1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THPT NGUYỄN SINH SẮC
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Tân Châu, ngày 15 tháng 02 năm 2020
BÁO CÁO
Kết quả thực hiện sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020
I. Sơ lược lý lịch tác giả:
- Họ và tên: La Văn Thiện Nam, nữ: Nam.
- Ngày tháng năm sinh: 1985.
- Nơi thường trú: Số nhà 50/1, đường Phạm Ngọc Thạch, khóm Long Thị D,
phường Long Thạnh, TX Tân Châu, tỉnh An Giang.
- Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Sinh Sắc.
- Chức vụ hiện nay: Phó Hiệu trưởng.
- Lĩnh vực công tác: Quản lý trường học.
II. Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị
1. Đặc điểm tình hình đơn vị
1.1. Thuận lợi:
- Nhà trường được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của Sở Giáo dục và Đào tạo An
Giang; cấp ủy và chính quyền địa phương.
- Tập thể sư phạm có tinh thần đoàn kết, có lòng tự trọng nghề nghiệp, có tinh thần
trách nhiệm, tất cả vì sự tiến bộ của học sinh.
- Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học được trang bị tương đối đầy đủ phục vụ tốt công
tác dạy học và các hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật.
1.2. Khó khăn:
- Học sinh cư trú trên địa bàn rộng ảnh hưởng đến việc đi học và các hoạt động
khác; một bộ phận học sinh chưa ý tự giác trong học tập; tuyển sinh đầu vào thấp nên đa
số học sinh bị mất căn bản, ý thức học tập còn hạn chế.
- Các phòng học bộ môn Lý, Hóa, Sinh chưa được trang bị các thiết bị dạy học cần
thiết làm ảnh hưởng đến các hoạt động thực hành thí nghiệm.
- Tay nghề giáo viên chưa đồng đều, giáo viên trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm
trong giảng dạy và giáo dục học sinh, thiếu giáo viên nòng cốt ở các môn.
2
2. Tên sáng kiến:
Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong quản lý hoạt động nghiên cứu
khoa học kỹ thuật của học sinh trường THPT Nguyễn Sinh Sắc, Tân Châu, An Giang.
3. Lĩnh vực: Quản lý trường học.
III. Mục đích yêu cầu của đề tài, sáng kiến
1. Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến
Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật dành cho học sinh trung học được Bộ Giáo
dục và Đào tạo phát động từ năm học 2012 – 2013 (Thông tư số 38/2012/TT-BGDĐT
ngày 02/11/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế thi khoa học, kỹ thuật
cấp quốc gia học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông). Mặc dù hoạt động nghiên
cứu khoa học của học sinh đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua
nhưng một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên và cha mẹ học sinh chưa nhận thức đầy đủ
về vai trò của nghiên cứu khoa học đối với việc đổi mới giáo dục theo định hướng phát
triển năng lực và phẩm chất của học sinh.
Không thể phủ nhận, với học sinh trung học phổ thông, nghiên cứu khoa học kỹ
thuật là hoạt động khá mới mẻ, đòi hỏi tư duy sáng tạo, thúc đẩy quá trình phát triển toàn
diện của học sinh. Tuy nhiên, đây cũng là một nhiệm vụ học tập khiến các em thấy bỡ
ngỡ và gặp khó khăn, thiếu hụt trong nhận thức và lúng túng trong cách làm.
Một bộ phận giáo viên, nhiều người còn chưa có nhiều kinh nghiệm, ngại khó, sợ
làm thêm việc nên thiếu sự nhiệt tình. Thậm chí nhiều thầy cô khá bỡ ngỡ, lúng túng
trong công tác nghiên cứu khoa học nên “ngại” hướng dẫn, giúp học sinh tìm tòi vấn đề.
Nhiều phương pháp nghiên cứu khoa học đòi hỏi kĩ thuật phức tạp, sự tỉ mỉ và cần ứng
dụng kiến thức khoa học công nghệ nên rất khó cho học sinh trong quá trình nghiên cứu.
Trong công tác tổ chức và triển khai cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp trường, các tổ
chuyên môn và đội ngũ giáo viên chưa tích cực hướng dẫn học sinh xây dựng ý tưởng và
tham gia cuộc thi. Điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, phòng thí nghiệm phục
vụ cho hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh trong nhà trường còn thiếu thốn,
chưa đồng bộ chưa đáp ứng đủ cho công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Mặt
khác, cơ chế, chính sách dành cho hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh như kinh
phí, chế độ đãi ngộ cho giáo viên làm công tác hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học
còn chưa đầy đủ và đồng bộ, chưa tạo được động lực bên trong cho cả giáo viên và học
sinh trong hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật.
3
2. Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến
Trong công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật, hằng năm nhà
trường xây dựng kế hoạch và tổ chức cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp trường từ đó tuyển
chọn những dự án có chất lượng dự thi cấp tỉnh, chúng tôi đã đề ra một số biện pháp
trong công tác quản lý, chỉ đạo để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ
thuật của học sinh. Đây chính là lý do để tôi viết đề tài: “Một số biện pháp nhằm nâng
cao hiệu quả trong quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật của học sinh
trường THPT Nguyễn Sinh Sắc, Tân Châu, An Giang”.
3. Nội dung sáng kiến
3.1. Những vấn đề chung về hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong nhà
trường
3.1.1. Mục đích nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong trường trung học
- Khuyến khích học sinh trung học nghiên cứu, sáng tạo khoa học, công nghệ, kỹ
thuật và vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết những vấn đề thực tiễn cuộc sống;
- Góp phần thúc đẩy đổi mới hình thức tổ chức và phương pháp dạy học; đổi mới
hình thức và phương pháp đánh giá kết quả học tập; phát triển năng lực học sinh; nâng
cao chất lượng dạy học trong các cơ sở giáo dục trung học;
- Tăng cường tổ chức các hoạt động giáo dục trải nghiệm sáng tạo theo định
hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh. Triển khai giáo dục về khoa học, công
nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) trong giáo dục phổ thông theo Chỉ thị số 16/CT-TTg
ngày 04/5/2017 về việc tăng cường tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.
- Khuyến khích các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, cơ sở nghiên cứu, các tổ
chức và cá nhân hỗ trợ hoạt động nghiên cứu khoa học, kỹ thuật của học sinh trung học;
- Tạo cơ hội để học sinh trung học giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học, kỹ
thuật của mình; tăng cường trao đổi, giao lưu văn hóa, giáo dục giữa các địa phương và
hội nhập quốc tế.
3.1.2. Vai trò của nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong giáo dục trung học
- Nghiên cứu khoa học kỹ thuật là hoạt động giáo dục nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục trung học, góp phần đổi mới hình thức tổ chức dạy học, phương pháp dạy học
và phương pháp kiểm tra đánh gia kết quả học tập của học sinh.
- Phối hợp, hỗ trợ mô hình, hoạt động giáo dục khác: Mô hình nhà trường phát
triển năng lực HS, mô hình trường học mới VNEN, dạy học theo dự án; phương pháp bàn
4
tay nặn bột, dạy học qua thực địa, di sản, dạy chủ đề tích hợp, tăng cường thí nghiệm,
thực hành,...
- Dạy học định hướng phát triển năng lực của học sinh (dạy học theo dự án); đóng
góp cơ sở thực tiễn, cơ sở lí luận cho việc triển khai đổi mới đồng bộ hình thức tổ chức
dạy học, phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra đánh gia kết quả học tập của học
sinh.
- Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn.
- Nâng cao nâng lực của giáo viên trung học.
- Phát huy nguồn lực ngoài trường tham gia hỗ trợ giáo dục...
3.1.3. Lợi ích của việc tham gia nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong trường trung
học
- Lợi ích đối với học sinh tham gia nghiên cứu khoa học:
+ Nghiên cứu khoa học là chất xúc tác thúc đẩy việc dạy học các môn khoa học
trong nhà trường.
+ Đòi hỏi học sinh phải tham gia vào khoa học thực sự: Sử dụng phương pháp
khoa học vào quá trình thiết kế kiến thức; nghiên cứu, thực nghệm; giao tiếp, giải thích
và bảo vệ công trình nghiên cứu.
+ Tăng cường hứng thú học tập, hình thành năng lực vận dụng kiến thức, kỹ năng
cho học sinh.
- Lợi ích đối với học sinh tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật:
+ Tự tin hơn vào bản thân, say mê hơn với nghiên cứu khoa học;
+ Gặp gỡ bạn bè cùng chí hướng;
+ Tận mắt chứng kiến những công trình khoa học;
+ Học được cách chấp nhận mạo hiểm;
+ Biết sử dụng cách giải quyết khoa học để xử lý những vấn đề bên ngoài khoa
học;
+ Học được cách thức truyền đạt những ý tưởng khoa học;
+ Cơ hội nghề nghiệp, cơ hội nhận được học bổng/kinh phí học tập;
+ Cơ hội xuất hiện các nhà khoa học tuổi học trò;
+ Trở thành người công dân có học thức…;
5
3.2. Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng trong quản lý hoạt động nghiên
cứu khoa học kỹ thuật của cho học sinh trường THPT Nguyễn Sinh Sắc, Tân Châu,
An Giang
Từ thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật của học sinh trường THPT
Nguyễn Sinh Sắc và kết quả đạt được của nhà trường trong việc tham gia cuộc thi cấp
tỉnh nhiều năm qua. Chúng tôi nhận thấy để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu
khoa học kỹ thuật của học sinh, trong công tác lãnh đạo, quản lý cần thực hiện tốt một số
biện pháp sau:
3.2.1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo
viên và học sinh về hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong nhà trường phổ
thông
Ngay từ đầu năm học, sau khi nhận được các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ
và Sở về tổ chức Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học. Ban giám hiệu
nhà trường xây dựng kế hoạch và tổ chức, triển khai Cuộc thi cấp trường khoa học kỹ
thuật và đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng cách phối hợp các hình thức cơ bản sau:
Tuyên truyền thông qua các buổi họp đầu năm triển khai nhiệm vụ và chuẩn bị cho
năm học mới như họp Hội đồng sư phạm, họp cốt cán (đề nghị các tổ trưởng chuyên môn
triển khai đến toàn thể giáo viên trong lần họp tổ đầu tiền và yêu cầu giáo viên triển khai
kế hoạch đến học sinh, tích cực hướng dẫn học sinh xây dựng ý tưởng khoa học và tham
gia cuộc thi cấp trường có hiệu quả), họp cha mẹ học sinh. Ban giám hiệu tích cực tuyên
truyền cho học sinh thông qua các tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, tuyên truyền trong các
tiết sinh hoạt lớp cuối tuần của giáo viên chủ nhiệm.
Tổ chức tuyên truyền rộng rãi mục đích, ý nghĩa của công tác nghiên cứu khoa học
kỹ thuật của học sinh trong trường trung học và các quy định, hướng dẫn của Bộ, Sở
Giáo dục và Đào tạo về cuộc thi khoa học kỹ thuật hằng năm đến cán bộ quản lý, giáo
viên, học sinh, cha mẹ học sinh và cộng đồng xã hội.
Tăng cường nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý vào giáo viên về công tác
nghiên cứu khoa học và tác dụng của nghiên cứu khoa học. Xem đây là một phần trong
quá trình phát triển chuyên môn của giáo viên và nâng cao năng lực quản lý của cán bộ
quản lý. Đây cũng là một giải pháp nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Nâng cao nâng lực nhận thức của giáo viên, cán bộ
quản lý là cách tốt nhất để giáo viên, cán bộ quản lý xác định những vấn đề của giáo dục