BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VŨ THỊ NGỌC VÂN
NGHIÊN CỨU ĐIỀU KHIỂN THIẾT BỊ KHÔI PHỤC ĐIỆN ÁP ĐỘNG
TRONG HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN TRONG CÔNG NGHIỆP
THEO NGUYÊN LÝ DỰA TRÊN VÉC TƠ ĐIỆN ÁP LƯỚI
Ngành: Kỹ thuật điều khiển và tự động a
Mã số: 9520216
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT ĐIỀU KHIỂN
VÀ TỰ ĐỘNG HÓA
Hà Nội - 2023
Công trình được hoàn thành tại:
Đại học Bách khoa Hà Nội
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
1. PGS.TS Nguyễn Huy Phương
2. TS Phạm Quang Đăng
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án
tiến cấp Đại học Bách khoa Nội họp tại Đại học
Bách khoa Hà Nội
Vào hồi …… giờ, ngày …... tháng …... năm …..
Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:
1.
Thư viện Tạ Quang Bửu - Đại học Bách khoa Hà Nội
2.
Thư viện Quốc gia Việt Nam
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA LUẬN ÁN
[1] Vu Hoang Phuong, Tran Trong Minh, Vu Thi Ngoc Van, Nguyen
Huy Phuong and Nguyen Quang Dich (2017), A Linear Control
for Active Voltage Conditioner”, Page 185-190, The 3rd ASEAN
Smart Grid Congress & The 5th International Conference on
Sustainable Energy.
[2] Van Vu Thi Ngoc, Ngoc Nguyen Dinh, Thành Nam, Minh Tran
Trong, Dang Pham Quang and Phuong Nguyen Huy (2019), Xây
dựng hệ thống thử nghiệm cho bộ Điều áp liên tục”, Hội nghị-
Triển lãm quốc tế lần thứ 5 về điều khiển tự động hóa VCCA-
2019, Page 11.1-11.7, 6-7/9/2019, Cung Văn hóa Hữu nghị
Nội, 91 Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội.
[3] Phuong Vu, Vu Thi Ngoc Van, Quan Nguyen, Nguyen Quang
Dich, Minh Tran (2020), Design and Implementation of Active
Voltage Conditioner in Low-Voltage Distribution System”, J.
Electrical Systems 16-4 (2020): 569-581,
http://journal.esrgroups.org/jes/paper/16-9.pdf (ISI-Q3).
[4] Vu Thi Ngoc Van, Nguyen Dinh Ngoc, Nguyen Huy Phương, Vu
Hoang Phuong, Nguyen Quang Dich, Tran Trong Minh (2021),
Fully DSP-Based Control of an Active Voltage Conditioner”,
Journal of Science and Technology (JST): Smart Systems and
Devices (hust.edu.vn), Volume 31, Issue 1, May 2021, Page 116-
123, https://jst.hust.edu.vn/journals/jst.150.ssad.2021.31.1.15.
[5] Thị Ngọc Vân, Hoàng Phương*, Phạm Quang Đăng,
Nguyễn Huy Phương, Nguyễn Quang Địch (2023), Nghiên cứu
thuật toán phát hiện sự cố điện áp lưới trong hệ điều khiển bộ điều
áp liên tục”, Measurement, Control, and Automation, Vol 4 (2)
(2023), ISSN 1859-0551, https://mca-journal.org.
1
Mở đầu
1.
Sự cần thiết của đề tài
Chất lượng điện năng ảnh hưởng lớn đến hoạt động của các nhà máy dây
chuyền sản xuất trong công nghiệp. Sự gián đoạn trong khoảng thời gian vô cùng
ngắn cũng có thể gây ra những thiệt hại lớn đối với mỗi nhà máy. Thiệt hại mức
độ nhẹ có thể là tăng chi phí sản xuất do việc suy giảm chất lượng sản phẩm, tăng
lượng phế phẩm, tăng suất tiêu hao nguyên vật liệu nhiên liệu, ở mức độ nặng
hơn có thể gây gián đoạn sản xuất do phải khởi động lại dây chuyền sản xuất hoặc
do sự cđối với các thiết bị sản xuất. vậy, việc đảm bảo chất lượng điện áp
cho các phụ tải trong các nhà máy công nghiệp luôn nhiệm vụ có tính ưu tiên
cao, nhất là với các phụ tải quan trọng.
Trước yêu cầu vchất ợng điện năng, trên thế giới nhiều phương án sản
xuất truyền tải điện năng đã được xây dựng nhằm giảm thiểu các sự cố đối với
nguồn điện. Các nghiên cứu đã chỉ ra scố thăng giáng điện áp ngắn hạn thời
gian kéo dài từ khoảng nửa chu kỳ điện áp lưới (0,01 giây) đến cỡ dưới 60 giây có
tần suất xảy ra lớn nhất trong các loại sự cố vnguồn điện. Hiện tượng lồi lõm
điện áp dạng nhiễu loạn xuất hiện không biết trước tồn tại trong thời gian
ngắn, bao gồm cả biến động về biên độ điện áp cũng như góc pha. Mặc , lõm
điện áp xảy ra trong một thời gian rất ngắn, một số phụ tải như các hệ thống điều
khiển, c loại biến tần điều khiển động cơ,... có thể bị dừng trong trường hợp
các thiết by vai trò quan trọng với hoạt động của dây chuyền sản xuất thì
khi bị dừng sẽ phải dừng toàn bộ dây chuyền sự khởi động trở lại sẽ rất tốn
kém về cả kinh tế và thời gian. Nếu là hệ thống điều khiển hoặc xử số liệu thể
dẫn tới gián đoạn hoặc mất thông tin thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.
Hiện tượng lồi, lõm điện áp thể được hạn chế nếu được tính tới trong quá
trình quy hoạch, thiết kế vận hành hệ thống điện điều này thường dẫn tới
chi phí lớn cho việc xây dựng hệ thống điện và chỉ có thể thực hiện được ở những
nước công nghiệp phát triển khi hệ thống điện đã ổn định tiềm lực tài chính
mạnh. Với hệ thống điện còn đang liên tục mở rộng nhưng lại thiếu quy hoạch và
nguồn lực tài chính hạn hẹp như Việt Nam thì trong tương lai gần chưa thể thực
hiện được mà giải pháp khắc phục vẫn là bảo vệ có chọn lọc các phụ tải nhạy cảm
quan trọng.
Để bảo vệ các phụ tải nhạy cảm với hiện tượng lồi lõm điện áp lưới trong hầu
hết các ứng dụng công nghiệp thường sử dụng bộ khôi phục điện áp động
(Dynamic Voltage Restorer–DVR) để thực hiện việc khôi phục điện áp cho các
phụ tải nhạy cảm quan trọng khi có sự lồi lõm điện áp ngắn hạn.
Việc bảo vệ được các phụ tải quan trọng trước ảnh hưởng của lồi lõm điện áp
lưới có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo sản xuất, tiết kiệm chi phí góp
phần nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm của các nmáy công nghiệp
tạo nên nhu cầu lớn đối với thiết bị khôi phục điện áp động DVR đặt ra tính
cấp thiết trong việc nâng cao chất lượng hoạt động cũng ngiảm giá thành đối
với DVR.
2.
Mục tiêu nghiên cứu
2
Mục tiêu nghiên cứu của luận án xây dựng cấu trúc mạch động lực nghịch
lưu ba pha bốn nhánh, hình hóa xây dựng cấu trúc điều khiển véc-tơ trên
hệ tọa độ d-q-0 tựa theo điện áp lưới cho bộ biến đổi phía tải DVR kiểu điều áp
tích cực (AVC) ứng dụng trong hệ thống cung cấp điện trong công nghiệp hoạt
động trong trường hợp nguồn điện và/hoặc tải không đối xứng.
3.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là:
- Xây dựng cấu trúc mạch lực của bộ biến đổi phía tải AVC sử dụng nghịch
lưu 3 pha bốn nhánh van;
- Mô hình hóa bộ biến đổi phía tải AVC sử dụng nghịch lưu ba pha bốn nhánh
van trên hệ tọa độ d-q-0 tựa theo điện áp lưới;
- Xây dựng cấu trúc điều khiển véc-tơ trên hệ tọa độ d-q-0 tựa theo điện áp
lưới cho bộ biến đổi phía tải sử dụng nghịch lưu 3 pha bốn nhánh van có thđiều
khiển được cả thành phần thứ tự thuận, thứ tự nghịch thứ tự không khi điện áp
lưới và/hoặc tải không đối xứng nhằm nâng cao chất lượng điều khiển.
Phạm vi nghiên cứu của luận án bộ biến đổi phía tải của AVC với mạch
nghịch lưu 3 pha 4 nhánh van sử dụng điều chế véc-tơ không gian ba chiều và các
cấu trúc điều khiển véc-tơ trên htọa độ d-q-0 bao gồm: cấu trúc điều khiển nối
tầng hai mạch vòng dòng điện và điện áp; cấu trúc điều khiển song song hai mạch
vòng dòng điện điện áp, điều khiển cả thành phần thứ tự thuận thứ tự nghịch
thứ tự không kết hợp với điều khiển ch kênh điều khiển feetback-
feetforward. Điều kiện hoạt động của AVC trong nghiên cứu của luận án là điện
áp lưới với lõm điện áp n 45%, lồi điện áp tới 115% trong điều kiện tải
và/hoặc nguồn không đối xứng.
4.
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu sdụng trong luận án kết hợp của nghiên cứu
thuyết với thực nghiệm trên hình bao gồm cả hình phỏng hình
thí nghiệm. Theo đó, nghiên cứu thuyết mạch điện thuyết điều khiển
nhằm mục tiêu mô hình hóa AVC sử dụng nghịch lưu ba pha bốn nhánh van để từ
đó phát triển cấu trúc điều khiển phù hợp. Kết quả của nghiên cứu thuyết sẽ
được kiểm chứng hiệu chỉnh bằng thực nghiệm trên hình mô phỏng
cuối cùng là trên mô hình thí nghiệm.
Cách tiếp cận sử dụng xuyên suốt quá trình nghiên cứu kết hợp cách tiếp
cận Phân tích/Tổng hợp cho quá trình hình a AVC với cách tiếp cận Hệ
thống/Cấu trúc cho quá trình xây dựng và phát triển cấu trúc điều khiển.
5.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa khoa học:
Luận án đxuất xây dựng cấu trúc mạch động lực kiểu cầu nghịch lưu ba
pha bốn nhánh van cùng với phương pháp điều khiển véc-tơ s dụng cấu trúc
Feedback Feedforward ứng dụng cho AVC hoạt động trong điều kiện nguồn
tải không đối xứng.
Ý nghĩa thực tiễn:
Kết quả nghiên cứu của luận án thể làm sở ứng dụng cho việc thiết kế