Truy n thuy t v l h i Halloweenề ế ề ễ ộ
Ngày Halloween b t ngu n t đâu?ắ ồ ừ
L h i Halloween ngày nay b t ngu n t dân t c Celt, là m t dân t c s ng cáchễ ộ ắ ồ ừ ộ ộ ộ ố
đây h n 2.000 năm trên các vùng đ t bây gi là Anh qu c, Ái Nhĩ Lan và mi nơ ấ ờ ố ề
B c n c Pháp.ắ ướ
Dân tộc Celt bắt đầu năm mới vào ngày 1 tháng 11 Dương Lịch. Một lễ hội được
cử hành vào đêm trước năm mới để vinh danh vị thủ lãnh đã quá cố là Samhain.
Ngày lễ hội này báo hiệu sự bắt đầu của mùa lạnh, của những ngày tối tăm thường
được liên kết với sự tàn tạ và sự chết của loài người. Dân tộc Celt tin rằng Samhain
cho phép những linh hồn người chết được trở về nhà trên trần gian vào đêm hôm
đó.
Vào năm 43 (Tây lịch kỷ nguyên), người La Mã chinh phục vùng đất của dân tộc
Celt và cai trị khoảng 400 năm (vùng này bây giờ là Anh Quốc). Trong giai đoạn
này có hai lễ hội Samhain của dân tộc Celt. Một trong hai lễ đó là FẺALIA được cử
hành vào cuối tháng Mười để vinh danh những ngưòi đã chết, lễ thứ hai dành cho
Pomona, nữ thần La Mã về cây và quả. Có lẽ vì nữ thần Pomona mà quả táo
(apple) đã được kết hợp vào lễ hội Halloween. Sau ngày lễ Chư Thánh, tại Anh
Quốc, còn có ngày "Các vong hồn" vào mồng 2 tháng 11. Tại Anh Quốc,
Halloween đôi khi được gọi là Nutcrack Night or Snap Apple Night vì mọi người
trong gia đình ngồi quanh lò sưởi kể chuyện và ăn đậu phụng rang hoặc nhai
"táo".
Vào ngày "Các vong hồn," những người nghèo đi "khất thực cô hồn" (went-a-
souling) và họ sẽ được bố thí bánh trái gọi là "soul cakes" (bánh vong hồn) để họ
hứa là sẽ cầu nguyện cho "các vong hồn."
Halloween đến Mỹ do những di dân đầu tiên, đa số đến từ Anh Quốc và một số từ
các vùng thuộc dân tộc Celt, họ đã đem qua Mỹ khá nhiều phong tục khác nhau.
Nhưng vì nhiều lý do, mãi đến thập niên 1800 mới trở thành tục lệ được nhiều
người hưởng ứng.
Vào giữa thế kỷ 19, tục lệ "trick or treat" chưa được phổ biến ở các thành phố lớn vì
ở những nơi này "hàng xóm láng giềng" hầu như không có; nhiều người ở cạnh
nhau mà không quen biết nhau, cho nên Halloween đôi khi gây ra những sự việc
tai hại. Ngày nay, nhiều cộng đồng, nhiều tổ chức đã đứng ra bảo trợ các tục lệ vui
chơi của ngày Halloween, nên nó đã trở thành một ngày lễ hội rất được chào đón
của thiếu niên và một số thanh niên.
Nguồn gốc chữ Halloween
Thánh Lễ được truyền giảng vào ngày này gọi là Allhallowmas. Thời gian đêm
trước ngày "Các Thánh" (hay Chư Thánh) đã được xem như là All Hallows Eve hay
Halloween. Nguyên nghĩa chữ "Hallow" là Thánh. Halloween là lối viết tắt của "All
****ws’ Evening."
Những phong tục trong lễ hội Halloween
Phong tục lấy táo vào đêm các Thánh không phải là trò chơi mà thực ra là một
nghi lễ lấy may. Người nào càng lấy được nhiều táo, người đó càng gặp nhiều may
mắn trong năm tới. Thiếu nữ nào túm được quả táo, chắc chắn cô ấy sẽ kết hôn
năm đó.
Trong ngày lễ Halloween, người ta đốt lửa với hy vọng mặt trời sẽ ngày lại ngày
chiếu sáng và lưu lại trong thời gian lâu hơn, giúp cho mùa màng bội thu. Những
đống lửa này thu hút nhiều muỗi, cú và dơi - những động vật cấu thành sự tích
đêm các Thánh, và cũng là ánh sáng giúp con người tránh xa các linh hồn quỷ dữ.
Đốt lửa cũng là một cách khuyến khích các tiên nữ ra khỏi những nấm mồ và đi
dạo cùng người sống. Rất nhiều người tin rằng đó là lý do tại sao người ta thích
mặc theo lối giả trang trong lễ Halloween, nó khiến mỗi người được sống bằng con
người khác, không còn là bản thân họ nữa. Những bộ trang phục và mặt nạ sẽ làm
cho các linh hồn quỷ dữ nhầm lẫn, hoặc góp phần xua đuổi chúng.
Trò chơi "Trick Or Treat". "Trick" nguyên nghĩa là: đánh lừa, trò chơi tinh ma nghịch
ngợm, "Treat" là tiếp đón, đối xử tử tế, tiếp đãi. Các em nhỏ và thiếu niên, thanh
niên hóa trang với áo quần và mặt nạ hình ma quỷ, rồi cầm lồng đèn đi từ nhà này
sang nhà khác trong xóm, gõ cửa và nói "trick or treat." Câu này có nghĩa là: “Nếu
muốn chúng tôi không chơi xấu thì hãy đãi chúng tôi cái gì đi.” Thông thường
những người láng giềng luôn luôn muốn tránh việc "trick" nghĩa là chơi đòn đánh
lừa nên thường tiếp đón (treat) chúng bằng kẹo và trái cây (theo tục lệ có nhét
đồng tiền ở bên trong).
m i vùng l i có văn hóa Halloween khác nhauỞ ỗ ạ
Halloween ở Mexico
Khác hẳn với lễ hội tại các nước khác, Halloween của người Mexico mang tính
chất tưởng nhớ những người thân đã khuất nhiều hơn là xua đuổi những linh hồn
lang thang. Vào mùa thu, vô vàn những con bướm vua chúa lũ lượt bay về Miheco
làm tổ trên những cây linh sam. Niềm tin vào những người Aztecs (một bộ tộc da
đỏ sống ở Trung Mỹ vào khoảng thế kỷ 14,15) vẫn còn sống động trong tâm tưởng
những người Mehico đương đại. Họ tin rằng những con bướm là hiện thân là linh
hồn của những người đã chết. Đó là những linh hồn mà người Mehico rất trân trọng
trong suốt những ngày "Los Dias de los Muertos", ngày của những người đã
khuất .
Trong ngày lễ Halloween, người Mexico vui chơi thật thoải mái. Đó là giai đoạn để
nhớ về bạn bè và người thân đã chết. Ngày của các thánh và ngày của các linh
hồn ở đây là từ 31/10 đến 2//1. Tất cả bệ thờ trong các gia đình được trang hoàng
với bánh mỳ, nến, hoa và quả. Những cây nến được thắp sáng trong nỗi nhớ
thương về tổ tiên đã khuất. Người ta hoá trang trong bộ quần áo hình ma quỷ, xác
chết và những bộ xương người. Họ diễu hành với một người sống được đặt trong
một quan tài trên các phố. Hoa, quả và nến được ném vào trong quan tài. Các gia
đình tới thǎm nghĩa trang và dùng những dụng cụ đắp và trang trí mộ. Họ ở đó
suốt đêm.
Nhìn chung lễ hội Los Dias de los Muertos- Halloween ở Mexico có nhiều điểm
khá tương đồng với Lễ Vu Lan (Xá tội vong nhân) vào rằm tháng 7 âm lịch tại Việt
Nam. Tại lễ Hội này người ta tưởng nhớ những người thân và không xua đuổi
những linh hồn lang thang như đa phần các lễ hội Halloween tại các nước khác.
Halloween ở các nước Châu Âu
Ngoài những ý nghĩa tôn giáo như các lễ hội của nhiều nơi trên thế song tại mỗi
nước Châu Âu lễ hội Halloween lại có những đặc trưng riêng biệt do lịch sử, văn
hoá của từng nước.
Tại Anh, tâm điểm của lễ hội Halloween hàng năm chính là lễ đốt lửa. Vào lễ hội
người ta luôn bắt gặp những đống lửa rực cháy trên các đường phố nước Anh.
Song khác với các Halloween ở những nơi khác trên thế giới những đống lửa này
không phải để xua đuổi tà ma và các linh hồn lang thang mà để nhắc đến câu
chuyện của Guy Fawkes, người có ý định làm nổ tung Toà nhà Hội động ở London
vào 1605 theo lịch của nhà thờ. Ông ta bị giáng một cái chết thê thảm. Người ta tin
rằng Giáo hoàng thời đó đã dùng những cuộc cách mạng để cải tổ đạo Cơ đốc
giáo ở Anh. Rất nhiều hình nộm của Guy Fawkes bị đốt cháy.
Tại Đức người ta mừng hội Halloween với sự thích thú và vui vẻ tột bậc. Halloween
ở Đức ngoài những chiếc đèn bằng bí ngô nhà nào cũng có thì lễ hội hoá trang
làm là hoạt động thu hút sự tham gia của nhiều người nhất. Mọi người với những
trang phục của những nhân vật truyền thống, của những mụ phù thuỷ nhảy múa,
ca hát xung quanh những đống lửa lớn một cách vui vẻ suốt ngày đêm.
Lễ hội Halloween ở Bắc Mỹ
Halloween du nhập vào nước Mỹ nhờ những người Ailen và Xcotlen di cư và trở
thành một ngày lễ hội dân gian lớn ở Mỹ và Cananda. Vào ngày lễ này trẻ em
thường chơi trò "trick and treat", chúng đến từng nhà thu thập những cây nến, táo
và nhiều thứ khác. Chũng chính là những người vui vẻ nhất trong lễ hội này.
Halloween ở Mỹ được tổ chức như thế nào?
Đến tháng 10 khắp nơi trên nước Mỹ đều có những hình ảnh về ngày lễ
Halloween. Hình người bù nhìn rơm, vải nằm bên cạnh mấy chùm bắp khô, bà phù
thủy mũi nhọn hoắt mặc áo đen ôm cán chổi, quả bí ngô được tỉa theo hình mặt
người cười toét miệng, hình những con ma, con dơi, được dán lên cửa kính hay cửa
sổ trước nhà…
Trong siêu thị, các cửa hàng bách hóa bán đồ gia dụng và các tiệm thuốc tây
không ai không thấy hàng núi kẹo đủ loại, đủ kiểu, đủ màu được bày bán cùng với
các loại y phục để mặc hóa trang trong ngày này: mặt nạ quỉ nhe nanh, ma cà
rồng miệng bê bết máu, cho đến những mặt nạ, hay những bộ y phục tương đối
hiền lành hơn rập theo các nhân vật trong những phim hoạt hình ăn khách.