Văn hoá ẩm thực Dân tộc
Dao
Là cư dân của nương rẫy, người Dao thường ăn hai bữa chính ở nhà, bữa sáng vào
khoảng 6 giờ, bữa tối khoảng 19 - 20 giờ. Bữa trưa họ thường ăn cơm gói tại
nương rẫy. Lương thực chính là gạo, bao gồm cả gạo tẻ và gạo nếp. Sau gạo,
nguồn lương thực quan trọng thứ hai là ngô. Ngô thường được xay thành bột để
nấu cháo đặc. Ngoài ra, khi thiếu đói họ còn tìm các loại củ như củ mài, củ bấu
hoặc các loại bột như bột đao, bột báng để chế biến đồ ăn.
Xôi nhiều màu của dân tộc Dao
Giống như một số tộc người anh em, người Dao cũng thường xuyên đồ xôi để ăn
trong những ngày Tết và lễ như: lễ vào nhà mới, lễ cưới hoặc trong những ngày gia
đình nhờ anh em giúp cây ruộng, gieo trồng ngô lúa, làm chuồng trại gia súc. Đặc
biệt, trong Tết Thanh minh nhiều nhà còn đồ xôi nhiều màu.
Ngoài các nguồn lương thực chính là gạo và ngô, người Dao cũng có nhiều món
chế biến từ thịt và cá rất đa dạng.
Món xào: Khi thịt gà, thịt lợn, thịt dê, thịt bò người Dao thường đem xào gừng và
nghệ. Đối với thịt lợn, thịt gà khi chế biến món sào đều cho một ít nước và thường
cho thêm gừng. Một số món như thịt bò, thịt trâu còn tươi cũng được đem xào chín
với gừng. Chỉ có lòng gan lợn. thịt chim, thịt chuột đồng, nhộng được xào khô và
cho thêm hành, gừng hoặc lá chanh thái nhỏ và cho một ít rượu. Trường hợp xào
cho nhiều người ăn còn nêm thêm một số hương vị như thảo quả, quế, gừng, sả...
Món luộc: Để làm món thịt luộc, người Dao thường rửa sạch thịt và cắt thành
miếng to bằng bàn tay. Sau đó bỏ vào nồi hoặc chảo, cho nước vừa đủ rồi bắc lên
bếp lửa đun sôi, dùng đũa lật và chọc vào thịt để kiểm tra, nếu thấy chín đều thì vớt
ra. Nước luộc thịt được đem nấu canh với rau cải, cải bắp hoặc với rau ngót, mồng
tơi. Trước khi ăn, thịt luộc chín được đem thái hoặc chặt thành miếng nhà xếp vào
bát, đĩa hay đổ thịt ra lá dong, lá chuối.
Món hầm: Thịt hầm cũng được người Dao ưa thích. Món thịt hầm thường phải có
thêm những thứ bổ trợ như đu đủ, khoai sọ, măng khô, giá đậu tương, su hào... Tuỳ
theo đặc điểm của món thịt hầm, họ có cho thêm một số gia vị như rượu, hành, hồ
tiêu, củ sả, riềng, gừng...
Món nấu (o khấu): Trong các món ăn của người Dao, nếu so sánh với các món
xào, luộc và hầm thì các món nấu từ thịt cũng không phải là ít. Họ rất thích ăn thịt
lợn nạc nấu hoặc rim, nhất là thịt gà nấu canh gừng. Nhiều khi đậu phụ, trứng gà
cũng được đem nấu canh. Ngoài ra, họ còn hay nấu canh thịt lợn nạc với phở hoặc
miến dong, nấu xương lợn với bí đao... Khi bắt được những con cá to họ cũng hay
đem nấu canh với gia vị. Nhìn chung, trong những ngày Tết hoặc lễ thường thấy
xuất hiện nhiều món thịt nấu. Với ốc đồng hoặc ốc suối, họ thường đem rửa sạch,
chặt đuôi rồi nấu canh nghệ, khi ăn thì mút lấy thịt bỏ vỏ.
Món rán: Món rán được chế biến khá đơn giản. Khi thấy chảo nóng thì cho mỡ
vừa đủ, sau đó đập trứng hoặc cho đậu phụ hay cá xuống rán cho đến khi chín thì
vớt ra.
