
Lý thuyết cơ sở về cạnh tranh
Biên tập bởi:
Đại Học Kinh Tế Quốc Dân

MỤC LỤC
1. Nguồn gốc của cạnh tranh
2. Tác động của quy luật cạnh tranh đến hoạt động của doanh nghiệp
3. Phương pháp phân tích theo quan điểm quản trị chiến lược
4. Phương pháp phân tích theo quan điểm tân cổ điển
5. Phương pháp phân tích theo quan điểm tổng hợp
6. Các biện pháp liên quan đến sản phẩm
7. Các biện pháp liên quan đến giá
8. Các biện pháp liên quan đến dịch vụ
Tham gia đóng góp
1/18

Nguồn gốc của cạnh tranh
Nguồn gốc của cạnh tranh
Các hoạt động sản xuất kinh doanh của bất kì doanh nghiệp nào cũng đều diễn ra trên
thị trường và chịu sự tác động của cơ chế và các quy luật thị trường. Do đó để hiểu rõ
những nguyênnhân khiến doanh nghiệp luôn chịu sự tác động của quy luật cạnh tranh
và tác động của quy luật nay tới hành vi của doanh nghiệp ra sao, điểm đầu tiên là phải
làm rõ khái niệm thị trường.
Có nhiều cách thức, góc độ tiếp cận với khái niệm thị trường. Mỗi cạnh thức, góc độ sẽ
đưa ra một kết quả khác nhau. Để có cách nhìn tương đối tổng thể, có thể lý giải nguồn
gốc cạnh tranh trên thị trường, phục vụ cho mục tiêu nghiên cứu của đề tài, một trong
những góc độ tiếp cận hiệu quả là theo giác độ phân tích của kinh doanh: thị trường của
doanh nghiệp.
Theo Me Carthy: "Thị trường có thể được hiểu là những nhóm khách hàng tiềm năng
với những nhu cầu tương tự (giống nhau) và những người bán đưa ra các sản phẩm khác
nhau với các cách thức khác nhau để thoả mãn các nhu cầu đó".
Định nghĩa này chỉ ra rằng để đáp ứng những nhu cầu giống nhau luôn tồn tại số nhiều
các nhà cung cấp. Những người bán bao gồm tập hợp đa dạng các doanh nghiệp, cá
nhân, tổ chức có khả năng cung cấp ít nhất một sản phẩm, dịch vụ nào đó. Họ luôn phải
sử dụng mọi nguồn lực, mọi lợi thế, mọi cách thức để khai thác các nhu cầu vốn rất hạn
chế trên thị trường. Nếu khia thác được, họ sẽ thu được lợi nhuận để tồn tại và phát triển.
Ngược lại, họ sẽ thua lỗ và phá sản. Đây là cơ chế thị trường, là luật chơi chung cho
toàn bộ những đối tượng tham gia thị trường. Sự cọ xát về lợi ích giữa các chủ thể tham
gia thị trường đã tạo ra cạnh tranh.
2/18

Tác động của quy luật cạnh tranh đến hoạt
động của doanh nghiệp
Tác động của quy luật cạnh tranh đến hoạt động của doanh nghiệp
Doanh nghiệp là một đơn vị kinh doanh hàng hoá, dịch vụ theo nhu cầu thị trường và xã
hội để đạt lợi nhuận và đạt hiệu quả kinh tế xã hội cao nhất. Một doanh nghiệp tiến hành
kinh doanh có hiệu quả là doanh nghiệp thoả mãn được tối đa nhu cầu thị trường và xã
hội về hàng hoá và dịch vụ trong giới hạn cho phép của nguồn lực hiện có và thu được
lợi nhuận nhiều nhất, đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất.
Trong hoạt động kinh doanh các doanh nghiệp buộc phải chấp nhận cạnh tranh, ganh
đua với nhau, phải luôn không ngừng cải tiến để giành được những ưu thế tương đối
so với đối thủ. Nếu như lợi nhuận là động lực thúc đẩy các doanh nghiệp tiến hành các
doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thì cạnh tranh buộc các doanh nghiệp phải cố gắng
sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất nhằm thu lợi nhuận tối đa đồng thời gia tăng
thế lực và độ an toàn trong kinh doanh.
Trong cuộc cạnh tranh có những doanh nghiệp thì vươn lên đứng vị trí dẫn đầu thị
trường, có lợi nhuận cao. Nhưng cũng có những doanh nghiệp tồn tại một cách khó
khăn, bị phá sản hoặc bị thôn tính. Vấn đề đặt ra là tại sao lại có sự phân hoá như vậy
trong khi mọi doanh nghiệp tham gia kinh doanh đều tìm mọi cách để phát triển. Nguyên
nhân là sự khác biệt về khả năng cạnh tranh của từng doanh nghiệp trên thị trường.
3/18


