Sự lo lắng của lãnh
đạo tạo nên sức bật
Để chuyển biến tình hình khó khăn của doanh nghiêp, các nhà
quản lý phải nhanh chóng trao đổi về kế hoạch và giúp nhân
viên chuyển chứng tê bại vì lo lắng thành hành động, đồng thời
giữ gìn óc khôi hài, dí dỏm.
Vì sao một số người/tổ chức lại bật dậy, mạnh bất ngờ, sau tai ương,
còn số khác lại vỡ vụn dưới sức nặng của áp lực? Trong giai đoạn
thử thách, doanh nghiệp thường có ba khuynh hướng; một số giống
đồ trang trí bằng pha lê, vỡ tan ngay, số khác thì bầm dập tả tơi, như
quả cam héo, còn những doanh nghiệp đàn hồi thì bật dậy như trái
banh cao su, mạnh hơn cả lúc ban đầu.
Điều gì quyết định sức bật của công ty, tức khả năng phục hồi sau
tai họa? Yếu tố thứ nhất là thái độ của lãnh đạo. Trong khủng
hoảng, điều này cực kỳ quan trọng. Lãnh đạo giỏi sẽ “ôm lấy sức
bật”. Họ hiểu rằng mọi giai đoạn khó khăn đều mang trong nó cơ
hội để doanh nghiệp chú tâm vào tầm nhìn và hiểu chính mình lẫn
khách hàng hơn.
Yếu tố thứ hai là khả năng quản lý tốt nỗi lo lắng. Theo nghiên cứu
mới đây, khi lo lắng tăng cao, do phải đương đầu với thử thách, con
người thường đánh mất những khả năng mình cần đến nhất: khả
năng suy nghĩ rõ ràng, xếp thứ tự ưu tiên những việc cần làm, và
nhất là, thoát khỏi những suy tư luẩn quẩn về chính mình.
Hấp thụ lo lắng
Khi công ty mất những khách hàng lớn nhất, thì mọi người dễ rơi
vào khủng hoảng và có ý định dẹp tiệm. Kinh doanh chao đảo,
nghiêng về phía cán cân ngược lại và có khả năng bùng nổ vì khủng
hoảng thì mọi người căng thẳng đến mức không suy nghĩ rõ ràng
được nữa. Khi đó, nhiệm vụ đầu tiên của lãnh đạo là phải giảm mức
độ lo lắng trong doanh nghiệp xuống.
Theo Schein, giáo sư học viện công nghệ Melbourne MIT, trong lúc
cực kỳ khó khăn, một trong những vai trò quan trọng nhất của lãnh
đạo là nhận lấy và hấp thụ âu lo. Điều này rất quan trọng, vì điều
hành cấp cao cũng là con người, nếu không cẩn thận, họ sẽ vô tình
tạo thêm nhiều âu lo hơn.
Lãnh đạo có thể làm gì để giảm lo lắng? Trước tiên, họ có thể đối
thoại nhanh gọn, thường xuyên và chân thật về bản chất và phạm vi
của những thử thách công ty đang gặp. Trong doanh nghiệp, không
có gì làm tăng âu lo bằng khi mọi người thấy đội ngũ quản lý không
hiểu tính nghiêm trọng của thử thách.
Nếu thử thách nghiêm trọng đến mức phải cắt giảm chi phí thì phải
nhanh chóng cắt giảm những gì cần thiết, nhưng làm sao để mọi
người hiểu rằng bạn muốn bảo vệ những gì có giá trị nhất của công
ty. Cuối cùng, nhà quản lý phải tự tin để đối diện với những vấn đề
nghiêm trọng nhất và để mọi người đóng góp vào giải pháp.
Hai hình thức lo lắng
Theo Schein, có hai hình thức lo lắng trong doanh nghiệp. Thứ nhất
là “nỗi sợ về những điều có thể xảy ra”, và thứ hai là “nỗi sợ những
điều sẽ xảy ra nếu chúng ta không thay đổi”. Lo lắng loại I là kẻ thù
của thành tích trong lúc đang gặp áp lực. Nó luôn tạo ra tình trạng
giảm hiệu suất.
Ngược lại, nỗi sợ loại II, làm tăng năng suất bằng cách thúc đẩy mọi
người nhận biết nhu cầu phải thay đổi. Là lãnh đạo, nhiệm vụ của
chúng ta là biến lo lắng loại I thành loại II bằng cách kêu gọi mọi
người trong tổ chức tham gia ý kiến về cách thích nghi tổ chức cần
phải có.
Sự khôi hài, dí dỏm cũng quan trọng không kém. Một lời đùa đúng
lúc có thể khuyến khích người khác nhìn thấy viễn cảnh của thử
thách và ra dấu quan trọng rằng “chúng ta sẽ đồng hành với nhau
trong khó khăn này”.