1292
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHI HỢP GIA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA
ĐÌNH TRONG CHĂM SÓC, GIÁO DỤC TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM
NON THÀNH PHỐ CAO BNG, TỈNH CAO BẰNG
Nguyn Đỗ Hồng Nhung
Khoa Tâm lý - Giáo dc,
Trường Đại học Sư phm, Đi học Thái Nguyên
TÓM TẮT
Trong bối cảnh hiện đại, giáo dục mầm non đóng vai trò then chốt trong
việc phát triển toàn diện cho trẻ em. Tuy nhiên, sự phối hợp giữa nhà trường
gia đình trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ tại các trường mầm non vẫn gặp
nhiều khó khăn thách thức. Sự phối hợp này không chđóng góp vào vic
nâng cao chất lượng giáo dục mà còn giúp trẻ phát triển toàn diện về thchất, trí
tuệ và tình cảm. Qua khảo sát thực tế tại 05 trường mầm non trên địa bàn thành
phố Cao Bằng với mẫu khảo sát định lượng gồm 70 cán bộ quản , giáo viên
mầm non, kết quả cho thấy hoạt động phối hợp giữa nhà trường gia đình đã
đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều hạn chế như thiếu
sự thống nhất trong phương pháp giáo dục, thiếu thông tin sự trao đổi giữa
giáo viên và phụ huynh. Bài viết này tập trung đề xuất một số biện pháp quản lý
hoạt động phối hợp giữa nhà trường gia đình trong chăm sóc giáo dục trẻ
trường mầm non tại thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng.
Từ khóa: biện pháp; quản lý; phối hợp; chăm sóc giáo dục trẻ em; giáo
dục mầm non
1. Giới thiu
Công tác phối hợp giữa nhà trường gia đình một thành phần thiết
yếu của mọi cộng đồng giáo dục. Đây là một quá trình đa chiều trong đó trường
học, gia đình và cộng đồng tham gia vào các hành động chung để đảm bảo thành
công về mặt học tập, hội và cảm xúc của tr(Alton-Lee cs., 2009; Meece
& Eccles, 2010). Trong hệ thống giáo dục Việt Nam, cấp học đầu tiên đặt nền
móng cho sự phát triển thể chất, nhận thức, nh cảm xã hộithẩm mỹ cho trẻ
giáo dục mầm non. Bởi lẽ đó, phát triển giáo dục mầm non, tăng cường tính
sẵn sàng đi học là yếu tố nhân lõi trong việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 (Bộ Giáo
dục và Đào tạo, 2008, 2021). Việc giáo dục, bồi ỡng, rèn luyện các phẩm chất
năng lực nhằm giúp trẻ phát triển nhân cách một cách toàn diện một quá
1293
trình lâu dài liên tục, diễn ra nhiều môi trường khác nhau, liên quan rất nhiều
đến các mối quan hệ xã hội phức tạp. Công tác phối hợp giữa nhà trường và gia
đình cũng được thể hiện trong các văn bản của Đảng và Nhà nước (Bộ Giáo dục
và Đào tạo, 2011, 2020; Quc hội, 2019).
Trong những m qua, hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình
xã hội trong việc quản lý, giáo dục học sinh tại các trường học nói chung và các
trường mầm non nói riêng đã được các cp ủy Đảng, chính quyền, tổ chức chính
trị, xã hội, ngành giáo dục, phụ huynh quan tâm và đạt được những kết quả bước
đầu. Đây một trong những biện pháp quan trọng để quản lý, giáo dục toàn diện
học sinh. Tuy nhiên, hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo
dục học sinh các nhà trường nói chung các trường mầm non nói riêng vn
còn nhiều bất cập trong quá trình tchức thực hiện như: tại một số nhà trường
vẫn còn một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên, phhuynh chưa nhận thức
đúng đắn, đầy đủ về ý nghĩa, vai trò của công tác phối hợp giữa nhà trường, gia
đình trong việc quản lý, giáo dục học sinh hiện nay. Công tác phối hợp các môi
trường giáo dục một số nhà trường còn mang tính hình thức, chưa có chiều sâu,
thiếu bền vững, hiệu quả hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục trẻ toàn
diện (Hoàng Hải Quế, 2018). Bên cạnh đó trong thực tế, trong môi trường xã hội
trẻ sống, học tập phụ huynhát triển, bên cạnh các mặt tác động tốt, các ảnh
hưởng tích cực luôn luôn tồn tại, hàm chứa các yếu tố thể y nguy hại đến
sự phát triển nhân cách của trẻ và với đặc điểm hiếu động và ít vốn sống lại trẻ
dễ bắt chước theo, dần dần trở thành thói quen xấu, tác động tiêu cực đến sự phát
triển nhân cách của trẻ. Đặc biệt, khi không sự phối hợp đúng đắn nhất
quán giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục, có thể dẫn đến những hậu
quả tiêu cực. Nếu không đưc khắc phục kịp thời, những hậu quả này có thể tr
nên rất nghiêm trọng.
2. Phương pháp nghiên cứu
Công c kho sát mt phiếu hi dành cho 70 cán b qun giáo
viên mầm non đang công tác tại 5 trường mầm non trên địa bàn thành ph Cao
Bng. Phiếu hi gm ba phn: mục đích khảo sát; phn thông tin nhân bin
pháp kho sát. Phn bin pháp khảo sát được cu trúc gm 2 câu hi: Câu 1: m
hiu tính cn thiết ca các bin pháp nâng cao chất lượng công tác qun hot
động phi hp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dc tr; Câu 2:
Tìm hiu tính kh thi ca các bin pháp nâng cao chất ng công tác qun
hoạt động phi hp giữa nhà trường gia đình trong chăm sóc, giáo dc tr.
Tt c các biện pháp đưa ra khảo sát đều có 05 mức độ và người tr li ch được
1294
chn mt mức độ duy nht. Sau khi thu v phiếu thăm dò ý kiến, s dng phn
mềm SPSS đế tiến hành thống kê: tính điểm trung bình (ĐTB) cho tất c các bin
pháp kho sát. Mt khác còn tiến hành tính t l phần trăm cho mỗi mức độ ca
tng biện pháp đã đề xut.
Bảng 1. Cách quy đổi điểm các mc độ cho thang đo
Thang điểm
Mức độ
Cần thiết
Khả thi
1,00 < ĐTB <1,80
Không cần thiết
Không khả thi
1,81 < ĐTB < 2,60
Ít cần thiết
Ít khả thi
2,61 < ĐTB < 3,40
Phân vân
Phân vân
3,41 < ĐTB < 4,20
Cần thiết
Khả thi
4,21 < ĐTB < 5,00
Rất cần thiết
Rất khả thi
3. Kết quả và thảo luận
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
Việc đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt
động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ dựa trên
các nguyên tắc đảm bảo tính mục đích; đồng bộ; khả thi; kế thừa hiệu quả.
Trong qtrình thực hiện, không được coi nhẹ nguyên tắc nào, bởi các nguyên
tắc này có mối quan hệ biện chứng vi nhau.
3.2. Một số biện pháp quản hoạt động phối hợp giữa nhà trường gia đình
trong chăm sóc, giáo dục trẻ ở các trường mầm non thành phố Cao Bằng, tỉnh
Cao Bng
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên cha mẹ
trẻ về hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục
tr
- Mục tiêu của biện pháp: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo
viên cha mẹ trhiểu đầy hơn về bản chất, sự cần thiết, vai trò mục
đích của hoạt động phối hợp giữa nhà trường gia đình trong chăm sóc, giáo
dục trẻ để từ đó chủ động, tích cực trong việc phối hợp để cùng nhau chăm sóc,
giáo dục trẻ. Có nhận thc đúng đắn đầy đủ về hoạt động phối hợp giữa nhà
trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ sẽ giúp nhà quản đưa ra những
quyết sách đúng về hoạt động phối hợp giữa nhà trường gia đình, từ đó giúp
giáo viên và phụ huynh có những việc làm cụ thể, phù hợp để thực hiện tốt công
tác phối hợp. Mặt khác, yếu tố nhận thức còn là cơ sở để nhà quản lý tập hợp sức
mạnh của tập thể, phát huy nh chđộng tích cực của giáo viên, cha mẹ tr
1295
trong hành động hướng tới mục tiêu chung. Đây được coi biện pháp tiên phong
cho những biện pháp khác.
- Nội dung của biện pháp: Tổ chức hot động tuyên truyền, giáo dục nhm
nâng cao nhận thức của n bộ qun , giáo vn, cha mẹ trẻ về bản chất, sự cần
thiết, vai trò mục đích của hoạt động phối hợp giữa nhà trường gia đình
trong chăm sóc, giáo dục trẻ; Quản tốt các hoạt động, nội dung tuyên truyền
của nhà trường, giáo viên đối với phụ huynh; Lập trang website, trang fanpage
của nhà trường; phân công nhân sự phtrách cập nhật thông tin về các hoạt động
chăm sóc, giáo dục trẻ của nhà trường. Kịp thời phản hồi, giải đáp các câu hỏi,
khúc mắc của phụ huynh; thiết kế các tờ rơi, tài liệu về nội dung, phương pháp
giáo dục trẻ, những việc cần phụ huynh phối hợp trong chăm sóc, giáo dục trẻ,
sự cần thiết của công tác phối hợp đối với sự phát triển của trẻ; các nội dung gửi
đến phụ huynh qua sổ liên lạc (sổ bé ngoan) cần cthể theo đặc điểm, tâmca
từng trẻ. Từ đó sẽ giúp nhà trường thông tin đến phụ huynh một cách nhanh
chóng, kịp thời, giúp tăng ờng mối liên kết chặt chẽ nhà trường gia đình
trong chăm sóc, giáo dục trẻ, đông thời đáp ứng được nhu cầu của phụ huynh và
nhu cầu của xã hội. Qua đó giáo viên và phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn về mục đích,
vai trò của công tác phối hợp, những ích lợi công tác phi hợp đem lại; T
chức các buổi đối thoại theo chủ đề, nói chuyện, trao đổi, thảo luận với phụ
huynh về công tác phối hợp, các nội dung cần phối hợp trong chăm sóc, giáo dục
trẻ.
3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch quản hoạt động phối hợp giữa nhà
trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục tr
- Mục tiêu của biện pháp: Giúp nhà quản lý xác định được mục tiêu, mức
độ ưu tiên, nội dung thực hiện hoạt động phối hợp giữa nhà trường gia đình
nhằm đảm bảo tính hệ thống, tính định ớng của các hoạt động, tránh sự tùy
tiện khi thực hiện; y dựng kế hoạch phối hợp sẽ giúp cho công tác y đưc
thực hiện một cách khoa học trở thành một hoạt động thường xuyên của nhà
trường. Thông qua việc khảo sát tình hình thực tế của nhà trường phụ huynh
khi y dựng kế hoạch, cán bộ quản scái nhìn tổng thể những điểm tích
cực và hạn chế của nhà trường, về phụ huynh để từ đó giúp nhà trường xác định
nhất quán trong các hoạt động phối hợp; Kế hoạch quản hoạt động phối
hợp giữa nhà trường gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ là căn cứ để từng
bộ phận, từng giáo viên y dựng, kế hoạch phối hợp cụ thvới phụ huynh tại
lớp nhằm thực hiện tốt mục tiêu chăm sóc, giáo dục trẻ đã đề ra; Việc xây dựng
1296
kế hoạch quản hoạt động phối hợp càng chi tiết, ràng, chính xác hiệu
quả thì việc thực hiện các chức năng sau sẽ dễ dàng và đạt hiệu quả cao.
- Nội dung của biện pháp: Kế hoạch quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà
trường gia đình tiền đề cho việc thực hiện các chức năng quản việc
thực hiện các biện pháp khác một cách khoa học; y dựng chiến lược phát triển
của nhà trường với tầm nhìn 3-5 m nhằm định hướng ràng trong việc triển
khai các hoạt động của nhà trường phát triển theo đúng ớng, đạt một tầm cao
mới. Trong kế hoạch chiến lược cần lấy tầm nhìn và sứ mạng của nhà trường để
làm tôn chỉ cho mọi hoạt động. Căn cứ vào chiến lược phát triển, nhà quản
xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình theo
từng năm học để phù họp với tình hình thực tế của từng năm; Xác định các
văn bản quy phạm pháp lut về giáo dục để làm căn cứ xây dựng kế hoạch quản
lý hot động phối hợp gia nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục tr.
Trong kế hoạch cần xác định mục tiêu cần đạt, hình thức, phương pháp phối hp,
nội dung phối hợp, nhiệm vụ cụ th cho từng bộ phận và nguồn lực để thực hiện.
Đối với cán bộ quản lý: Triển khai kế hoạch phối hợp đến toàn thể cán bộ,
giáo viên, nhân viên trong hội đồng nhà trường; chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên
thực hiện lập kế hoạch Hoạt động phối hợp cho các lớp; cung cấp các tài liệu cần
thiết cho giáo viên, phhuynh; công khai lịch tiếp dân; giải đáp các thắc mắc
của phụ huynh kịp thời; tổ chức đa dạng các hoạt động để thu hút stham gia
của phụ huynh vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục trcủa nhà trường; tham
mưu với cấp trên để bổ sung cơ sở vật cht phục vụ cho công tác phối hợp; phối
hợp cùng Ban đại diện cha mtrẻ xây dựng kế hoạch hoạt động của Ban đại din
cha mẹ trẻ...
Đối với giáo viên: lập kế hoạch hoạt động phối hợp giữa giáo viên tại lớp
với phụ huynh trong chăm sóc, giáo dục trẻ; thường xuyên trao đổi với phụ huynh
để nắm được tâm của trẻ, từ đó kế hoạch giáo dục phù hợp cho từng trẻ;
phối hợp với phụ huynh trong việc tổ chức các ngày lễ hội, sinh nhật cho trẻ;
định kỳ thông báo tình hình của trẻ khi trường cho phụ huynh; vấn hỗ tr
phụ huynh những kiến thức về Chăm sóc, giáo dục trẻ; hướng dẫn và đồng hành
với phụ huynh trong việc hình thành các kỹ năng, thói quen học tập tốt cho trẻ...
Đối với nhân viên trong trường: giao tiếp lịch sự với phụ huynh; sẵng sàng
hỗ trphụ huynh khi phụ huynh thắc mắc, khó khăn; htr giúp nh thành các
thói quen tốt cho trẻ trong trường
Đối với Ban đại diện cha mẹ trẻ: tích cực tham gia các hoạt động Chăm
sóc, giáo dục trẻ của nhà trường; hỗ trgiải thích, vận động các phụ huynh trong