PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ
XÂY DỰNG ĐƯỜNG ÔTÔ THEO HÌNH THỨC BOT CHO
NƯỚC CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
ThS. MUNY CHĂN THA VÔNG
NCS Bộ môn Đường bộ
Khoa Công trình
Trường Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Bài báo trình bày về nghiên cứu phân tích đánh giá hiệu quả tài chính các dự
án đầu tư xây dựng đường ô tô theo hình thức BOT cho nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân
Lào.
Summary: Finacial Effective Analysis and Evaluation of Highway (BOT)
Building - Oferation - Transfer project in Lao P.D.R.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Cơ sở hạ tầng giao thông là một bộ phận quan trọng, một khâu không thể thiếu được trong
kết cấu hạ tầng kỹ thuật. Định hướng chiến lược phát triển giao thông luôn là nhiệm vụ hàng
đầu của ngành giao thông vận tải mỗi nước. Với những nước chậm phát triển, nền kinh tế cũng
gặp rất nhiều nhiều khó khăn, nhiệm vụ định hướng chiến lược cho ngành xây dựng giao thông
ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào không chỉ là đầu tư xây dựng các công trình nghiên cứu ứng
dụng kỹ thuật tiên tiến, mà cũng cần tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của một số chỉ tiêu kinh tế
- kỹ thuật trong đánh giá hiệu quả đầu tư xây dựng đường ô tô và nghiên cứu phương pháp phân
tích đánh giá hiệu quả tài chính các dự án, đặc biệt là dự án đầu tư xây dựng đường ô tô theo
hình thức BOT, để phục vụ cho ngành giao thông và kết hợp với điều kiện kinh tế, xã hội, dân
cư và địa hình cụ thể ở đất nước Lào. Để có thể đạt được các mục tiêu trước mắt và trong tương
lai như sau:
CT 2
- Thống nhất trong việc thiết kế và quản lý hệ thống đường trong phạm vi toàn quốc;
- Hội nhập quốc tế mà trước hết là với các nước trong khu vực có những điều kiện tương
đồng về kinh tế, xã hội, địa hình và quá trình xây dựng;
- Tiếp cận với công nghệ hiện đại và các yêu cầu mới về giao thông.
II. NỘI DUNG
Để làm cơ sở cho việc tính toán chúng ta điểm qua ảnh hưởng của một số chỉ tiêu
kinh tế - kỹ thuật trong đánh giá hiệu quả đầu tư xây dựng đường ôtô, đặc biệt đối với hình thức
BOT.
Để lựa chọn một phương án đường ôtô người ta phải tiến hành phân tích để so sánh các
phương án, việc phân tích để so sánh đó được xem xét đầy đủ cả 2 mặt kinh tế và kỹ thuật của
con đường trên cơ sở các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật.
1. Các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật khi so sánh các phương án đường ôtô để chọn tuyến
TT Các đặc trưng của phương án TT Các đặc trưng của phương án
1 Chiều dài tuyến, Km 17 Số lượng cầu nhỏ và tổng chiều dài cầu
2 Hệ số triển tuyến 18 Số lượng cống và tổng chiều dài
3 Chiều dài tuyến sử dụng đường cũ, Km 19 Số lượng hầm và tổng chiều dài
4 Số góc ngoặt (góc chuyển hướng) 20
Chiều dài tường chắn và các công
trình đặc biệt
5 Tổng số góc ngoặt ở đường cong nằm
Σα021 Chiều dài đoạn đắp qua lầy sâu
6 Trị số góc ngoặt trung bình α0 = Σα022 Số nơi có hiện tượng đất sụt có khả
năng tắc xe
7
Bán kính trung bình Rtb = ΣK
5.73 0
Σα
ΣK = Σαi
0R - Tổng chiều dài đường
cong
23 Khối lượng đào và đắp chia theo
nhóm theo mức độ khó thi công
8 Số lượng cong có Rmin 24 Tình hình nguyên vật liệu tại chỗ
9 Số lượng đường cong con rắn 25
Dự kiến số lượng máy móc chủ yếu
và nhân lực
10 Độ dọc tối đa, % 26 Giá thành xây dựng
11 Chiều dài đoạn dốc từ 4% đến imax 27 Tốc độ trung bình trên tuyến, km/h
12 Chiều dài tuyến có i = 3%÷4% 28 Thời gian xe chạy, phút
13 Bán kính tối thiểu, m; Đường cong
nằm; đường cong lồi; đường cong lõm 29 Lượng tiêu hao nhiên liệu, lít/chuyến
14 Chiều dài tuyến không đảm bảo tầm
nhìn trên bình đồ và mặt cắt dọc, m 30 Chi phí khác
15
Số đoạn tuyến qua vùng dân cư, cắt
đường ôtô cùng mức, đường sắt và
những nơi cần giảm tốc độ…
31 Tổng chi phí xây dựng và khai thác
16 Số lượng cầu lớn, cầu trung và tổng
chiều dài cầu
CT 2
2. Các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật trong đánh giá hiệu quả đầu tư
Hiệu quả đầu tư được đánh giá thông qua các hàm hiệu quả biểu thị bằng: Giá trị lợi nhuận
thuần NPV; tỷ lệ nội hoàn IRR, tỷ số thu chi B/C, thời gian hoàn vốn Thv.
Qua số liệu nghiên cứu trên đã cho thấy: Các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật có vai trò ảnh
hưởng chính trong tính toán hiệu quả đầu tư BOT một con đường là các chỉ tiêu về: Lưu lượng
xe, thành phần dòng xe, vận tốc xe, tỷ suất chiết khấu, chỉ tiêu về chi phí giải phóng mặt bằng.
III. XÂY DỰNG QUY TRÌNH TÍNH TOÁN CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN VÀ ĐÁNH GIÁ
HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG
3.1. Hệ chỉ tiêu phân tích hiệu quả tài chính của dự án BOT
- Chỉ tiêu giá trị lợi nhuận thuần NPV.
- Chỉ tiêu suất lợi nhận hay còn gọi là tỷ lệ tính lời B/C.
- Chỉ tiêu suất thu lợi nội tại IRR.
- Thời gian hoàn vốn của dự án Thv.
Để kết luận một dự án đáng giá về mặt tài chính, chủ đầu tư phải căn cứ vào các chỉ tiêu:
NPV; IRR, B/C, Thv.
3.2. Quy trình về trình tự nội dung phân tích và tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả tài chính các
dự án đầu tư xây dựng đường ô tô theo hình thức BOT ở Lào
Đề xuất quy trình phân tích hiệu quả tài chính các dự án đầu tư xây dựng đường ô tô theo
hình thức BOT ở Lào như sau:
BẮT ĐẦU
BƯỚC 1: XÁC ĐỊNH CƠ CẤU NGUỒN VỐN VÀ SUẤT CHIẾT KHẤU TÀI CHÍNH
Số liệu đầu vào:
- Cơ cấu nguồn vốn BOT
và lãi suất từng nguồn
- Lãi suất bù đắp rủi ro rrr
- Tỷ lệ lạm phát f
Tính toán:
- Suất chiết khấu tài chính của dự án
r =
r
+ f +
r
.f + rrr (%)
r
: Chi phí sử dụng vốn bình quân của dự án
BƯỚC 2: XÁC ĐỊNH KẾ HOẠCH NHU CẦU VỐN
Số liệu đầu vào:
- Kế hoạch vốn Vt cho
từng năm xây dựng và
thời gian xây dựng nXD.
Tính toán:
- Vốn đầu tư quy đổi về cuối năm xây dựng (năm 0).
(đồng)
XD
XD
0
n
qd
t
t=-(n -1)
V= V.(1+r)
∑
BƯỚC 3: DỰ BÁO LƯU LƯỢNG XE
Số liệu đầu vào:
- Thành phần dòng xe,
lưu lượng xe năm điều tra
N0 (xe/ngày đêm).
Tính toán:
Theo quy luật tăng trưởng tuyến tính
Lưu lượng xe chạy ngày đêm trung bình năm Nt năm t được tính
như sau:
CT 2