
B GIÁO DC VÀ ðÀO TO
ðI HC NÔNG NGHIP HÀ NI
GVC.Ths. HOÀNG TH CHT
V K THUT CƠ KHÍ
HÀ NI 2008

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình V k thut cơ khí ……………………………………………
1.
M ðU
V k thut là môn hc k thut cơ s ñưc dy các trưng ñi hc k thut nhm cung
cp cho sinh viên nhng kin thc cơ bn v cách ñc và lp bn v k thut. Nh nhng bn v
này mà ngưi cán b k thut nói rõ ñưc ý ñ thit k ca mình và thc hin ý ñ ñó. Ngày nay
khi mà mc ñ chuyên môn hoá và hp tác hoá trong hu ht các lĩnh vc sn xut và ñi sng
ñã ñt ti mc ñ cao, thì bn v k thut ñã tr thành “Ting nói” ca k thut.
Các bn v k thut ñưc xây dng bng các phương pháp biu din khoa hc, chính xác
tuân theo nhng quy tc thng nht ñưc quy ñnh trong các “Tiêu chun Nhà nưc”.
Nhim v ca môn V k thut là cung cp cho ngưi hc nhng hiu bit cơ bn v v
k thut ñ có th có kh năng thành lp và ñc bn v. Bn v phi ñưc v chính xác , sáng sa
ñ ngưi ñc d hiu và tránh nhm l"n vì th ñòi h#i phi v chính xác, t$ m$ và cn nhiu thi
gian khi v bng d ng c cm tay. Còn khi v bng máy tit kim ñưc thi gian nh các tin
ích ca các thao tác nhanh và chính xác. Môn v k thut còn rèn luyn cho sinh viên tác phong
làm vic khoa hc, có ý thc t% chc và k& lut, tính c'n thn, kiên nh"n … ca ngưi làm công
tác khoa hc k thut.
V k thut là môn hc k thut cơ s mang nhiu tính thc hành. Trong quá trình hc
tp, ngưi hc cn phi nm vng các kin thc cơ bn như: lý lun v các phép chiu, các
phương pháp biu din vt th, nm vng các quy ñnh ca Tiêu chu'n Nhà nưc v bn v, m(t
khác phi thưng xuyên rèn luyn các k năng thc hành.
Năm 1963, U& ban Khoa hc và K thut Nhà nưc nay là B Khoa hc & Công ngh ñã
ban hành các tiêu chu'n Vit Nam v “Bn v cơ khí”. ðó cũng là nhng Tiêu chu'n Nhà nưc
ñu tiên ca Vit Nam. Năm 1964 các “Tiêu chun v h thng qun lý bn v” ñưc ban hành.
Các Tiêu chu'n trên ñã bưc ñu thng nht các quy ñnh v bn v k thut nưc ta.
ðn nay các Tiêu chu'n ñó ngày càng ñưc s+a ñ%i và hoàn thin cho phù hp vi s phát trin
ca sn xut và s tin b ca khoa hc, k thut. Hin nay các Tiêu chu'n v bn v k thut
nói riêng và các Tiêu chu'n v tài liu thit k nói chung ñưc Nhà nưc ban hành trong nhóm
các tiêu chu'n v “H thng tài liu thit k”.
ð thng nht “Ting nói” ca k thut trên phm vi rng ln hơn, t% chc quc t v
tiêu chu'n hóa (International Organiazation for Standardization) vit tt là ISO – thành lp t,
năm 1946 ñã ban hành các Tiêu chu'n quc t v bn v k thut.
Vic áp d ng nhng Tiêu chu'n Quc gia và Quc t cũng như các Tiêu chu'n ngành,
Tiêu chu'n xí nghip vào thc tin sn xut có ý nghĩa rt ln ñi vi nn kinh t quc dân. Nó
ñã thúc ñ'y các tin b k thut, nâng cao năng sut lao ñng, cht lưng và h giá thành sn
ph'm. Góp phn giáo d c ngưi lao ñng v tư tưng, v l li làm vic trong nn sn xut ln .
Là nhng ngưi làm công tác khoa hc, k thut trong tương lai chúng ta phi có ý thc
trong vic tìm hiu và chp hành các Tiêu chu'n Quc gia và Quc t cũng như các Tiêu chu'n
ngành, Tiêu chu'n xí nghip trong quá trình hc tp môn v k thut cũng như vic áp vào công
vic thit k và ch$ ño sn xut sau này.

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình V k thut cơ khí ……………………………………………
2.
CHƯƠNG I
VT LIU VÀ DNG C V
ð lp các bn v k thut cn phi có nhng vt liu và d ng c v thích hp. La chn
ñúng và s+ d ng thành tho các d ng c v là mt trong nhng ñiu kin ñm bo cht lưng bn
v và nâng cao hiu sut công tác. . Sau ñây là mt s vt liu và d ng c thưng dùng trong v
k thut.
1.1. VT LIU V
1.1.1. Giy v
Thưng có các loi giy sau ñây:
- Giy v tinh (giy crôki), là loi giy dày, hơi cng có mt m(t nh-n và mt m(t ráp.
Khi v bng chì hay bng mc ñu v trên m(t nh-n.
- Giy can dùng ñ sao ch p bn v.
- Giy v phác là loi giy thưng, giy k. li ho(c giy k. ô vuông.
1.1.2. Bút v
Ch$ dùng bút chì ñen ñ thc hin các bn v kĩ thut.
Bút chì ñen có nhiu loi, bút loi cng ký hiu bng ch H (2H, 3H ... 6H) và bút loi
mm ký hiu bng ch B (2B, 3B ... 6B). Ch s ñng trưc ch H ho(c B càng ln thì bút có ñ
cng ho(c ñ mm càng ln. Bút chì loi v,a có ký hiu là HB.
Trong v kĩ thut, thưng dùng loi bút chì HB ñ v m, v các nét mnh và bút chì 2B
ñ tô ñm các nét v ho(c ñ vit ch.
Bút chì thân g/ ñưc vót nhn hay vót theo hình lư0i ñ c (H. 1-1).
Hình 1-1
Ngày nay ngưi ta thưng dùng các loi bút chì bm (H. 1-2), rt thun tin khi s+ d ng.
Nên dùng loi bút lõi chì có ñưng kính và ñ cng phù hp.

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình V k thut cơ khí ……………………………………………
3.
Hình 1-2
1.1.3. Ty
Ch$ nên dùng loi t'y mm, khi cn t'y xoá các nét v bng mc ñen, có th dùng lư0i
dao co ho(c bút ph mc trng.
Ngoài ra còn có mt s vt liu khác như mc ñen, giy nhám (ñ mài ñu bút chì), ñinh
mũ ñ c ñnh giy v trên bàn v ...
1.2. DNG C V VÀ CÁCH S DNG
1.2.1. Bàn v
M(t bàn v thưng làm bng g/ mm, m(t bàn phi ph1ng và nh-n, hai biên trái và phi
ca bàn v thưng n2p bng g/ cng ñ m(t bàn không b vênh. M(t biên trái ca bàn v phi
ph1ng và nh-n ñ có th trưt thưc ch T mt cách d dàng (H. 1-3).
Hình 1-3
1.2.2. Thưc ch T
Thưc ch T làm bng g/ ho(c bng cht d.o, nó gm có thân ngang m#ng và ñu T.
Mép trưt ca ñu T vuông góc vi mép trên ca thân ngang, ñu T cũng có th quay ñưc so vi
thân ngang.
Hình 1-4
Thưc ch T dùng ñ vch các ñưng th1ng nm ngang, khi vch, bút chì ñưc vch theo
mép trên ca thân ngang. ð các ñưng v song song vi nhau, ta có th trưt mép ca ñu thưc
T dc theo biên trái ca bàn v (H. 1-4).

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình V k thut cơ khí ……………………………………………
4.
1.2.3. Êke
Êke v k thut thưng là mt b gm hai chic, mt chic có hình tam giác vuông cân và
mt chic có hình n+a tam giác ñu. Êke thưng làm bng g/ m#ng ho(c cht d.o.
Có th dùng êke phi hp vi thưc ch T ho(c hai êke phi hp vi nhau ñ vch các
ñưng th1ng ñng, các ñưng nghiêng song song và các góc … (H. 1-5).
Hình 1-5
1.2.4. Thưc cong
Thưc cong là thưc dùng ñ v các ñưng cong mà không v ñưc bng com pa như các
ñưng elíp, parabon, hypebon ... Thưc cong có nhiu loi khác nhau ñưc làm bng g/ ho(c
cht d.o.
Khi v, trưc ht cn xác ñnh ñưc mt s ñim ca ñưng cong, sau ñó dùng thưc
cong ni các ñim ñó li, sao cho mt cung nào ñó ca thưc cong ñi qua ít nht ba ñim ca
ñưng cong ñ ñưng cong ñưc trơn ñu (H. 1-6).
Hình 1-6
1.2.5. Hp compa
Hp compa v k thut thưng dùng có các d ng c sau: compa v ñưng tròn, compa
ño, bút k. mc … Dưi ñây trình bày cách s+ d ng mt s d ng c ñó.
-Compa v ñưng tròn

