Từ điển chuyên ngành môi trường [chuẩn nhất]

  

Abatement: Reducing the degree or intensity of,

or eliminating, pollution.

S loi gim: Vic làm gim mc ñ, cưng

ñ hoc loi tr s ô nhim.

Abatement Debris: Waste from remediation

activities.

Mnh vn loi gim: Cht thi t các hot

ñng tr liu.

Absorbed Dose: In exposure assessment, the

amount of a substance that penetrates an exposed

organism's absorption barriers (e.g.,, skin, lung

tissue, gastrointestinal tract) through physical or

biological processes. The term is synonymous

with internal dose.

Liu hp th: Trong ñánh giá phơi nhim, là

lưng cht thâm nhp vào các rào cn hp th

ca cơ th (như da, mô phi, ñưng rut) bi

các quá trình sinh lý. Thut ng này ñng

nghĩa vi liu bên trong.

Absorption Barrier: Any of the exchange sites

of the body that permit uptake of various

substances at different rates (e.g., skin, lung

tissue, and gastrointestinal-tract wall).

Rào cn hp th: Bt c v trí trao ñi cht

nào ca cơ th cho phép hp th các cht khác

nhau  nhng t l khác nhau (như da, phi,

thành rut).

Absorption: The uptake of water, other fluids,

or dissolved chemicals by a cell or an organism

(as tree roots absorb dissolved nutrients in soil.)

S hp th: S hp th nưc, các loi cht

lng khác, hóa cht hòa tan ca mt t bào hay

mt cơ quan (như r cây hp th các dưng

cht hòa tan trong ñt).

Accident Site: The location of an unexpected

occurrence, failure or loss, either at a plant or

along a transportation route, resulting in a release

of hazardous materials.

V trí tai bin: Ch xy ra nhng s c! ngoài

mong ñi, hng hóc hay tht thoát ti mt nhà

máy hoc mt ñưng vn chuyn gây ra phóng

thi các cht nguy hi.

Acclimatization: The physiological and

behavioral adjustments of an organism to

changes in its environment.

S thích nghi môi trưng: Thích nghi mang

tính sinh lí hoc hành vi ca mt sinh vt ñ!i

vi nhng bin ñi ca môi trưng.

Acid Aerosol: Acidic liquid or solid particles

small enough to become airborne. High

concentrations can irritate the lungs and have

been associated with respiratory diseases like

asthma.

Sol khí axít: Cht lng axít hay nhng vi ht

r"n lơ l#ng trong không khí. $ nng ñ cao có

th gây sưng phi và liên quan ñn nhng bnh

ñưng hô hp như hen suyn.

Acid Deposition: A complex chemical and

atmospheric phenomenon that occurs when

emissions of sulfur and nitrogen compounds and

other substances are transformed by chemical

processes in the atmosphere, often far from the

original sources, and then deposited on earth in

either wet or dry form. The wet forms, popularly

called "acid rain," can fall to earth as rain, snow,

S lng t axít: Mt hin tưng khí-hoá phc

tp xy ra khi các hp cht lưu huỳnh, nitơ và

các cht khác b bin ñi bi các quá trình hóa

h&c trong khí quyn, thưng cách xa ngun

thi, ri ñ&ng li trên ñt  trng thái ưt hoc

khô. Dng ưt thưng ñưc g&i là “mưa axit”,

rơi xu!ng ñt dưi dng mưa, tuyt hay sương

mù. Dng khô là các khí hay vi ht có tính axit.

  

or fog. The dry forms are acidic gases or

particulates.

Acid Mine Drainage: Drainage of water from

areas that have been mined for coal or other

mineral ores. The water has a low pH because of

its contact with sulfur-bearing material and is

harmful to aquatic organisms.

Nưc thi axít t khu m: Nưc thoát ra t

nhng khu khai thác than hay qung khoáng,

có ñ pH thp do tip xúc vi khoáng cht

cha lưu huỳnh và có hi cho các sinh vt thy

sinh.

Acid Neutralizing Capacity: Measure of ability

of a base (e.g., water or soil) to resist changes in

pH.

Kh năng trung hòa axít: S! ño kh năng

ch!ng li s thay ñi ñ pH ca mt bazơ (như

nưc hay ñt).

Acid Rain: (See: acid deposition)

Mưa axit: (Xem: S l"ng t axit)

Acidic: The condition of water or soil that

contains a sufficient amount of acid substances

to lower the pH below 7.0.

Có tính axit: Trng thái nưc hay ñt cha

mt lưng va ñ các cht axit có th làm

gim ñ pH xu!ng dưi 7,0.

Action Levels: 1. Regulatory levels

recommended by EPA for enforcement by FDA

and USDA when pesticide residues occur in food

or feed commodities for reasons other than the

direct application of the pesticide. As opposed to

"tolerances" which are established for residues

occurring as a direct result of proper usage,

action levels are set for inadvertent residues

resulting from previous legal use or accidental

contamination. 2. In the Superfund program, the

existence of a contaminant concentration in the

environment high enough to warrant action or

trigger a response under SARA and the National

Oil and Hazardous Substances Contingency

Plan. The term is also used in other regulatory

programs. (See: tolerances.)

Các mc hot ñng: 1. Mc ñ ñiu chnh do

EPA ñưa ra tuân theo ðo lut FDA và USDA

khi thc ph)m có dư lưng thu!c tr sâu

không phi do phun trc tip thu!c tr sâu lên.

Trái vi “dung sai” ñưc s# dng trong trưng

hp có dư lưng khi s# dng ñúng cách, mc

hành ñng ñưc lp ra cho dư lưng vô ý gây

ra do vic s# dng theo lut trưc ñó hoc s

nhim b)n ng*u nhiên. 2. Trong chương trình

Super-fund, là s tn ti ca nng ñ cht gây

ô nhim trong môi trưng ñ cao cho phép

thc hin hành ñng hay b"t ñ+u phn ng da

trên ðo lut SARA và K hoch d phòng

qu!c gia v d+u và các cht nguy hi. Thut

ng này cũng ñưc dùng trong các chương

trình ñiu tit khác. (Xem: dung sai).

Activated Carbon: A highly adsorbent form of

carbon used to remove odors and toxic

substances from liquid or gaseous emissions. In

waste treatment, it is used to remove dissolved

organic matter from waste drinking water. It is

also used in motor vehicle evaporative control

systems.

Cacbon hot hoá: Dng cacbon có kh năng

hp th cao ñưc dùng ñ kh# mùi và các cht

ñc hi có trong cht thi dng lng hay khí.

Trong x# lý cht thi, nó ñưc dùng ñ tách

các cht hu cơ hoà tan khi nưc thi. Dng

cacbon này cũng ñưc s# dng trong h th!ng

tn nhit ca xe có ñng cơ.

Activated Sludge

: Product that results when

primary effluent is mixed with bacteria-laden

sludge and then agitated and aerated to promote

biological treatment, speeding the breakdown of

organic matter in raw sewage undergoing

Bùn ho

t hóa

: Bùn to ra khi dòng thi chính

hòa l*n vi bùn ñc có cha vi khu)n, sau ñó

ñưc khuy mnh và thông hơi ñ tăng kh

năng x# lý sinh h&c, làm cho vic phân hy

cht hu cơ trong nưc thi xy ra nhanh hơn

  

secondary waste treatment.

ti công ñon x# lý nưc thi th cp.

Activator: A chemical added to a pesticide to

increase its activity.

Hot cht: Hóa cht tăng hot tính cho thu!c

tr sâu.

Active Ingredient: In any pesticide product, the

component that kills, or otherwise controls,

target pests. Pesticides are regulated primarily on

the basis of active ingredients.

Hot t: Thành ph+n trong thu!c tr sâu có th

tiêu dit, kim soát hoc nh-m vào sâu b&.

Thu!c tr sâu ñưc ñiu tit da trên các hot

t!.

Activity Plans: Written procedures in a school's

asbestos-management plan that detail the steps a

Local Education Agency (LEA) will follow in

performing the initial and additional cleaning,

operation and maintenance-program tasks;

periodic surveillance; and reinspection required

by the Asbestos Hazard Emergency Response

Act (AHERA).

Sơ ñ hot tính: Sơ ñ qun lí amiăng trong

trưng h&c chi tit hóa các bưc mà Cơ quan

giáo dc ña phương (LEA) s. áp dng cho

vic làm sch ban ñ+u và b sung, thc hin

chương trình hot ñng và bo dưng, giám sát

ñnh kỳ, và tái kim tra theo ðo lut ñ!i phó

kh)n cp nguy hi do amiăng (AHERA).

Acute Exposure: A single exposure to a toxic

substance which may result in severe biological

harm or death. Acute exposures are usually

characterized as lasting no longer than a day, as

compared to longer, continuing exposure over a

period of time.

Phơi nhim cp tính: Mt tip xúc ñơn nht

vi cht ñc có th gây ra tác hi sinh h&c hoc

t# vong. Các trưng hp phơi nhim cp tính

thưng kéo dài không quá mt ngày nu so vi

phơi nhim tip din dài hơn trong mt khong

thi gian.

Acute Toxicity: The ability of a substance to

cause severe biological harm or death soon after

a single exposure or dose. Also, any poisonous

effect resulting from a single short-term

exposure to a toxic substance. (See: chronic

toxicity, toxicity.)

ðc cp tính: Kh năng mt cht gây ra nhng

tác hi sinh h&c nghiêm tr&ng hoc t# vong

không bao lâu sau khi nhim hoc dùng mt

liu ñơn nht. Cũng là hiu ng ng ñc do

tip xúc vi ñc cht trong thi gian ng"n.

(Xem: ñc mãn tính, ñ ñc)

Adaptation: Changes in an organism's

physiological structure or function or habits that

allow it to survive in new surroundings.

S thích nghi: Nhng thay ñi v cu trúc

hoc chc năng sinh lý hay các thói quen ca

mt cơ th cho phép cơ th này có th s!ng

trong môi trưng mi.

Add-on Control Device: An air pollution

control device such as carbon absorber or

incinerator that reduces the pollution in an

exhaust gas. The control device usually does not

affect the process being controlled and thus is

"add-on" technology, as opposed to a scheme to

control pollution through altering the basic

process itself.

Thit b kim soát b tr: Mt công c kim

soát ô nhim không khí như máy hp th

cacbon hay máy ñ!t rác, có công dng làm

gim ô nhim khí thi. Thit b kim soát này

thưng không nh hưng ñn quy trình ñang

ñưc kim soát và vì vy ch là công ngh “ñ"p

thêm”, trái vi k hoch là nh-m kim soát ô

nhim thông qua vic thay ñi c quy trình cơ

bn.

Adequately Wet

: Asbestos containing material

that is sufficiently mixed or penetrated with

m va

: Amiăng ñưc trn hoc thm vi mt

lưng cht lng va ñ ñ ngăn s tht thoát

  

liquid to prevent the release of particulates.

các vi ht.

Administered Dose: In exposure assessment, the

amount of a substance given to a test subject

(human or animal) to determine dose-response

relationships. Since exposure to chemicals is

usually inadvertent, this quantity is often called

potential dose.

Liu quy ñnh: Trong ñánh giá phơi nhim, là

lưng cht dùng cho ñ!i tưng th# nghim

(ngưi hoc ñng vt) ñ xác ñnh m!i liên h

gia liu lưng và phn ng. Vic tip xúc vi

các hóa cht thưng là do sơ xut nên liu này

còn ñưc g&i là liu tim tàng.

Administrative Order: A legal document

signed by EPA directing an individual, business,

or other entity to take corrective action or refrain

from an activity. It describes the violations and

actions to be taken, and can be enforced in court.

Such orders may be issued, for example, as a

result of an administrative complaint whereby

the respondent is ordered to pay a penalty for

violations of a statute.

Lnh qun lí: Văn bn pháp lý do EPA ban

hành hưng d*n cá nhân, doanh nghip, hoc

ñ!i tưng khác thc hin hành ñng hiu chnh

hoc kim ch hot ñng ca mình. Lut mô t

các vi phm và nhng hành ñng ñưc tin

hành và có th buc phi tuân th ti toà.

Nhng lnh như th có th ñưc ban hành khi

có ñơn kêu hành chính và b cáo b buc phi

np pht do vi phm lut.

Administrative Order On Consent: A legal

agreement signed by EPA and an individual,

business, or other entity through which the

violator agrees to pay for correction of

violations, take the required corrective or

cleanup actions, or refrain from an activity. It

describes the actions to be taken, may be subject

to a comment period, applies to civil actions, and

can be enforced in court.

Lnh qun lí thông qua tha thun: Mt

tha thun pháp lý do EPA và mt cá nhân,

doanh nghip hoc ñ!i tưng khác ký. Thông

qua tha thun này ngưi vi phm ñng ý np

pht, làm sch li môi trưng, gim bt phát

thi. ðo lut này còn cho bit các hành ñng

mang tính dân s, có th là ch ñ c+n ly ý

kin công chúng, có th buc phi tuân th ti

tòa.

Administrative Procedures Act: A law that

spells out procedures and requirements related to

the promulgation of regulations.

ðo lut qun lí hành chính: ðo lut nêu rõ

các th tc và yêu c+u có liên quan ñn vic

công b! các lut l.

Administrative Record: All documents which

EPA considered or relied on in selecting the

response action at a Superfund site, culminating

in the record of decision for remedial action or,

an action memorandum for removal actions.

H sơ qun lí: Tt c các tài liu do EPA xem

xét trong vic sàng l&c các hành ñng phn

ng, mà trong ñó ñáng chú ý nht là h sơ v

quyt ñnh tr liu hay bn ghi nh vic tr li

nguyên trng môi trưng.

Adsorption: Removal of a pollutant from air or

water by collecting the pollutant on the surface

of a solid material; e.g., an advanced method of

treating waste in which activated carbon removes

organic matter from waste-water.

S hp thu: S loi b mt cht gây ô nhim

khi không khí hay nưc b-ng cách thu cht ô

nhim trên b mt ca mt vt liu r"n, ví d

như phương pháp x# lý nưc thi cao cp trong

ñó cacbon hot hoá loi b cht hu cơ khi

nưc thi.

Adulterants: Chemical impurities or substances

that by law do not belong in a food, or pesticide.



Tp cht: Các cht hoc tp cht hóa h&c, theo

lut, không có trong thc ph)m hoc thu!c tr

sâu.

  

Adulterated: 1. Any pesticide whose strength or

purity falls below the quality stated on its label.

2. A food, feed, or product that contains illegal

pesticide residues.

Có tp cht: 1. Thu!c tr sâu có ñ mnh và

ñ tinh khit thp hơn so vi ghi trên nhãn. 2.

Thc ph)m cho ngưi, ñng vt hoc sn ph)m

có cha dư lưng thu!c tr sâu không cho

phép.

Advanced Treatment: A level of wastewater

treatment more stringent than secondary

treatment; requires an 85-percent reduction in

conventional pollutant concentration or a

significant reduction in non- conventional

pollutants. Sometimes called tertiary treatment.

Phương pháp x lý cao cp: Mc ñ x# lý

nưc thi cht ch. hơn x# lý th cp, ñòi hi

phi gim ñưc 85% nng ñ các cht ô nhim

thông thưng hay gim thiu ñáng k nhng

cht ô nhim ñc bit. Phương pháp này ñôi

khi ñưc g&i là giai ñon x# lý tam cp.

Advanced Wastewater Treatment: Any

treatment of sewage that goes beyond the

secondary or biological water treatment stage

and includes the removal of nutrients such as

phosphorus and nitrogen and a high percentage

of suspended solids. (See: Primary, Secondary

Treatment.)

Phương pháp x lý nưc thi cao cp: M&i

quy trình x# lý nưc thi din ra sau giai ñon

x# lý th cp hay x# lý sinh h&c cht thi bao

gm vic loi b các dưng cht như ph!t pho,

nitơ và mt t l ln các cht r"n lơ l#ng.

(Xem: x# lý sơ cp, th cp.)

Adverse Effects Data: FIFRA requires a

pesticide registrant to submit data to EPA on any

studies or other information regarding

unreasonable adverse effects of a pesticide at any

time after its registration.

D liu tác hi: FIFRA yêu c+u ngưi ñăng ký

thu!c tr sâu cung cp d liu cho EPA v bt

kỳ nghiên cu hoc thông tin có liên quan ñn

các tác hi ca thu!c bt kỳ lúc nào sau khi

ñăng ký.

Advisory: A non-regulatory document that

communicates risk information to those who

may have to make risk management decisions.

Thông tin ch d!n: Mt tài liu không ñiu

chnh cho bit các thông tin ri ro cho nhng ai

thc hin công tác qun lí ri ro.

Aerated Lagoon: A holding and/or treatment

pond that speeds up the natural process of

biological decomposition of organic waste by

stimulating the growth and activity of bacteria

that degrade organic waste.

Phá sc khí: Mt h cha hay x# lý dùng ñ

ñ)y nhanh quá trình phân hu/ sinh h&c t

nhiên các cht thi hu cơ b-ng cách kích thích

ñ tăng trưng và hot tính ca vi khu)n phân

hu/ cht thi hu cơ.

Aeration: A process which promotes biological

degradation of organic matter in water. The

process may be passive (as when waste is

exposed to air), or active (as when a mixing or

bubbling device introduces the air).

S sc khí: Quá trình thúc ñ)y s phân hy

sinh h&c ca nhng cht hu cơ trong nưc.

Quá trình này có th mang tính b ñng (như

khi cht thi tip xúc vi không khí) hoc

mang tính ch ñng (khi mt thit b trn hoc

thi b&t ñưa không khí vào nưc.)

Aeration Tank: A chamber used to inject air

into water.

B sc khí: Khoang dùng ñ bơm không khí

vào trong nưc.

Aerobic: Life or processes that require, or are

not destroyed by, the presence of oxygen. (See:

Anaerobic.)

Tính hiu khí: S s!ng hoc quá trình c+n,

hay không b nh hưng bi s có mt ca

oxy. ( Xem: k0 khí.)

Từ điển chuyên ngành môi trường

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi