Quần thể tượng ở Thánh địa La Vang: Nơi nghệ thuật
thăng hoa
Một quần thể điêu khắc có giá trị nghệ thuật vào bậc nhất trong lịch sử điêu khắc ở
Việt Nam nhưng ít được biết đến nằm trong khuôn viên nhà thờ La Vang, huyện
Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.
Trải qua nhiều thăng trầm, La Vang nhiều lần phải tái thiết. Trong các cuộc tái
thiết đó, quần thể tượng ở thánh địa này là công trình sáng tạo của điêu khắc gia Lê
Ngọc Huệ (còn gọi là Bernard Huệ, sinh năm 1936 ở Huế) cùng với sự cộng tác
đắc lực của người học trò tài ba của ông là Mai Chửng. Khi ấy Lê Ngọc Huệ mới
tốt nghiệp Trường Cao đẳng Mỹ thuật Montpeller (Pháp), đang là giáo sư Trường
Cao đẳng Mỹ thuật Huế, ông đã thổi một luồng gió mới của chủ nghĩa hiện đại vào
điêu khắc Việt Nam.
Quần thể tượng được thực hiện từ năm 1961-1962, gồm 15 pho đặt trên bệ, chất
liệu tổng hợp từ xi măng trắng, nằm dọc cân xứng hai bên đường lát đá và rải thảm
cỏ từ cổng tam quan đi vào trong khuôn viên Công trường Mân côi. Diện tích công
trường 30 x 480 mét. Khuôn viên này dẫn đến đền thờ và lễ đài ngoài trời, cũng là
hình ảnh thu nhỏ của đàn tế Nam Giao ở Huế.
Toàn cảnh công trường Mân Côi
Mùa Hè năm 1972, công trường Mân Côi bị bom đạn cày xới lỗ chỗ, một số bức
tượng bị tan nát hoặc bị sứt mẻ trầm trọng. Chỉ còn ba cây đa nhân tạo nơi đài Đức
Mẹ là vẫn đứng vững, nguyên vẹn. Dấu tích hoang tàn kéo dài đến năm 1975. Từ
năm 1995, Công trường Mân Côi đã được tái thiết hầu như nguyên trạng ban đầu
với thành rào bao quanh, sân cỏ, trồng cây, đèn cao áp, lối đi được lát gạch chạy
thẳng từ cổng tam quan đến lễ đài, và quần thể tượng bị hư hại cũng đã được phục
chế.
Cuộc cách tân về tư duy điêu khắc