
1292
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHỐI HỢP GIA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA
ĐÌNH TRONG CHĂM SÓC, GIÁO DỤC TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM
NON THÀNH PHỐ CAO BẰNG, TỈNH CAO BẰNG
Nguyễn Đỗ Hồng Nhung
Khoa Tâm lý - Giáo dục,
Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên
TÓM TẮT
Trong bối cảnh hiện đại, giáo dục mầm non đóng vai trò then chốt trong
việc phát triển toàn diện cho trẻ em. Tuy nhiên, sự phối hợp giữa nhà trường và
gia đình trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ tại các trường mầm non vẫn gặp
nhiều khó khăn và thách thức. Sự phối hợp này không chỉ đóng góp vào việc
nâng cao chất lượng giáo dục mà còn giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, trí
tuệ và tình cảm. Qua khảo sát thực tế tại 05 trường mầm non trên địa bàn thành
phố Cao Bằng với mẫu khảo sát định lượng gồm 70 cán bộ quản lý, giáo viên
mầm non, kết quả cho thấy hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình đã
đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều hạn chế như thiếu
sự thống nhất trong phương pháp giáo dục, thiếu thông tin và sự trao đổi giữa
giáo viên và phụ huynh. Bài viết này tập trung đề xuất một số biện pháp quản lý
hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc giáo dục trẻ ở
trường mầm non tại thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng.
Từ khóa: biện pháp; quản lý; phối hợp; chăm sóc giáo dục trẻ em; giáo
dục mầm non
1. Giới thiệu
Công tác phối hợp giữa nhà trường và gia đình là một thành phần thiết
yếu của mọi cộng đồng giáo dục. Đây là một quá trình đa chiều trong đó trường
học, gia đình và cộng đồng tham gia vào các hành động chung để đảm bảo thành
công về mặt học tập, xã hội và cảm xúc của trẻ (Alton-Lee và cs., 2009; Meece
& Eccles, 2010). Trong hệ thống giáo dục Việt Nam, cấp học đầu tiên đặt nền
móng cho sự phát triển thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ
là giáo dục mầm non. Bởi lẽ đó, phát triển giáo dục mầm non, tăng cường tính
sẵn sàng đi học là yếu tố nhân lõi trong việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 (Bộ Giáo
dục và Đào tạo, 2008, 2021). Việc giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện các phẩm chất
và năng lực nhằm giúp trẻ phát triển nhân cách một cách toàn diện là một quá

1293
trình lâu dài liên tục, diễn ra ở nhiều môi trường khác nhau, liên quan rất nhiều
đến các mối quan hệ xã hội phức tạp. Công tác phối hợp giữa nhà trường và gia
đình cũng được thể hiện trong các văn bản của Đảng và Nhà nước (Bộ Giáo dục
và Đào tạo, 2011, 2020; Quốc hội, 2019).
Trong những năm qua, hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và
xã hội trong việc quản lý, giáo dục học sinh tại các trường học nói chung và các
trường mầm non nói riêng đã được các cấp ủy Đảng, chính quyền, tổ chức chính
trị, xã hội, ngành giáo dục, phụ huynh quan tâm và đạt được những kết quả bước
đầu. Đây là một trong những biện pháp quan trọng để quản lý, giáo dục toàn diện
học sinh. Tuy nhiên, hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo
dục học sinh ở các nhà trường nói chung và các trường mầm non nói riêng vẫn
còn nhiều bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện như: tại một số nhà trường
vẫn còn một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh chưa có nhận thức
đúng đắn, đầy đủ về ý nghĩa, vai trò của công tác phối hợp giữa nhà trường, gia
đình trong việc quản lý, giáo dục học sinh hiện nay. Công tác phối hợp các môi
trường giáo dục ở một số nhà trường còn mang tính hình thức, chưa có chiều sâu,
thiếu bền vững, hiệu quả hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục trẻ toàn
diện (Hoàng Hải Quế, 2018). Bên cạnh đó trong thực tế, trong môi trường xã hội
mà trẻ sống, học tập và phụ huynhát triển, bên cạnh các mặt tác động tốt, các ảnh
hưởng tích cực luôn luôn tồn tại, hàm chứa các yếu tố có thể gây nguy hại đến
sự phát triển nhân cách của trẻ và với đặc điểm hiếu động và ít vốn sống lại trẻ
dễ bắt chước theo, dần dần trở thành thói quen xấu, tác động tiêu cực đến sự phát
triển nhân cách của trẻ. Đặc biệt, khi không có sự phối hợp đúng đắn và nhất
quán giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục, có thể dẫn đến những hậu
quả tiêu cực. Nếu không được khắc phục kịp thời, những hậu quả này có thể trở
nên rất nghiêm trọng.
2. Phương pháp nghiên cứu
Công cụ khảo sát là một phiếu hỏi dành cho 70 cán bộ quản lý và giáo
viên mầm non đang công tác tại 5 trường mầm non trên địa bàn thành phố Cao
Bằng. Phiếu hỏi gồm ba phần: mục đích khảo sát; phần thông tin cá nhân và biện
pháp khảo sát. Phần biện pháp khảo sát được cấu trúc gồm 2 câu hỏi: Câu 1: Tìm
hiểu tính cần thiết của các biện pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt
động phối họp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ; Câu 2:
Tìm hiểu tính khả thi của các biện pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý
hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ.
Tất cả các biện pháp đưa ra khảo sát đều có 05 mức độ và người trả lời chỉ được

1294
chọn một mức độ duy nhất. Sau khi thu về phiếu thăm dò ý kiến, sử dụng phần
mềm SPSS đế tiến hành thống kê: tính điểm trung bình (ĐTB) cho tất cả các biện
pháp khảo sát. Mặt khác còn tiến hành tính tỷ lệ phần trăm cho mỗi mức độ của
từng biện pháp đã đề xuất.
Bảng 1. Cách quy đổi điểm các mức độ cho thang đo
Thang điểm
Mức độ
Cần thiết
Khả thi
1,00 < ĐTB <1,80
Không cần thiết
Không khả thi
1,81 < ĐTB < 2,60
Ít cần thiết
Ít khả thi
2,61 < ĐTB < 3,40
Phân vân
Phân vân
3,41 < ĐTB < 4,20
Cần thiết
Khả thi
4,21 < ĐTB < 5,00
Rất cần thiết
Rất khả thi
3. Kết quả và thảo luận
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
Việc đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt
động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ dựa trên
các nguyên tắc đảm bảo tính mục đích; đồng bộ; khả thi; kế thừa và hiệu quả.
Trong quá trình thực hiện, không được coi nhẹ nguyên tắc nào, bởi các nguyên
tắc này có mối quan hệ biện chứng với nhau.
3.2. Một số biện pháp quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình
trong chăm sóc, giáo dục trẻ ở các trường mầm non thành phố Cao Bằng, tỉnh
Cao Bằng
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và cha mẹ
trẻ về hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục
trẻ
- Mục tiêu của biện pháp: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo
viên và cha mẹ trẻ hiểu rõ và đầy hơn về bản chất, sự cần thiết, vai trò và mục
đích của hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo
dục trẻ để từ đó chủ động, tích cực trong việc phối hợp để cùng nhau chăm sóc,
giáo dục trẻ. Có nhận thức đúng đắn và đầy đủ về hoạt động phối hợp giữa nhà
trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ sẽ giúp nhà quản lý đưa ra những
quyết sách đúng về hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình, từ đó giúp
giáo viên và phụ huynh có những việc làm cụ thể, phù hợp để thực hiện tốt công
tác phối hợp. Mặt khác, yếu tố nhận thức còn là cơ sở để nhà quản lý tập hợp sức
mạnh của tập thể, phát huy tính chủ động và tích cực của giáo viên, cha mẹ trẻ

1295
trong hành động hướng tới mục tiêu chung. Đây được coi là biện pháp tiên phong
cho những biện pháp khác.
- Nội dung của biện pháp: Tổ chức hoạt động tuyên truyền, giáo dục nhằm
nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ trẻ về bản chất, sự cần
thiết, vai trò và mục đích của hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình
trong chăm sóc, giáo dục trẻ; Quản lý tốt các hoạt động, nội dung tuyên truyền
của nhà trường, giáo viên đối với phụ huynh; Lập trang website, trang fanpage
của nhà trường; phân công nhân sự phụ trách cập nhật thông tin về các hoạt động
chăm sóc, giáo dục trẻ của nhà trường. Kịp thời phản hồi, giải đáp các câu hỏi,
khúc mắc của phụ huynh; thiết kế các tờ rơi, tài liệu về nội dung, phương pháp
giáo dục trẻ, những việc cần phụ huynh phối hợp trong chăm sóc, giáo dục trẻ,
sự cần thiết của công tác phối hợp đối với sự phát triển của trẻ; các nội dung gửi
đến phụ huynh qua sổ liên lạc (sổ bé ngoan) cần cụ thể theo đặc điểm, tâm lý của
từng trẻ. Từ đó sẽ giúp nhà trường thông tin đến phụ huynh một cách nhanh
chóng, kịp thời, giúp tăng cường mối liên kết chặt chẽ nhà trường và gia đình
trong chăm sóc, giáo dục trẻ, đông thời đáp ứng được nhu cầu của phụ huynh và
nhu cầu của xã hội. Qua đó giáo viên và phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn về mục đích,
vai trò của công tác phối hợp, những ích lợi mà công tác phối hợp đem lại; Tổ
chức các buổi đối thoại theo chủ đề, nói chuyện, trao đổi, thảo luận với phụ
huynh về công tác phối hợp, các nội dung cần phối hợp trong chăm sóc, giáo dục
trẻ.
3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà
trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ
- Mục tiêu của biện pháp: Giúp nhà quản lý xác định được mục tiêu, mức
độ ưu tiên, nội dung thực hiện hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình
nhằm đảm bảo tính hệ thống, tính định hướng của các hoạt động, tránh sự tùy
tiện khi thực hiện; Xây dựng kế hoạch phối hợp sẽ giúp cho công tác này được
thực hiện một cách khoa học và trở thành một hoạt động thường xuyên của nhà
trường. Thông qua việc khảo sát tình hình thực tế của nhà trường và phụ huynh
khi xây dựng kế hoạch, cán bộ quản lý sẽ có cái nhìn tổng thể những điểm tích
cực và hạn chế của nhà trường, về phụ huynh để từ đó giúp nhà trường xác định
và nhất quán trong các hoạt động phối hợp; Kế hoạch quản lý hoạt động phối
hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ là căn cứ để từng
bộ phận, từng giáo viên xây dựng, kế hoạch phối hợp cụ thể với phụ huynh tại
lớp nhằm thực hiện tốt mục tiêu chăm sóc, giáo dục trẻ đã đề ra; Việc xây dựng

1296
kế hoạch quản lý hoạt động phối hợp càng chi tiết, rõ ràng, chính xác và hiệu
quả thì việc thực hiện các chức năng sau sẽ dễ dàng và đạt hiệu quả cao.
- Nội dung của biện pháp: Kế hoạch quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà
trường và gia đình là tiền đề cho việc thực hiện các chức năng quản lý và việc
thực hiện các biện pháp khác một cách khoa học; Xây dựng chiến lược phát triển
của nhà trường với tầm nhìn 3-5 năm nhằm định hướng rõ ràng trong việc triển
khai các hoạt động của nhà trường phát triển theo đúng hướng, đạt một tầm cao
mới. Trong kế hoạch chiến lược cần lấy tầm nhìn và sứ mạng của nhà trường để
làm tôn chỉ cho mọi hoạt động. Căn cứ vào chiến lược phát triển, nhà quản lý
xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình theo
từng năm học để phù họp với tình hình thực tế của từng năm; Xác định rõ các
văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục để làm căn cứ xây dựng kế hoạch quản
lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ.
Trong kế hoạch cần xác định mục tiêu cần đạt, hình thức, phương pháp phối hợp,
nội dung phối hợp, nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận và nguồn lực để thực hiện.
Đối với cán bộ quản lý: Triển khai kế hoạch phối hợp đến toàn thể cán bộ,
giáo viên, nhân viên trong hội đồng nhà trường; chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên
thực hiện lập kế hoạch Hoạt động phối hợp cho các lớp; cung cấp các tài liệu cần
thiết cho giáo viên, phụ huynh; công khai lịch tiếp dân; giải đáp các thắc mắc
của phụ huynh kịp thời; tổ chức đa dạng các hoạt động để thu hút sự tham gia
của phụ huynh vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ của nhà trường; tham
mưu với cấp trên để bổ sung cơ sở vật chất phục vụ cho công tác phối hợp; phối
hợp cùng Ban đại diện cha mẹ trẻ xây dựng kế hoạch hoạt động của Ban đại diện
cha mẹ trẻ...
Đối với giáo viên: lập kế hoạch hoạt động phối hợp giữa giáo viên tại lớp
với phụ huynh trong chăm sóc, giáo dục trẻ; thường xuyên trao đổi với phụ huynh
để nắm được tâm tư của trẻ, từ đó có kế hoạch giáo dục phù hợp cho từng trẻ;
phối hợp với phụ huynh trong việc tổ chức các ngày lễ hội, sinh nhật cho trẻ;
định kỳ thông báo tình hình của trẻ khi ở trường cho phụ huynh; tư vấn hỗ trợ
phụ huynh những kiến thức về Chăm sóc, giáo dục trẻ; hướng dẫn và đồng hành
với phụ huynh trong việc hình thành các kỹ năng, thói quen học tập tốt cho trẻ...
Đối với nhân viên trong trường: giao tiếp lịch sự với phụ huynh; sẵng sàng
hỗ trợ phụ huynh khi phụ huynh có thắc mắc, khó khăn; hỗ trợ giúp hình thành các
thói quen tốt cho trẻ trong trường…
Đối với Ban đại diện cha mẹ trẻ: tích cực tham gia các hoạt động Chăm
sóc, giáo dục trẻ của nhà trường; hỗ trợ giải thích, vận động các phụ huynh trong

