Đ bài: Phân tích tâm tr ng c a tác gi th hi n trong bài th Tâm t trong tù c a ơ ư
T H u
Bài làm
Đi v i T H u, "chuy n th (...) là chuy n đi", "Th không ph i ch là văn ch ng mà ơ ơ ươ
chính là gan ru t"!) Đúng v y, th T H u là s ph i tr i tâm t c a chính nhà th v i ơ ơ ư ơ
cu c đi. Toàn b t p th T y là ti ng lòng c a m t thanh niên khao khát lý t ng, t ơ ế ưở
ca hát ni m vui l n c a mình khi b t g p lý t ng c ng s n, đc chi n đu và hy sinh ưở ượ ế
cho lý t ng y. T p th còn nh m t cu n nh t ký tâm h n, ghi l i t t c nh ng suyưở ơ ư
nghĩ, tâm t c a m t ng i c ng s n tr tu i l n đu tiên đi m t v i gian kh , ch n laoư ườ
lúng. Tâm t trong tù là m t bài th nh th .ư ơ ư ế
Vào cu i tháng 4 năm 1939, trong m t cu c kh ng b c a th c dân, l n đu tiên T H u
b b t và giam t i nhà lao Th a ph (Hu ). ế
Cũng nh nhi u chi n sĩ c ng s n khác, T H u b t đu cho ra nh ng bài th vi t tư ế ơ ế
ng c t i, t 'xi ng xích" gông cùm. Văn h c cách m ng th i k này r t nhi u th tù. M i ơ
bài th là m t b n quy t tâm thu, là nh ng l i đy tâm huy t, th hi n b n lĩnh s t đá vàơ ế ế
ni m tin b t di t vào ngày mai t i sáng. B n thân nhà th T H u, t khi b c chân vào ươ ơ ướ
cu c đi ho t đng cách m ng cũng đã th u hi u h t n i nguy nan v t v : ế
Đi cách m ng t khi tôi đã hi u
D n thân vô là ph i ch u tù đày
Là g m k t n c , súng k taiươ
Là thân s ng ch coi còn m t n a
D u bi t th , d u đinh ninh là th , nh ng khi đã r i vào ng c th t, nhà th v n không ế ế ế ư ơ ơ
tránh kh i c m giác bàng hoàng tr c s khác bi t gi a hai th gi i trong và ngoài cánh ướ ế
c a nhà tù:
Cô đn thay là c nh thân tùơ
Tai m r ng và lòng sôi r o r c
Tôi l ng nghe ti ng đi lăn náo n c ế
ngoài kia sung s ng bi t bao nhiêu! ướ ế
Đây âm u đôi ánh l t ban chi u
Len nhè nh qua rào ô c a nh
Đây l nh l o b n t ng vôi kh c kh ườ
Đây sàn lim, manh ván ghép s m u...
Đây chính là tâm tr ng r t chân th t c a nhà th , d u là m t nhà th c ng s n. Ng i ơ ơ ườ
c ng s n cũng là con ng i nh bao con ng i khác, th m chí ph i ng i h n ng i ườ ư ườ ườ ơ ườ
khác. H cũng bi t bu n đau, cũng c m th y cô đn khi b cách bi t v i đng bào, đng ế ơ
chí, v i cu c s ng bên ngoài. Ngoài kia là ánh sáng, là ni m vui náo n c; trong này là l nh
l o, s m u. Ngoài kia là t do, trong này là ng c t i. N i cô đn nh th m thía vào t ng ơ ư
đng gân th th t ng i tù. Không ph i ng u nhiên, đo n th "Cô đn thay là c nh thânườ ườ ơ ơ
tù... ngoài kia sung s ng bi t bao nhiêu" đc l p l i hai l n. Nó th hi n n i đau kh ướ ế ượ
c a ng i chi n sĩ tr đang say s a tung cánh trong không gian c a chân lý và ánh sáng ườ ế ư
"Trên chín t ng cao bát ngát tr i"..., b ng b giam ch t gi a b n b c t ng ch t h p c a ườ
ng c th t Chính trong c nh ng b c t đt v i cu c s ng, nhà th càng thêm yêu tha thi t ơ ế
cu c s ng. H n lúc nào h t, ông c m th y g n bó máu th t v i cu c đi và thính giác đã ơ ế
giúp ông liên h v i cu c đi. L thay chính lúc này đây, thi sĩ c m th y nh ng âm thanh ư
bên ngoài sao mà r n rã, sao mà hân hoan, ríu rít đn th ! ế ế
Ôi! hôm nay sao nh a s ng tràn tr
Trong nh ng ti ng nghe ch ng quen thu c quá ế
Nghe gió x i trên cành cây ng n lá
Nghe mênh mang s c kh e c a trăm loài
Tôi m h nghe t t c bên ngoàiơ
Đang ríu rít gi a m t tr i r ng rãi
Đang hút m t c a đi xây hoa tr i
H ng t do th m ngát c ngàn ngày.ươ ơ
M i âm thanh l i g i lên theo nó nh ng hình nh th t là sinh đng và náo n c. Đó là ti ng ế
chim reo theo gió, ti ng d i v i vã đp cánh lúc chi u buông, ti ng gió x i ào ào trên cànhế ơ ế
cây ng n lá... M i âm thanh đu h i h , đu g p gáp, đu náo n c, sôi đng h n bao gi ơ
h t. Ph i chăng đó là s c ng h ng c a "ti ng đi" và ti ng lòng c a m t con ng i thaế ưở ế ế ườ
thi t yêu cu c s ng và khao khát t do. Nghĩa là thi sĩ đã nh n ra nh ng d u hi u c aế
cu c s ng bên ngoài không ch b ng cái kênh c a thính giác mà còn b ng nh ng giây ăng
ten h t s c nh y c m c a lòng mình. Th t v y, ph i có m t t m lòng yêu cu c đi đnế ế
th nào đó m i có th l ng nghe và phân bi t đc nh ng âm thanh h t s c m h d bế ượ ế ơ
chìm l p trong không khí náo đng c a đi th ng: ườ
Nghe chim reo trong gió m nh lên tri u
Nghe v i vã ti ng d i chi u đp cánh ế ơ
Nghe l c ng a d ng chân bên gi ng l nh ế
D i đng xa, nghe ti ng gu c đi vướ ườ ế
Có nh ng ti ng đng t ng không có gì đáng đ ý c a cu c s ng đi th ng, v y mà có ế ưở ườ
s c g i đn k l . Ch ng h n nh cái ti ng gu c đi v d i đng xa có gì quan tr ng ế ư ế ướ ườ
đâu mà qua tâm h n nhà th , nó đã g i lên c không khí yên ng, v ng v c a thành ph ơ
Hu vô cùng thân thi t. Th c ra thì chính nh ng chi ti t t ng nh v n v t y đã làm nênế ế ế ưở ư
cu c đi này và khi ph i xa cách nó, ta m i th y da di t nh . ế
Đc bài th chúng ta r t d nh n ra b c c hai ph n c a nó. Ph n đu là nh ng c m xúc ơ
tuôn trào, nh ng tình c m b ng b t r t đi h n nhiên, chân th t. Đo n hai là nh ng suy
nghĩ là s b ng t nh c a lý trí. D ng nh dòng c m xúc dâng trào lên mãnh li t r i qua ườ ư
đi, nh con sóng d nh lên r i l ng xu ng nh ng ch cho lý trí t nh táo suy xét. M t sư ườ
n l c c a ý chí cách m ng đ ch ng c m xúc mà nhà th cho là "không chính đáng". ế ơ
Ng i thi sĩ - chi n sĩ chân thành và th ng th n ki m đi m nh ng suy nghĩ m m y u c aườ ế ế
mình. Õng phê phán m t cách nghiêm kh c thái đ bu n, cô đn và nh n th c không đúng ơ
khi so sánh n i bu n c a c nh thân tù v i ni m vui s ng bên ngoài. Nhà th t th y mình ơ
" o t ng" và "ngây th " trong nh n th c, vì không hi u đc r ng trong xã h i y đâu ưở ơ ượ
ch ng là nhà tù, c đt n c là m t tr i giam kh ng l : ư
Tôi chi u nay giam c m h n trong lòng
Ch là m t gi a loài ng i đau kh ườ
Tôi ch là m t con chim non bé nh
V t trong l ng con gi a m t l ng to.
Nh th b vào tù đâu ph i tách bi t h n v i đi. Nhà th nh b ng th y thoát kh i n iư ơ ư
giày vò vì cô đn. Ngh l c nh đc c ng c , ý chí đc nâng cao ông b ng c m th yơ ư ượ ượ
s c sôi m t nhi t huy t. cách m ng, cháy sáng m t ni m tin ngày mai: ế
Tôi ch m t gi a muôn ng i chi n đu ườ ế
V n đng th ng trên đng đy l a máu ườ
Chân kiêu căng không thoái b bao gi
Và
Tôi ch a ch t nghĩa là ch a h t h nư ế ư ế
Nghĩa là ch a h t nh c c a muôn điư ế
Nghĩa là còn tranh đu mãi không thôi.
D ng nh xi ng xích, gông cùm, tù đày không còn có nghĩa gì khi ng i c ng s n đãườ ư ườ
quy t hi n dâng đi mình cho cách m ng, cho s nghi p gi i phóng dân t c K t thúc bàiế ế ế
th v n là âm thanh c a cu c s ng bên ngoài d i vào, nh ng là m t ti ng còi tàu gi c giã,ơ ư ế
m t ti ng kèn hi u kêu g i lên đng: ế ư
Có m t ti ng còi xa trong gió rúc. ế
Tâm t trong tù là m t trong nh ng bài th tiêu bi u c a T H u vi t trong th i gian bư ơ ế
xi ng xích. Nó đã ghi l i đc m t cách chân th c, h n nhiên nh ng di n bi n tâm tr ng ượ ế
và tâm t c a ng i c ng s n tr tu i l n đu tiên đi m t v i nh ng th thách c a laoư ườ
tù. Bài th giúp cho ta bi t yêu quý và nâng niu cu c s ng này, bi t trân tr ng m t "ti ngơ ế ế ế
gu c đi v " trên hè ph , m t ti ng "d i chi u đp cánh" tr c hiên nhà, m t "ti ng gió ế ơ ướ ế
x i" trên vòm cây ngoài ngõ, bi t khoan khoái khi đc hít th "h ng t do" th m ngát ế ượ ươ ơ
trên b u tr i c a quê h ng mình, bi t ph n đu đ b o v và xây d ng nó. ươ ế