Probiotics và vai trò chống
bệnh nhiễm khuẩn, dị ứng ở
trẻ em
Cấu trúc của probiotics
Trong cơ thể chúng ta nói chung và ruột nói riêng luôn
luôn tồn tại một hệ vi khẩn sống cộng sinh gồm nhiều
chủng loại có ích cho cơ thể. Ở ruột có gần 500 loại vi
khuẩn sinh sống như Lactobacillus, bifidobacterium,
clostridium, Escheria coli..., những vi khuẩn này chỉ bắt
đầu cộng sinh ở cơ thể từ sau sinh vì ruột thai nhi hoàn
toàn vô khuẩn.
Trẻ đẻ thường, bú mẹ thường được truyền các vi khuẩn có
ích như Lactobacillus, bifidobacterium... từ cơ thể mẹ qua
đường âm đạo và qua sữa mẹ. Theo những nghiên cứu mới
nhất, các nhà nghiên cứu phát hiện trong sữa mẹ có chứa
một lượng hỗn hợp các vi khuẩn, trong đó có vi khuẩn có
lợi bifidobacteria.
Sự có mặt của các vi khuẩn trong sữa mẹ giúp hệ miễn dịch
của trẻ được huấn luyện giúp trẻ tăng cường đề kháng
phòng ngừa bệnh tật. Trẻ sinh mổ ít cơ hội tiếp xúc với các
vi khuẩn có ích ở âm đạo của mẹ. Do vậy, hệ vi sinh đường
ruột ở trẻ sinh mổ khác với trẻ sinh thường. Nếu như ở trẻ
sinh thường, vi khuẩn có lợi đường ruột phát triển vượt trội
ngay từ đầu, ở trẻ sinh mổ, các vi khuẩn có lợi chậm khu
trú trong ruột hơn.
Đó có thể là lí do vì sao những trẻ sinh mổ có nguy cơ bị
các bệnh nhiễm trùng và dị ứng hơn những trẻ sinh thường.
Ngoài ra, hệ vi sinh đường ruột còn bị ảnh hưởng bởi cách
nuôi. Trẻ bú bình (uống sữa công thức) có hệ vi khuẩn ruột
không tương tự như trẻ đẻ thường và nuôi con bằng sữa
mẹ. Ở các trẻ này, các vi khuẩn chủ yếu như E. coli,
clostridium là những vi khuẩn có khả năng gây bệnh chiếm
một tỷ lệ đáng kể.
Các vi khuẩn sống cộng sinh trong cơ thể đặc biệt là ở ruột
đóng vai trò rất quan trọng đối với cơ thể. Với ánh sáng của
những nghiên cứu về tiêu hoá và miễn dịch cho thấy: các vi
khuẩn cộng sinh có lợi này giúp bảo vệ cơ thể, dừng lại sự
nhân lên và cư trú của mầm bệnh; giữ vai trò chính hoạt
hoá, phát triển hệ miễn dịch của ruột nón chung và của cơ
thể để chống lại các nhiễm khuẩn và dị ứng miễn dịch; kích
thích sự phát triển của niêm mạc ruột, hệ tế bào miễn dịch
tại chỗ của ruột và của toàn bộ cơ thể.
Các vi khuẩn chí trong ruột còn tham gia chức năng dinh
dưỡng, tiêu hoá các carbonhydrat, tinh bột, các đường đơn
ở đại tràng, tổng hợp các vitamin và các acid béo chuỗi
ngắn (SCFA), giúp làm phân mềm, và kích thích các chức
năng tiêu hoá có lợi cho cơ thể như chống nôn trớ, đầy
bụng và táo bón.
Các vi khuẩn sống có lợi cho cơ thể đã được đưa vào cơ thể
qua các thực phẩm lên men như sữa chua, nước quả lên
men, dừa... Trong hơn một thế kỷ qua, nhiều công trình
nghiên cứu đã xác định vai trò, tác dụng, cơ chế của
Probiotics, đặc biệt là tác dụng hoạt hoá, kích thích sự hình
thành phát triển hệ miễn dich của trẻ em.
Theo Tổ chức y tế Thế giới: "Probiotics là các vi sinh vật
sống khi đưa một lượng cần thiết vào cơ thể đem lại hiệu
quả có lợi cho cơ thể" 2001. Các vi khuẩn sống được gọi là
Probiotics khi được phân lập từ các chủng vi khuẩn có lợi
cho cơ thể; các chủng này qua thực nghiệm lâm sàng chứng
minh được tác dụng có lợi cho cơ thể,không gây bệnh, có
khả năng tồn tại khi qua dạ dày tới ruột không bị tiêu diệt
bởi acid dạ dày và khi lưu giữ phải có khả năng tồn tại thời
gian dài.
Qua nhiều thử nghiệm nghiên cứu về các chủng vi khuẩn
có lợi thường được sử dụng bao gồm: Các chủng vi khuẩn
sinh acid lactic như Lactobacillus, Bifidobacterium), các
chủng E coli không gây bệnh, Clostridium Butyricum,
Streptococus Salvarius và Saccharomyces boulardii (nấm
men).
Đa số các chủng vi khuẩn này có mặt ở những thực phẩm,
sữa lên men thường được đưa vào các sản phẩm dinh
dưỡng, thức ăn chức năng dưới dạng thuốc đông khô. Qua
nghiên cứu các Probiotics khi đưa vào cơ thể cần đạt được
một nồng độ có tác dụng hoạt động có tác dụng tại đại
tràng do vậy các probiotics được vào cần có liều lượng đủ
cho sự tồn tại và hoạt động của vi khuẩn sống khi đưa vào
cơ thể, liều lượng được khuyến cáo thường phải uống từ 10
lũy thừa 7 đến 10 luỹ thừa 10 CFU/gr.
Cần lựa chọn các probiotics đã được đánh giá qua thử
nghiệm lâm sàng để chứng minh được vai trò tác dụng của
Probiotics. Thực thế qua các thử nghiệm cho thấy những
loại probiotics được sử dụng hiệu quả trong lâm sàng nhi
khoa như: Bifidobacteria, Lactobacillus, Saccharomyces