Ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong sản xuất nông nghiệp định hướng phát triển bền vững

Trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt và các vấn đề môi trường trở nên nghiêm trọng, mô hình kinh tế tuyến tính truyền thống đã bộc lộ nhiều hạn chế. Việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn (Circular Economy) đang trở thành một giải pháp cấp bách và mang tính chiến lược trên toàn cầu. Đặc biệt, tại Việt Nam, một quốc gia có nền kinh tế nông nghiệp đóng vai trò quan trọng, việc ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong sản xuất nông nghiệp không chỉ góp phần giải quyết các thách thức về môi trường và tài nguyên mà còn thúc đẩy phát triển bền vững. Bài viết này tập trung phân tích thực trạng, những tiềm năng và thách thức, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi này.

Các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp nông nghiệp, nhà nghiên cứu về kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững, cùng các tổ chức và cá nhân quan tâm đến nông nghiệp bền vững tại Việt Nam.

Nghiên cứu này làm nổi bật sự cấp thiết của việc chuyển đổi từ mô hình kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn (Circular Economy) trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam. Mô hình kinh tế tuyến tính truyền thống, dựa trên nguyên tắc khai thác, sản xuất, tiêu dùng và thải bỏ, đang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng như cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm và suy thoái môi trường. Ngược lại, kinh tế tuần hoàn chú trọng vào việc tối thiểu hóa tài nguyên đầu vào, chất thải, khí thải, và năng lượng trong suốt quy trình sản xuất và tiêu dùng, kéo dài vòng đời sản phẩm thông qua sửa chữa, tái sử dụng, tái chế, và tái sản xuất, hướng tới một nền kinh tế không phát thải. Bài viết phân tích tiềm năng to lớn của Việt Nam trong việc áp dụng kinh tế tuần hoàn vào nông nghiệp, với khối lượng lớn phụ phẩm nông nghiệp có thể tái sử dụng, tái chế để tạo ra giá trị gia tăng, đồng thời nêu bật những kết quả ứng dụng ban đầu thông qua các mô hình lúa - tôm, lúa - cá và tái sử dụng chất thải chăn nuôi. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này còn đối mặt với nhiều thách thức như thiếu cơ chế, chính sách đồng bộ, hạn chế về nguồn vốn, công nghệ và tâm lý e ngại rủi ro. Để giải quyết các thách thức này, tác giả đề xuất các giải pháp toàn diện liên quan đến nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ, tài chính và thông tin truyền thông nhằm thúc đẩy nền kinh tế theo định hướng phát triển bền vững.