TR NG ĐI H C S PH M TP HCMƯỜ Ư
PHÒNG KHCN- SAU ĐH
Ti u lu n L ch s Hóa H c:
Thành ph H Chí Minh
Tháng 5 năm 2009
GVHD : TS Tr nh Văn Bi u
HVTH : Tr n Vũ Xuân Uyên
Chuyên ngành : LL&PPDH Hóa H c
M c l c
Ph n A: M đu ............................................................................................... 3
Ph n B: N i dung ............................................................................................. 3
1 Khái ni m t li u ư ................................................................................................................................. 3
2 T li u l ch s hóa h cư ........................................................................................................................ 3
3 S d ng t li u l ch s hóa h c vào d y h c hóa h c 10 ư ................................................................. 3
3.1 T m quan tr ng ......................................................................................................................... 4
3.2 M t s t li u l ch s hóa h c liên quan đn hóa h c 10 ư ế .......................................................... 4
3.2.1 Ch ng nguyên tươ ............................................................................................................... 4
3.2.2 Ch ng b ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c và đnh lu t tu n hoànươ .............................. 5
3.2.3 Ch ng liên k t hóa h cươ ế ....................................................................................................... 8
3.2.4 Ch ng halogenươ ...................................................................................................................... 9
3.2.5 Ch ng oxiươ ............................................................................................................................. 19
3.2.6 Ch ng t c đ ph n ng và cân b ng hóa h cươ .................................................................... 26
3.3 M t s ph ng pháp đ đa t li u l ch s hóa h c vào d y h c ươ ư ư ............................................ 26
3.3.1 Ph ng pháp k chuy nươ ...................................................................................................... 26
3.3.2 Ph ng pháp tr c quan: dùng tranh nh, hình vươ ................................................................ 27
3.3.3 Ph ng pháp nghiên c uươ ...................................................................................................... 28
Ph n C: K t lu n ế ........................................................................................... 28
Tài li u tham kh o ......................................................................................... 29
2
Ph n A: M đu
Hóa h c là môn khoa h c v a lí thuy t v a th c nghi m. Đt đc nh ng thành t u ế ượ
nh hôm nay, Hóa h c đã tr i qua nhi u th i kì trong quá trình hình thành và phát tri n.ư
D y h c không ch d y và h c nh ng gì s n có, mà c l ch s c a v n đ, ki n th c ế
cũng c n thi t không th b qua. Nh m nâng cao hi u qu và ch t l ng d y h c tôi ế ượ
đã nghiên c u v n đ: “ s d ng t li u l ch s hóa h c vào gi ng d y Hóa h c 10”. ư
Ph n B: N i dung
1 Khái ni m t li u ư
- Là tài li u dùng cho m t v n đ h c t p hay nghiên c u, công tác.
2 T li u l ch s hóa h cư
- Là tài li u v ki n th c liên quan đn hóa h c đã tr i qua quá trình tích lũy và ế ế
nghiên c u trong l ch s dùng cho 1 v n đ h c t p, nghiên c u hay công tác.
Ví d :
-L ch s tìm ra các nguyên t hóa h c.
-L ch s phát minh ra các h p ch t m i.
-L ch s và giai tho i v các nhà hóa h c.
-L ch s hình thành và phát tri n c a m t c s (ngh ) s n xu t hóa h c. ơ
-L ch s phát tri n c a m t ngành, chuyên ngành hóa h c.
-L ch s hình thành và phát tri n các khái ni m, h c thuy t. ế
-Tên g i các nguyên t hóa h c, các đn ch t và h p ch t. ơ
-Các gi i Noben v hóa h c.
-Hoá h c hi n đi: công ngh nano, v t li u m i.
3 S d ng t li u l ch s hóa h c vào d y h c hóa h c 10 ư
3
3.1 T m quan tr ng
- Vi c s d ng t li u l ch s hóa h c là c n thi t vì “n u không hi u đc quá ư ế ế ượ
kh chúng ta cũng s không th hi u đc hi n t i, và ch khi hi u đc t ng t n ượ ượ ườ
quá kh và hi n t i thì chúng ta m i d đoán đc t ng lai” ượ ươ
- T li u l ch s hóa h c có tác d ng tích c c đn ng i d y và ng i h cư ế ườ ườ
+ V i ng i d y: Giáo viên d dàng truy n th ki n th c cho ng i h c, nâng ườ ế ườ
cao tính logic trong bài gi ng, ki n th c đc b sung có th n m ngoài sách giáo ế ượ
khoa làm cho bài gi ng thêm phong phú.
+ V i ng i h c: ki n th c đc m r ng thêm, HS d hi u bài h n, th y đc ư ế ượ ơ ượ
s liên h gi a hóa h c v i các ngành khoa h c khác, nh ng thành t u c a hóa h c
là k t qu c a quá trình nghiên c u lâu dài c a nhi u nhà khoa h c. L ch s hóa h cế
có ý nghĩa quan tr ng v m t giáo d c t t ng c a ch nghĩa Mac – Lenin. ư ưở
3.2 M t s t li u l ch s hóa h c liên quan đn hóa h c 10 ư ế
3.2.1 Ch ng nguyên tươ
C u t o – c u trúc nguyên t
- 1897, Thomson (Anh), khi nghiên c u hi n t ng phóng đi n trong chân không ượ
đã tìm ra h t electron.
- 1904, Thomson đa ra m u nguyên t đu tiên: m t qu c u làm b ng m tư
ch t tích đi n tích d ng trong đó các e tích đi n âm đc phân b nh nh ng h t ươ ượ ư
nho trong khô trong 1 cái bánh ng t.
- 1906 Rutherford dùng h t anpha b n phá lá vàng đi đn k t lu n nguyên t có ế ế
h t trung tâm r t bé tích đi n d ng, đó là h t nhân nguyên t . ươ
- 1911, Rutherford đa ra m u hành tinh nguyên t ư
- 1913, Bohr ( Đan M ch) đ xu t m u nguyên t Bohr.
- 1918, Rutherford nghiên c u ph n ng h t nhân b n phá h t nhân nguyên t
Nit b ng tia anpha đã tìm ra proton.ơ
4
- 1932, Chadwich nghiên c u ph n ng h t nhân b n phá h t nhân nguyên t Be
phát hi n ra n tron ơ
Đng v
- 1912 Xôtđi g i các d ng nguyên t chi m cùng m t ch trong b ng tu n hoàn ế
là các đng v .
- 1929 phát hi n đc ba đng v c a oxi. ượ
- 1961 H i ngh qu c t quy t đnh l y kh i lu ng nguyên t c a đng v ế ế
cacbon 12C =12,000 làm tiêu chu n th ng nh t.
3.2.2 Ch ng b ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c và đnh lu t tu n hoànươ
S phát minh ra HTTH các nguyên t hóa h c
- 1817 J.V Đôbraine (J.V.Dobreiner) (Đc), 1780 – 1849, đã s p x p các nguyên t ế
thành b 3 d a vào s thay đi v tr ng thái, màu s c, kh năng ph n ng mà còn
d a vào tr ng l ng nguyên t nguyên t chính gi a có tr ng l ng nguyên t b ng ượ ượ
trung bình c ng c a hai nguyên t kia.
Li Ca P S Cl
Na Sr As Se Br
K Ba Sb Te I
- 1863 E. B. Sangcuoctoa ( Emile Béguyer De Chancoutois)( Pháp),1819-1886, s p
x p 50 nguyên t theo kh i l ng nguyên t tăng d n trên m t đng xo n cế ượ ườ
quanh hình tr .
- 1864 J.Newland , Anh, 1837-1898, s p x p các nguyên t theo tr t t kh i l ng ế ượ
nguyên t tăng d n chia thành 8 “bát t ”.
- 1864 L.Maye (Lothar Meyer), Đc, 1830- 1895, ông s p x p 28 nguyên t (trong ế
t ng s 62) thành 6 nhóm nguyên t đi n hình.
5