Ý nghĩa đằng sau mỗi câu hỏi phỏng vấn
Có lẽ bạn đã quen thuộc với những câu hỏi phỏng vấn kiểm tra
kinh nghiệm hay kiến thức chuyên môn. Đôi lúc bạn quá tập
trung “phô diễn” kinh nghiệm mà thiếu sự chuẩn bị cần thiết cho
những câu hỏi “dễ mà khó” khác. Dễ vì những câu hỏi này bạn
vẫn thường gặp. Khó vì ẩn chứa đằng sau mỗi câu hỏi là một bài
kiểm tra về thái độ, tính cách, khả năng chịu áp lực hay một số
“bẫy” mà bạn không nhận ra.
Những câu hỏi kiểm tra mục tiêu nghề nghiệp và niềm đam mê:
1. Vì sao bạn rời bỏ công việc hiện tại?
2. Vì sao bạn muốn công việc này?
3. Hãy mô tả công việc lý tưởng của bạn.
Dĩ nhiên phải có lý do bạn mới nghỉ việc. Nhưng bạn nhìn sự việc
đó một cách tích cực hay tiêu cực? Bạn có xác định rõ ràng bước
đi kế tiếp của mình hay chỉ muốn thoát khỏi công việc hiện tại?
Nhà tuyển dụng (NTD) đánh giá cao những ứng viên có mục tiêu
rõ ràng cho sự nghiệp và có thái độ tích cực. Niềm đam mê với
công việc sẽ thể hiện qua ánh mắt, gương mặt và cảm xúc khi
bạn nói về việc làm bạn yêu thích.
Những điều nên tránh:
- Than phiền về công việc. Cho dù bạn chỉ muốn thoát khỏi
công việc hiện tại càng sớm càng tốt, bạn cũng không nên than
phiền vì chẳng ai muốn tuyển một người suy nghĩ tiêu cực vào
đội ngũ của mình.
- Không biết mình muốn gì. “Tôi muốn được thử thách” là một
câu trả lời sách vở. Nếu NTD tiếp tục xoáy sâu vào câu trả lời này
và bạn không đưa ra lời giải thích hợp lý, bạn sẽ bị mất điểm.
Những câu hỏi kiểm tra thái độ:
1. Những thất bại/ thành công lớn nhất của bạn?
2. Kiểu đồng nghiệp nào bạn ghét nhất?
3. Mâu thuẫn gần đây nhất giữa bạn và đồng nghiệp là gì?
Kinh nghiệm có thể tích lũy, kỹ năng có thể rèn dũa, nhưng thái
độ khó có thể thay đổi. NTD tìm kiếm những ứng viên có thái độ
tích cực, chuyên nghiệp, sẵn sàng học hỏi và đam mê công việc
hơn là những ứng viên nhiều kinh nghiệm, giỏi kỹ năng nhưng
suy nghĩ tiêu cực, đố kị hay chỉ biết than phiền.
Những điều nên tránh:
- Không thừa nhận sai lầm vì sợ bị đánh giá thấp. “Tôi chưa
từng thất bại” là câu trả lời không thành thật. Tuy nhiên, nếu có
nói về thất bại cũng đừng đổ lỗi cho sếp hay đồng nghiệp; hãy kể
câu chuyện một cách khách quan, tích cực và đề cập những điều
bạn đã học được từ thất bại đó.
- Tạo ra câu chuyện không thật. Hãy kể câu chuyện của chính
bạn. Nếu bạn chưa có một thành công lớn, hãy kể những kết quả
nhỏ. Đừng cố lấy thành tựu của người khác và biến mình
thành nhân vật chính. NTD sẽ nhận ra qua ngôn ngữ cử chỉ vì chỉ
những ai kể câu chuyện của chính họ mới thể hiện được cảm xúc
thật.
Những câu hỏi dưới dạng tình huống, kiểm tra khả năng ứng biến
và tư duy logic:
1. Nếu trở thành bộ trưởng giao thông vận tải, bạn sẽ làm điều
gì trước tiên?
2. Nếu không phải lo lắng về mặt tài chính, bạn sẽ chọn công
việc gì?
3. Giả sử bạn được tuyển, bạn sẽ làm gì trong 90 ngày đầu
tiên?
Một số vị trí yêu cầu ứng viên khả năng chịu áp lực tốt và khả
năng xử lý vấn đề nhanh nhạy. Cách kiểm tra khả năng này tốt
nhất là đưa ra tình huống giả định để bạn xử lý. Quan trọng là
bạn biết cách lý giải logic cho từng giải pháp vì không có câu trả
lời đúng hay sai trong những trường hợp này.
Những điều nên tránh:
- “Tôi chưa bao giờ ở trong tình huống này nên tôi chưa nghĩ ra
mình phải làm gì.” Câu trả lời này sẽ đặt dấu chấm hết cho tất cả
vì chẳng ai muốn có một nhân viên không có khả năng giải quyết
vấn đề.
- Suy nghĩ lâu vì bạn muốn 1 câu trả lời hoàn hảo. Trên thực tế
không có câu trả lời hoàn hảo nên nếu bạn dành quá nhiều thời
gian suy nghĩ, NTD sẽ đánh giá bạn không nhanh nhạy trong giải
quyết vấn đề.
Những câu hỏi tìm hiểu sự phù hợp văn hóa:
1. Như thế nào là một môi trường làm việc lý tưởng đối với
bạn?
2. Bạn thích cách quản lý như thế nào?
3. Nếu có những lúc công việc yêu cầu bạn làm việc vào cuối
tuần, bạn có đồng ý không?
Doanh nghiệp nào cũng muốn có được những nhân viên cùng
chia sẻ giá trị với doanh nghiệp vì họ chính là những người sẽ
gắn bó lâu dài và sẵn sàng vượt qua những thách thức để đạt
mục tiêu chung.
Những điều nên tránh:
- Đừng lý tưởng hóa môi trường làm việc vì không có môi
trường nào là hoàn hảo. Bạn nên đưa ra tối đa ba điểm bạn đang
tìm kiếm; và lắng nghe NTD chia sẻ. Đôi khi bạn sẽ thấy có
những điểm không phù hợp với mong muốn của mình. Bạn hoàn
toàn có quyền lựa chọn những nơi phù hợp nhất với mình.
- Không có chính kiến. Nếu bạn không biết mình đang tìm kiếm
điều gì, nơi nào sẽ giúp bạn phát huy tối đa khả năng cũng như
đạt được mục tiêu nghề nghiệp trong tương lai, bạn không thể
thuyết phục NTD bạn là một ứng viên tiềm năng.