Th nào là văn hóa doanh nghi p?ế ệ
Văn hóa doanh nghi p là t ng hòa c a quan ni m giá tr , tiêu chu n đ o đ c, tri t lý kinh doanh, quy ph m hànhệ ổ ủ ệ ị ẩ ạ ứ ế ạ
vi, ý t ng kinh doanh, ph ng th c qu n lý và n i quy, chính sách… đ c m i thành viên trong doanh nghi pưở ươ ứ ả ộ ượ ọ ệ
ch p nh n, tuân theo. Đây làấ ậ toàn b giá trộ ị đ c gây d ng nên trong su t quá trình t n t i và phát tri n c aượ ự ố ồ ạ ể ủ
doanh nghi p, chi ph i tình c m, n p suy nghĩ và hành vi c a m i thành viên trong doanh nghi p đ h ng t iệ ố ả ế ủ ọ ệ ể ướ ớ
các m c tiêu doanh nghi p đ ra.ụ ệ ề
Trong quá trình hình thành và phát tri n, m i doanh nghi p đ u ph i n l c xây d ng văn hoá doanh nghi p choể ỗ ệ ề ả ỗ ự ự ệ
mình, phù h p v i đ c đi m văn hoá dân t c, v i xu h ng phát tri n c a th gi i.ợ ớ ặ ể ộ ớ ướ ể ủ ế ớ
Xây d ng văn hoá doanh nghi p là nhi m v c a t t c m i ng i, nh ng tr c h t là ng i lãnh đ o.ự ệ ệ ụ ủ ấ ả ọ ườ ư ướ ế ườ ạ
Nguyên t c xây d ng văn hóa doanh nghi pắ ự ệ
Đ xây d ng văn hóa doanh nghi p v ng m nh, tr c h t lãnh đ o ph i là t m g ng v văn hóa doanh nghi p.ể ự ệ ữ ạ ướ ế ạ ả ấ ươ ề ệ
Tuy lãnh đ o có vai trò quy t đ nh trong xây d ng văn hóa doanh nghi p, nh ng n n văn hóa trong m i doanhạ ế ị ự ệ ư ề ỗ
nghi p ph i do m i thành viên t o d ng nên. Văn hóa doanh nghi p ph i h ng v con ng i, và ph i phù h pệ ả ọ ạ ự ệ ả ướ ề ườ ả ợ
v i đi u ki n bên trong, bên ngoài doanh nghi p.ớ ề ệ ệ
•Lãnh đ o ph i là t m g ng v văn hóa doanh nghi p:ạ ả ấ ươ ề ệ Lãnh đ o là ng i đ t n n móng xây d ngạ ườ ặ ề ự
văn hóa doanh nghi p, và cũng là ng i ch u trách nhi m cu i cùng, quan tr ng nh t đ i v i doanh nghi p, vìv yệ ườ ị ệ ố ọ ấ ố ớ ệ ậ
h ph i là t m g ng xây d ng văn hóa doanh nghi p. H ph i đ a ra nh ng quy t đ nh h p lý trong vi c xâyọ ả ấ ươ ự ệ ọ ả ư ữ ế ị ợ ệ
d ng h th ng giá tr văn hóa, và ph i là ng i đi đ u trong vi c th c hi n các m c tiêu đ ra, đ làm đ ng l cự ệ ố ị ả ườ ầ ệ ự ệ ụ ề ể ộ ự
g n k t các thành viên trong công ty.ắ ế
•Văn hóa doanh nghi p ph i do t p th doanh nghi p t o d ng nên:ệ ả ậ ể ệ ạ ự Ng i lãnh đ o đóng vai tròườ ạ
đ u tàu trong xây d ng văn hóa doanh nghi p, nh ng qúa trình này ch có th thành công v i s đóng góp tíchầ ự ệ ư ỉ ể ớ ự
c c c a m i thành viên trong doanh nghi p. Đ thu hút nhân viên quan tâm t i văn hóa, doanh nghi p có th mự ủ ọ ệ ể ớ ệ ể ở
các l p hu n luy n v văn hóa doanh nghi p đ i v i nhân viên m i, hay th ng xuyên tr ng c u dân ý v môiớ ấ ệ ề ệ ố ớ ớ ườ ư ầ ề
tr ng làm vi c c a doanh nghi p.ườ ệ ủ ệ
•Văn hóa doanh nghi p ph i h ng v con ng i:ệ ả ướ ề ườ Đ có s phát tri n b n v ng, doanh nghi p c nể ự ể ề ữ ệ ầ
đ ra m t mô hình văn hóa chú tr ng đ n s phát tri n toàn di n c a ng i lao đ ng. C n xây d ng môi tr ngề ộ ọ ế ự ể ệ ủ ườ ộ ầ ự ườ
làm vi c mà đó m i cá nhân đ u phát huy h t kh năng làm vi c c a mình.ệ ở ọ ề ế ả ệ ủ
•Văn hóa doanh nghi p ph i phù h p v i c môi tr ng bên trong l n bên ngoài doanhệ ả ợ ớ ả ườ ẫ
nghi p:ệ Văn hóa doanh nghi p ph i phù h p v i nh ng đi u ki n c th c a t ng doanh nghi pệ ả ợ ớ ữ ề ệ ụ ể ủ ừ ệ , d a trên đi mự ể
m nh c a doanh nghi p. Văn hóa doanh nghi p cũng ph i phù h p v i môi tr ng kinh doanh, văn hóa dân t c.ạ ủ ệ ệ ả ợ ớ ườ ộ
Thay đ i văn hóa công tyổ
Tâm nhin! !
09:36' PM - Th sáu, 31/03/2006ứ
Trong nghiên c u kh o sát c a chúng tôi v văn hóa công ty, chúng tôi đã phátứ ả ủ ề
hi n th y m t vài giá tr c t y u - đó là s đ i m i, tính công b ng, s tôn tr ng,ệ ấ ộ ị ố ế ự ổ ớ ằ ự ọ
kh năng thích ng v i nh ng thay đ i, chú tr ng vào khách hàng và tinh th nả ứ ớ ữ ổ ọ ầ
trách nhi m.ệ
Hi n nay Maylaysia đang có m t qu bom th i gian trong nhi u công ty c aệ ở ộ ả ờ ề ủ
n c này. Đi u nguy hi m l i n m ch cách mà ng i ta gi i quy t công vi c.ướ ề ể ạ ằ ở ỗ ườ ả ế ệ
Đó chính là đi u mà các T ng giám đ c và nh ng ng i đ ng đ u các công tyề ổ ố ữ ườ ứ ầ
bày t vi c mà công ty c a h mu n làm đ c, nh đã nêu trong các k ho chỏ ệ ủ ọ ố ượ ư ế ạ
mang tính chi n l c t m xa c a h và nh ng gì mà th c t h đang làm. Vi cế ượ ầ ủ ọ ữ ự ế ọ ệ
mà nhi u ng i lãnh đ o các công ty th c t đã, đang và s ti p t c làm trongề ườ ạ ự ế ẽ ế ụ
t ng lai là chú tr ng vào hi u qu làm vi c c a công ty mình. Nh ng cũngươ ọ ệ ả ệ ủ ư
không khó l m đ có th th y tr c đ c vi c r t nhi u công ty không th nàoắ ể ể ấ ướ ượ ệ ấ ề ể
v t qua đ c m t cu c kh ng ho ng tài chính nào n a.ượ ượ ộ ộ ủ ả ữ
Nh ng bi u hi n c a văn hóa công ty không lành m nhữ ể ệ ủ ạ
Nh ng bi u hi n r t đáng nói v văn hóa công ty không lành m nh c a các côngữ ể ệ ấ ề ạ ủ
ty này chính là cách mà ng i ta gi i quy t nh ng v n đ sau:ườ ả ế ữ ấ ề
• T mãn v hi u qu làm vi c c a công ty.ự ề ệ ả ệ ủ
• Không th y đ c tính c p thi t c a vi c gi i quy t nh ng yêu c u c a kháchấ ượ ấ ế ủ ệ ả ế ữ ầ ủ
hàng.
• Ít có s đ i m i trong d ch v và các s n ph m c a công ty cũng nh cung cáchự ổ ớ ị ụ ả ẩ ủ ư
ph c v khách hàng.ụ ụ
• Đ i ngũ nhân viên b đ ng, ít ch đ ng trong vi c thay đ i và c i ti n công vi cộ ị ộ ủ ộ ệ ổ ả ế ệ
và có thái đ trông ch vào c p trên.ộ ờ ấ
• Nhân viên công ty g m c nh ng ng i lãnh đ o c p cao l i làm vi c máy mócồ ả ữ ườ ạ ấ ạ ệ
và không nh y bén v i vi c kinh doanh.ạ ớ ệ
• Đ i ngũ lãnh đ o thì ch m trong vi c x lý nh ng ng i làm vi c không cóộ ạ ậ ệ ử ữ ườ ệ
hi u qu .ệ ả
• Nh ng ng i lãnh đ o không ti n hành c i t công ty mà ch gi ng gi i vữ ườ ạ ế ả ổ ỉ ả ả ề
nh ng d đ nh và k ho ch c a h .ữ ự ị ế ạ ủ ọ
• Nhân viên công ty thì ch p nh n cách làm viêc kém hi u qu và đ m c cho nóấ ậ ệ ả ể ặ
d n đ n s sa sút chung c a công ty.ẫ ế ự ủ
Nh ng miêu t trên đã trình bày m t s đ c đi m đ c tr ng c a văn hóa công tyữ ả ộ ố ặ ể ặ ư ủ
không lành m nh nhi u công tyạ ở ề Malaysia. Đ t n t i đ c trong m t môiể ồ ạ ượ ộ
tr ng đ y thách th c phía tr c, các công ty c n ph i gi i quy t v n đ vănườ ầ ứ ướ ầ ả ả ế ấ ề
hóa công ty. Nh ng các công ty không th nào đ s c đ mà vòng vo quanh v nư ể ủ ứ ể ấ
đ này b ng cách ch đ a ra nh ng gi i pháp tình th , tr c m t.ề ằ ỉ ư ữ ả ế ướ ắ
Xây d ng văn hóa công ty h p lý thì không ch d ng l i vi c h p hành đ xu tự ợ ỉ ừ ạ ở ệ ọ ề ấ
ý ki n trong m y ngày ngh cu i tu n t i m t khu ngh nào đó c a công ty. Tráiế ấ ỉ ố ầ ạ ộ ỉ ủ
l i c n ph i có m t cam k t lâu dài ghi nh nh ng n i dung c t y u và bu c m iạ ầ ả ộ ế ớ ữ ộ ố ế ộ ọ
ng i trong công ty th c hi n chúng nh m đem l i nh ng k t qu nh mongườ ự ệ ằ ạ ữ ế ả ư
mu n. Tuy nhiên nh ng n l c b ra đ làm đ c vi c này cũng khá là đáng k .ố ữ ỗ ự ỏ ể ượ ệ ể
Khi nào thì b n nên thay đ i văn hóa công ty?ạ ổ
Câu h i mang tính then ch t đây là khi nào và trong tr ng h p nào thì m t côngỏ ố ở ườ ợ ộ
ty nên ti n hành thay đ i văn hóa công ty mình?ế ổ
T kinh nghi m kh o sát h n 300 công ty châu Á chúng tôi đã nh n th y r ngừ ệ ả ơ ở ậ ấ ằ
nhìn chung các công ty c n ph i thay đ i văn hóa công ty khi h g p m t hayầ ả ổ ọ ặ ộ
nhi u h n v y m t trong nh ng thách th c sau:ề ơ ậ ộ ữ ứ
• Khi hai hay nhi u h n hai công ty có n n t ng khác nhau ti n hành sát nh p v iề ơ ề ả ế ậ ớ
nhau và trong các ho t đ ng c a h có s d u hi u c a m i b t hòa tri n miênạ ộ ủ ọ ự ấ ệ ủ ố ấ ề
gi a nh ng nhóm nhân viên.ữ ữ
• Khi m t công ty đã có nhi u năm ho t đ ng kinh nghi m và cách th c ho tộ ề ạ ộ ệ ứ ạ
đ ng c a nó đã ăn sâu c r đ n m c nó c n tr s thích ng v i nh ng thay đ iộ ủ ố ễ ế ứ ả ở ự ứ ớ ữ ổ
và s c nh tranh trên th tr ng c a chính công ty y.ự ạ ị ườ ủ ấ
• Khi m t công ty chuy n sang ho t đ ng m t ngành ngh hay m t lĩnh v cộ ể ạ ộ ở ộ ề ộ ự
hoàn toàn m i khác và ph ng th c ho t đ ng cũ lúc này l i đe d a s s ng cònớ ươ ứ ạ ộ ạ ọ ự ố
c a công ty đó.ủ
• Khi m t công ty mà đ i ngũ nhân viên đã quá quen v i vi c làm vi c trongộ ộ ớ ệ ệ
nh ng đi u ki n thu n l i c a th i kì kinh t phát tri n nh ng l i không thữ ề ệ ậ ợ ủ ờ ế ể ư ạ ể
thích ng đ c v i nh ng khó khăn thách th c do suy gi m kinh t gây ra.ứ ượ ớ ữ ứ ả ế
Các công ty nên s m ti n hành đánh giá v s c n thi t ph i thay đ i văn hóaớ ế ề ự ầ ế ả ổ
công ty b i s m t nhi u th i gian đ quá trình thay đ i này t rõ tính hi u quở ẽ ấ ề ờ ể ổ ỏ ệ ả
c a nó. N u m t công ty càng ch n ch bao nhiêu thì khi th c hi n s càng trủ ế ộ ầ ờ ự ệ ẽ ở
nên khó khăn b y nhiêu. Ch c ch n h u qu c a vi c trì hoãn này s là r t l n.ấ ắ ắ ậ ả ủ ệ ẽ ấ ớ
Trong s nh ng h u qu x u do vi c ch m tr thay đ i văn hóa công ty gây ra làố ữ ậ ả ấ ệ ậ ễ ổ
nhân viên có tinh th n làm vi c th p, t l thay vi c nhân viên cao, phàn nàn c aầ ệ ấ ỉ ệ ệ ủ
khách hàng ngày càng nhi u, nhi u c h i và công vi c kinh doanh b b l , năngề ề ơ ộ ệ ị ỏ ỡ
su t làm vi c th p, ch m thích ng v i nh ng thay đ i m i, hi u qu làm vi c bấ ệ ấ ậ ứ ớ ữ ổ ớ ệ ả ệ ị
nh h ng x u, văn hóa ng x t i n i làm vi c thi u lành m nh.ả ưở ấ ứ ử ạ ơ ệ ế ạ
V n đ then ch t đây là các công ty c n ph i thay đ i văn hóa công ty c a mìnhấ ề ố ở ầ ả ổ ủ
tr c khi nh ng tình tr ng không mong mu n nh trên tr nên không th ki mướ ữ ạ ố ư ở ể ể
soát đ c. Đ ng nhiên là m i công ty trong nh ng hoàn c nh đó không ph iượ ươ ỗ ữ ả ả
th c hi n quá nhanh quá trình thay đ i văn hóa công ty ho c thay đ i quá khiêmự ệ ổ ặ ổ
t n b i làm nh v y s đe d a s t n t i c a chính công ty y. Con đ ng ti nố ở ư ậ ẽ ọ ự ồ ạ ủ ấ ườ ế
t i vi c thay đ i văn hóa công ty.ớ ệ ổ
Văn hóa công ty là cách mà mà ng i ta gi i quy t m i vi c trong m t công ty.ườ ả ế ọ ệ ộ
Đó là m t lo t nh ng tiêu chu n bao g m ni m tin, cách nhìn nh n s vi c, cácộ ạ ữ ẩ ồ ề ậ ự ệ
giá tr c t y u và l i ng x gi a m i ng i trong công ty đó.ị ố ế ố ứ ử ữ ọ ườ
Chính nh ng y u t r t quan tr ng này đã nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng vàữ ế ố ấ ọ ả ưở ế ệ ả ạ ộ
quy t đ nh t ng lai c a m t công ty. Nghiên c u c a chúng tôi khi làm vi c v iế ị ươ ủ ộ ứ ủ ệ ớ
r t nhi u t p đoàn đa qu c gia cũng nh các công ty trong n c đã cung c p choấ ề ậ ố ư ướ ấ
chúng tôi nh ng cái nhìn sâu s c v con đ ng đ ti n t i vi c thay đ i văn hóaữ ắ ề ườ ể ế ớ ệ ổ
công ty.
Trong nghiên c u này, chúng tôi t p trung vào nh ng thay đ i mà giúp cho m tứ ậ ữ ổ ộ
công ty có th thành công trong môi tr ng kinh doanh c nh tranh ngày càng gayể ườ ạ
g t hi n nay.ắ ệ
M t trong nh ng thay đ i có tính then ch t chính là vi c phát tri n văn hóa côngộ ữ ổ ố ệ ể
ty h ng t i s thành công. Trong bài báo này tôi mu n chia s v i các b n 7ướ ớ ự ố ẻ ớ ạ
b c quan tr ng mà m t công ty c n ph i làm khi xây d ng văn hóa công ty nhướ ọ ộ ầ ả ự ư
v y.ậ
1. Đ t ra m t đ nh h ng và t m nhìn mang tính chi n l cặ ộ ị ướ ầ ế ượ
Vai trò tr c tiên c a nh ng ng i lãnh đ o đ ng đ u công ty là xác đ nh m t kướ ủ ữ ườ ạ ứ ầ ị ộ ế
ho ch rõ ràng và đ t ra m t đ nh h ng chi n l c cho công ty c a mình. Kạ ặ ộ ị ướ ế ượ ủ ế
ho ch và đ nh h ng này giúp cho công ty y có th c nh tranh trên th tr ng vàạ ị ướ ấ ể ạ ị ườ
phát tri n ho t đ ng c a mình trong m t th i gian dài.ể ạ ộ ủ ộ ờ
Vi c làm này c n ph i giúp công ty trong vi c đ a ra quy t đ nh nên t p trungệ ầ ả ệ ư ế ị ậ
ngu n l c c a công ty vào đâu, đ u t vào đâu thì có th đem l i l i nhu n t i đa.ồ ự ủ ầ ư ể ạ ợ ậ ố
Nó cũng ph i là m t quá trình mà qua đó nh ng ng i đi u hành công ty phátả ộ ữ ườ ề
hi n ra đ c nh ng ý t ng m i trong khi tìm ra đi m y u, đi m m nh c a côngệ ượ ữ ưở ớ ể ế ể ạ ủ
ty, nh ng c h i và khó khăn mà công ty đã, đang và s ph i đ i m t.ữ ơ ộ ẽ ả ố ặ
Vai trò c a nh ng ng i lãnh đ o công ty không ch d ng vi c v ch ra kủ ữ ườ ạ ỉ ừ ở ệ ạ ế
ho ch chi n l c mà còn ph i ti p xúc trao đ i v i nhân viên c a mình và thayạ ế ượ ả ế ổ ớ ủ
đ i suy nghĩ c a h nh m th c hi n đ c nh ng cam k t c a mình v h ngổ ủ ọ ằ ự ệ ượ ữ ế ủ ề ướ
phát tri n m i c a công ty.ể ớ ủ
Nh ng ng i lãnh đ o cũng ph i gi i thích t ng t n nh ng giá tr và ni m tinữ ườ ạ ả ả ườ ậ ữ ị ề
chung mà m i nhân viên trong công ty c n ph i ghi nh đ đ t đ c k ho chọ ầ ả ớ ể ạ ượ ế ạ
m c tiêu c a công ty. Đi u này ch c ch n s tác đ ng đ n cách th c làm vi cụ ủ ề ắ ắ ẽ ộ ế ứ ệ
c a h .ủ ọ
2. Xây d ng cách đánh giá rõ ràng v hi u qu ho t đ ng c a công tyự ề ệ ả ạ ộ ủ
Có m t k ho ch rõ ràng và m t đ nh h ng chi n l c là r t quan tr ng nh ngộ ế ạ ộ ị ướ ế ượ ấ ọ ư
nh v y thì ch a đ . H u h t các công ty ch d ng l i đây mà thi u đi b cư ậ ư ủ ầ ế ỉ ừ ạ ở ế ướ
bi n nh ng k ho ch chi n l c đó thành vi c làm c th t ng phòng ban hayế ữ ế ạ ế ượ ệ ụ ể ở ừ
các đ n v kinh doanh chi n l c khác nhau.ơ ị ế ượ
Con đ ng đ phát tri n văn hóa công ty h ng t i thành công là b t đ u quáườ ể ể ướ ớ ắ ầ
trình th o lu n t do c a nh ng ng i qu n lí các phòng ban v m c tiêu hả ậ ự ủ ữ ườ ả ề ụ ọ
mong mu n trong các kho ng th i gian h n đ nh.ố ả ờ ạ ị
M c tiêu đ c v ch ra càng c th bao nhiêu càng t t b y nhiêu. Đ i v i m iụ ượ ạ ụ ể ố ấ ố ớ ỗ
vi c làm c n ph i đ t ra nh ng m c tiêu hi u qu chính nh m ph c v cho kệ ầ ả ặ ữ ụ ệ ả ằ ụ ụ ế
ho ch chi n l c t ng th và nh ng m c tiêu đó ph i nh n đ c s đ ng thu nạ ế ượ ổ ể ữ ụ ả ậ ượ ự ồ ậ
c a c c p lãnh đ o l n đ i ngũ nhân viên trong công ty. Ch khi nào m t công tyủ ả ấ ạ ẫ ộ ỉ ộ
làm đ c vi c này thì nh ng k ho ch và t m nhìn chi n l c c a công ty yượ ệ ữ ế ạ ầ ế ượ ủ ấ
m i có tính th c t và kh thi.ớ ự ế ả
3. Th c hi n nh ng m c tiêu đ raự ệ ữ ụ ề
M t khuynh h ng c a con ng i là luôn h ng t i s th a mãn. Xét t góc độ ướ ủ ườ ướ ớ ự ỏ ừ ộ
tâm lí h c thì con ng i ta b kích thích b i s vui thích và vi c tránh đ c nh ngọ ườ ị ở ự ệ ượ ữ
đau kh bu n phi n.ổ ồ ề
N u không kiên trì theo đu i nh ng m c tiêu đ ra và không đ t ra áp l c nào đ iế ổ ữ ụ ề ặ ự ố
v i vi c không hoàn thành k ho ch đó thì nh ng đ ng l c k trên cũng s tanớ ệ ế ạ ữ ộ ự ể ẽ
bi n. Đi u này ch c ch n s khi n con ng i ta có nh ng c m giác t th a mãnế ề ắ ắ ẽ ế ườ ữ ả ự ỏ
v i chính mình. Chính vì v y mà vi c kiên trì th c hi n nh ng m c tiêu đã đ raớ ậ ệ ự ệ ữ ụ ề
là m t cách t t đ lo i tr s t mãn trong công vi c. Có m t câu nói r ngộ ố ể ạ ừ ự ự ệ ộ ằ
“Ng i ta th ng không làm đi u mà c p trên c a h mong đ i mà l i làmườ ườ ề ấ ủ ọ ợ ạ
nh ng vi c khi n c p trên nghi ng ”. Nh ng ng i qu n lý công ty ph i th ngữ ệ ế ấ ờ ữ ườ ả ả ườ
xuyên có nh ng cu c th o lu n v i nhân viên c a mình đ bàn b c v ti n bữ ộ ả ậ ớ ủ ể ạ ề ế ộ
trong công vi c và nh ng k t qu đã đ t đ c.ệ ữ ế ả ạ ượ
N u không đ t đ c nh ng m c tiêu đ ra thì ng i lãnh đ o công ty ph i đế ạ ượ ữ ụ ề ườ ạ ả ề
ngh nhân viên c a mình có bi n pháp th c hi n đúng đ n và th c hi n nh ngị ủ ệ ự ệ ắ ự ệ ữ
m c tiêu đó cho t i khi nào đ t đ c k t qu nh mong mu n thì thôi.ụ ớ ạ ượ ế ả ư ố
M t cách hoàn thành các m c tiêu mang tính ch đ ng h n đó là cách t p trungộ ụ ủ ộ ơ ậ
ngăn ng a vi c không hoàn thành m c tiêu, cách này s luôn hi u qua h n vi cừ ệ ụ ẽ ệ ơ ệ
ng i ch cho đ n khi m i vi c đã ra kh i t m ki m soát ch ng h n nh nh ngồ ờ ế ọ ệ ỏ ầ ể ẳ ạ ư ữ
m c tiêu hay th i h n b b l .ụ ờ ạ ị ỏ ỡ
4. Th c hi n khen th ng trên c s công b ngự ệ ưở ơ ở ằ