Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn Toán ở tiểu học

Sự phát triển không ngừng của khoa học và công nghệ đã thúc đẩy nhu cầu đổi mới các phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục. Trong bối cảnh này, việc phát huy tính tích cực của học sinh, đặc biệt là trong dạy học môn Toán ở cấp tiểu học, trở thành một yêu cầu thiết yếu. Điều này không chỉ phù hợp với tinh thần của Luật Giáo dục 2019 mà còn là chìa khóa để đảm bảo chất lượng và hiệu quả học tập. Bài viết này trình bày bối cảnh và tầm quan trọng của việc khuyến khích tính tích cực ở học sinh tiểu học và đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy và học môn Toán nói riêng, cũng như giáo dục tiểu học nói chung.

Giáo viên tiểu học, cán bộ quản lý giáo dục, nhà nghiên cứu và sinh viên sư phạm ngành giáo dục tiểu học quan tâm đến phương pháp dạy học môn Toán hiệu quả.

Nghiên cứu này tập trung vào việc đề xuất các biện pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn Toán ở tiểu học, nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục trong kỷ nguyên công nghệ số. Bằng cách tiếp cận định tính, bài viết phân tích sâu lý luận về dạy học tích cực và áp dụng phương pháp tiếp cận hệ thống để tích hợp kiến thức liên ngành. Qua đó, nghiên cứu chỉ ra rằng việc khuyến khích tính tích cực không chỉ là nguyên tắc giáo dục mà còn là yếu tố then chốt giúp học sinh chuyển từ vai trò tiếp thu thụ động sang chủ động khám phá kiến thức. Bài viết nhận định rằng các phương pháp dạy học truyền thống hiện nay vẫn còn hạn chế trong việc khơi gợi sự chủ động, sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề của học sinh tiểu học. Dựa trên đặc điểm tâm lý của học sinh lứa tuổi này—với sự tò mò, khao khát tìm tòi và khả năng bắt chước cao—nghiên cứu đề xuất các biện pháp cụ thể, bao gồm phương pháp vấn đáp với hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó để kích thích tư duy, và phương pháp dạy học hợp tác trong hoạt động nhóm để khuyến khích trao đổi, khám phá và giải quyết vấn đề cùng nhau. Các biện pháp này nhằm giúp học sinh không chỉ nắm vững kiến thức môn Toán mà còn phát triển kỹ năng liên hệ, kết nối các khái niệm và ứng dụng vào thực tiễn, từ đó hình thành tư duy độc lập và sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng dạy học toàn diện.