ế
Nh ng văn hóa truy n mi ng ph bi n trong h u h t cácư ề ệ ổ ế ầ ế t ch cổ ứ thì cho r ng ng i nào dámằ ườ
thách th c lãnh đ o s b "d p cho t i ch t", vì th đ ng có d i mà thách th c lãnh đ o, ho cứ ạ ẽ ị ậ ớ ế ế ừ ạ ứ ạ ặ
nói cho h bi t chuy n gì đang x y ra.ọ ế ệ ả
Nguyên nhân sâu xa c a căn b nh m t tin t ngủ ệ ấ ưở xu t phátấ t m i quan h gi a lãnh đ o vàừ ố ệ ữ ạ
nhân viên. Nhân viên chính là khách hàng c a các lãnh đ o. Nh ng nh ng nhà lãnh đ o kém c iủ ạ ư ữ ạ ỏ
không th y đ c m i quan h này nên h không quan tâm đ n c m xúc c a nhân viên. ấ ượ ố ệ ọ ế ả ủ
Phong cách lãnh đ o chính là căn nguyên th hai. Lãnh đ o th ng hay nói v các nguyên t cạ ứ ạ ườ ề ắ
qu n lý nh ng hành đ ng th c t cho th y h không tin t ng vào các nguyên t c này. T h n,ả ư ộ ự ế ấ ọ ưở ắ ệ ơ
nhi u lãnh đ o luôn đ l i cho nhân viên nh là thi u ni m tin và không nhi t tình. Phong cáchề ạ ổ ỗ ư ế ề ệ
lãnh đ o không thay đ i, căn b nh ngày càng n ng h n nh ng không ai mu n nói, m c dù aiạ ổ ệ ặ ơ ư ố ặ
cũng bi t.ế
Nhi u nhà lãnh đ o gi đ nh r ng m i th đ u có th tiên đoán đ c, tr con ng i. Con ng iề ạ ả ị ằ ọ ứ ề ể ượ ừ ườ ườ
c b n là x u và không th tin đ c. H cho r ng các nhà lãnh đ o ph i luôn ki m soát nhânơ ả ấ ể ượ ọ ằ ạ ả ể
viên.
Th c t ,ự ế t ch cổ ứ nào cũng c n nh ng con ng i nhi t tình và sáng t o trong vi c đ a ra các gi iầ ữ ườ ệ ạ ệ ư ả
pháp, gi i quy t các v n đ chung, và phát tri nả ế ấ ề ể nh ng ý t ng m i. Tuy nhiên, không có vũ khíữ ưở ớ
nào có kh năng tiêu di t lòng nhi t tình, tinh th n xông pha, và kh năng sáng t o c a conả ệ ệ ầ ả ạ ủ
ng iườ b ngằ vi c thi u tin t ng. ệ ế ưở
Có m t quan h gi a lòng tin v i s c sáng t o và lòng nhi t tình. Lòng tin ph i m t m c t iộ ệ ữ ớ ứ ạ ệ ả ở ộ ứ ố
thi u nào đó đ có th có sáng t o. Khi lòng tin gia tăng thì sáng t o gia tăng. Lòng tin ph i ể ể ể ạ ạ ả ở
m t m c đ đ m nh m i thúc đ y đ c nhi t tình t m i ng i. Lãnh đ o có th ki m soátộ ứ ộ ủ ạ ớ ẩ ượ ệ ừ ọ ườ ạ ể ể
đ c s hi n di n c a nhân viên nh ng không th ki m soát đ c tinh th n c a h . Lãnh đ oượ ự ệ ệ ủ ư ể ể ượ ầ ủ ọ ạ
không th mua đ c lòng tin và nhi t tình c a nhân viên. ể ượ ệ ủ
Không khí m t tin t ng s ngăn ch n các tín hi u c a s vô c m đ n tai c a lãnh đ o. Do v y,ấ ưở ẽ ặ ệ ủ ự ả ế ủ ạ ậ
vô c m ngày càng gia tăng. Vi c x y raả ệ ả trong n i b , các nhân viên đ u có nghe nh ng khôngộ ộ ề ư
chú ý.
M t không khí m t tin t ng s phát sinh văn hóa "đ l i". Khi không còn ni m tin, s không cóộ ấ ưở ẽ ổ ỗ ề ẽ
ai nh n l i trong tr ng h p các gi i pháp đ a ra nh m thay đ i ho c đ i m i không có hi uậ ỗ ườ ợ ả ư ằ ổ ặ ổ ớ ệ
qu . Văn hóa này s c ng c tâm lý s th t b i, gi m sáng t o và lòng nhi t tình.ả ẽ ủ ố ợ ấ ạ ả ạ ệ
Đ xây d ng lòng tin, chúng ta ph i b t đ u b ng tính trung th c và gi l i. N u lãnh đ o gi l i,ể ự ả ắ ầ ằ ự ữ ờ ế ạ ữ ờ
nhân viên s tin t ng. N u nhân viên tin lãnh đ o, h s tin nh ng đi u lãnh đ o nói là s th t.ẽ ưở ế ạ ọ ẽ ữ ề ạ ự ậ
Ngoài ra, các nhà lãnh đ o nên nói đúng s th t,ạ ự ậ không bóp méo ho c ch nêu lên m t n a sặ ỉ ộ ử ự
th t.ậ
Tuy nhiên, lòng tin cũng r t d tàn. Có th ch vì lãnh đ o m t l n không gi l i, ho c làm đi uấ ễ ể ỉ ạ ộ ầ ữ ờ ặ ề
gì đó không đáng tin.
Không khí tin t ng là n n t ng quan tr ng nh t đ xây d ng m tưở ề ả ọ ấ ể ự ộ t ch cổ ứ thành công. Khi lãnh
đ o không xem nhân viên quan tr ng h n khách hàng hay đ i tác, khi hành đ ng c a lãnh đ oạ ọ ơ ố ộ ủ ạ
không ph n ánh đúng l i nói c a mình, không khí tin t ngả ờ ủ ưở s chóng tàn. Đ ch a căn b nhẽ ể ữ ệ
này, lãnh đ o c n ph i xây d ng môi tr ng tin t ng b t đ u b ng gi l i và nói s th t.ạ ầ ả ự ườ ưở ắ ầ ằ ữ ờ ự ậ
Theo Ti n sĩ Võ Văn Huyế
Th i báo Kinh t Sài Gònờ ế