BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
LÊ THỊ HÀ GIANG
QUẢN LÝ THỰC TẬP SƢ PHẠM
TRONG ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN MẦM NON
Ở CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY BẮC
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 9.14.01.14
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Hà Nội - 2018
CÔNG TRÌNH ĐƢỢC HOÀN THÀNH TẠI :
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:
1. PGS.TS Phạm Văn Sơn
2. PGS.TS Nguyễn Xuân Thanh
Phản biện 1: ....................................................................
Phản biện 2: ....................................................................
Phản biện 3: ....................................................................
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Viện họp tại
Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, 101 Trần Hưng Đạo, Hà Nội
Vào hồi ..... giờ ..... ngày ..... tháng .... năm.....
Có thể tìm hiều luận án tại:
- Thư viện Quốc gia
- Thư viện Viện Khoa học giáo dục Việt Nam
1
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1.1. Thực tập sư phạm (TTSP) và quản lý TTSP có vai trò quan
trọng nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên (ĐTGV).
Đội ngũ giáo viên là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong việc
phát huy nguồn nhân lực đồng thời là nhân tố quyết định chất lượng của
giáo dục và đào tạo. Một trong những nhiệm vụ quan trọng của các
trường ĐTGV trong bối cảnh hiện nay là phát triển đội ngũ giáo viên,
đồng thời “chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến
thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, học đi
đôi với hành, lí luận gắn liền với thực tiễn”. Đào tạo nghề giáo viên
chính là việc phát triển hệ thống năng lực nghề nghiệp cho sinh viên
(SV) thông qua việc định hướng cho họ lĩnh hội tri thức và thực hành các
kỹ năng nghề sư phạm. Và như vậy TTSP trong đào tạo là phương thức
quan trọng nhằm tạo cho SV được nghiên cứu và trải nghiệm thực tiễn.
Thông qua quá trình TTSP sinh viên được trau dồi kiến thức, nâng cao
nhận thức và lòng yêu nghề dạy học, củng cố và hình thành những kỹ
năng nghề nghiệp cơ bản phục vụ cho công tác của người GV trong
tương lai. Điều đó tạo cơ sở, tiền đề hình thành cho SV những phẩm chất
và năng lực sư phạm của người giáo viên thực thụ, phát huy tính chủ
động, sáng tạo và giá trị nghề nghiệp.
Quản lí TTSP là một trong những công cụ góp phần quán triệt, tổ
chức thực hiện tốt các nguyên lý và mục tiêu giáo dục, gắn lý thuyết với
thực hành, lý luận với thực tiễn. Quản lí TTSP giúp các nhà quản lý thu
thập và xử lý thông tin để đánh giá và điều chỉnh quá trình TTSP đi đúng
hướng, có cơ sở đánh giá chất lượng và sản phẩm đào tạo từ đó đề xuất
phương hướng nâng cao chất lượng đào tạo, TTSP, sử dụng và bồi dưỡng
đội ngũ GV; xây dựng và đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp
dạy và học,....
Như vậy, Thực tập sư phạm và quản lý TTSP có vị trí và vai trò
quan trọng trong nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên.
2
1.2. Thực tiễn hoạt động TTSP và quản lý TTSP trong đào tạo
giáo viên mầm non (GVMN) ở các trường Cao đẳng khu vực miền núi
có nhiều dân tộc ở Tây Bắc.
Quá trình TTSP còn bộc lộ nhiều tồn tại và hạn chế như: nội dung
lên lớp giảng dạy và thực tập giáo dục (chăm sóc, giáo dục trẻ) có hiệu
quả chưa cao và chưa sát thực với đặc thù khu vực miền núi có nhiều dân
tộc, một số khâu trong TTSP còn hình thức, thực hiện chưa bài bản và
chu đáo, chưa gắn với các Chuẩn đầu ra về NLSP cho sinh viên.
Công tác quản lí TTSP trong đào tạo GVMN còn chưa thật sự
khoa học, mỗi trường có cách thức quản lí và tổ chức khác nhau; việc đổi
mới mục tiêu, nội dung, chương trình TTSP còn chung chung, chưa cụ
thể, sát thực, chưa tăng cường và chú trọng rèn luyện các phẩm chất,
năng lực và kỹ năng nghề nghiệp cho người học; tổ chức một số khâu
TTSP còn phiến diện, chưa linh hoạt; công tác tổ chức RLNVSP, trang
bị kỹ năng sư phạm phục vụ cho nghề nghiệp của người GVMN chưa
thường xuyên, còn hình thức và chưa có chiều sâu. Việc kiểm tra, đánh
giá TTSP nói chung của một số cơ sở thực tập còn lỏng lẻo, còn hình
thức và chưa khách quan. Một số Ban chỉ đạo TTSP chưa thực hiện hết
chức năng, nhiệm vụ trong công tác điều hành, chỉ đạo,...
Xuất phát từ yêu cầu xã hội, yêu cầu đổi mới GDMN trong bối cảnh
hiện nay, từ vị trí của TTSP và quản lí TTSP trong ĐTGV mầm non, nhằm
nâng cao chất lượng TTSP, nâng cao chất lượngĐTGV mầm non của các
trường cao đẳng khu vực miền núi có nhiều dân tộc ở khu vực Tây Bắc
trong những năm tiếp theo, tác giả chọn vấn đề:“Quản lý Thực tập sư
phạm trong đào tạo giáo viên mầm non của các trường Cao đẳng khu
vực Tây Bắc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” làm đề tài nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý TTSP trong đào tạo GVMN phù hợp
với đặc thù khu vực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên
Mầm non ở các trường cao đẳng khu vực Tây Bắc đáp ứng yêu cầu đổi
mới giáo dục.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: TTSP trong đào tạo GVMN
3
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý TTSP trong đào tạo GVMN
ở các trường cao đẳng khu vực Tây Bắc
4. Giả thuyết khoa học
Trước bối cảnh đổi mới giáo dục, quản lí TTSP trong đào tạo
GVMN là một yêu cầu hết sức cần thiết. Tuy nhiên, quản lí TTSP ở các
trường cao đẳng khu vực Tây Bắc những năm gần đây còn bộc lộ một số
hạn chế trong công tác tổ chức,chỉ đạo, đánh giá kết quả TTSP dẫn đến
chất lượng đào tạo GVMN chưa đảm bảo, chưa đáp ứng được yêu cầu về
năng lực nghề GVMN tại các cơ sở giáo dục mầm non. Đề xuất và áp
dụng thực hiện các biện pháp quản lý TTSP một cách đồng bộ, phù hợp
với đặc thù khu vực góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở
các trường cao đẳng khu vực miền núi Tây Bắc trong bối cảnh hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý TTSP ở các trường đào
tạo giáo viên.
5.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng TTSP và quản lý TTSP trong
đào tạo GVMN.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý TTSP trong đào tạo GVMN ở
các trường cao đẳng khu vực Tây Bắc phù hợp với đặc thù khu vực .
5.4. Khảo nghiệm và thử nghiệm các biện pháp đề xuất.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Luận án xác định chủ thể chính thực hiện các biện pháp quản lí
TTSP trong đào tạo GVMN là Ban giám hiệu các trường cao đẳng
ĐTGV mầm non khu vực miền núi có nhiều dân tộc ở Tây Bắc.
6.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lí TTSP trong đào tạo
GVMN ở các trường: Cao đẳng Sư phạm Điện Biên, Cao đẳng Cộng đồng
Lai Châu, Cao đẳng Sơn La. Đây là các trường thuộc 3 tỉnh đại diện cho
khu vực miền núi Tây Bắc có nhiều dân tộc thiểu số cùng sinh sống gồm
Điện Biên, Lai Châu và Sơn La.
6.3. Giới hạn về khách thể khảo sát
