Những ảnh hưởng của suy giảm đa
dạng sinh học
Hình minh họa (Nguồn: Internet)
Đa dạng sinh học không những cung cấp trực tiếp những phúc lợi
cho xã hội như: lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, vật liệu
xây dựng, năng lượng, mà còn có giá trị đặc biệt trong lĩnh vực
công nghệ sinh học, trong ứng dụng thực tiễn sản xuất nông
nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp, y tế, du lịch…nó còn là
một cấu thành quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh lương
thực, xóa đói giảm nghèo của cả nước nói chung và của Bắc Ninh
nói riêng. Tuy nhiên việc khai thác quá mức nguồn tài nguyên
thiên nhiên và quy hoạch phát triển chưa hợp lý đã tác động lớn tới
đa dạng sinh học, gây suy thoái đa dạng sinh học trên địa bàn.
Việt Nam được biết đến như là một trung tâm đa dạng sinh học của
thê giới, với các hệ sinh thái tự nhiên phong phú. Trong đó Bắc
Ninh cũng đóng góp nhiều hệ sinh thái động, thực vật khá đa dạng.
Tuy là một tỉnh có diện tích nhỏ của cả nước song Bắc Ninh cũng
có một hệ sinh thái rừng, với tổng diện tích khoảng hơn 660 ha,
phân bố chủ yếu ở các huyện Quế Võ, Tiên Du. Tổng trữ lượng gỗ
khoảng hơn 3.200m3, bao gồm rừng phòng hộ hơn 360m3, rừng
đặc dụng gần 2.920m3. Đặc biệt có nhiều khu vực có các hệ sinh
thái tự nhiên như các hệ thống đầm, ao, hồ, sông ngòi khá dầy đặc
có vai trò cung cấp nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp, đồng
thời còn tạo ra các mặt thoáng có tác dụng điều hòa không khí.
Ở Bắc Ninh cũng có các nguồn gen quý là gà Hồ, gà Đông Cảo, gà
ri là những giống gà quý của miền Bắc và khu bảo tồn sinh thái
vườn cò Đông Xuyên (Yên Phong). Song do tác động của phát
triển công nghiệp, quy hoạch đô thị nên những hệ sinh thái tự
nhiên này đang dần bị suy giảm. Diện tích các khu vực có các hệ
sinh thái quan trọng dần bị thu hẹp. Nhiều vùng nước bị lấp đầy để
lấy mặt bằng sản xuất, xây dựng nhà ở. Số loài và số lượng cá thể
của các loại thực, động vật hoang dã có nguy cơ diệt vong, các
nguồn gen hoang dã đang trên đà suy thoái nhanh.
Chẳng hạn như giống gà Hồ hiện chỉ còn khoảng 200 con tương
đối thuần chủng đang được nuôi ở thôn Lạc Thổ (thị trấn Hồ,
Thuận Thành). Còn giống gà Đông Cảo, gà ri hầu như không còn
tồn tại. Vườn cò Đông Xuyên cũng đang bị suy giảm nghiêm trọng
do tình trạng săn bắn bừa bãi…
Các xu hướng thay đổi của các hệ sinh thái, đa dạng loài và đa
dạng di truyền cho thấy nguy cơ về một làn sóng tuyệt chủng của
các loài sinh vật. Các giống bản địa bị mất dần do sự du nhập của
các giống mới hay các động, thực vật ngoại lai. Những mất mát đó
rất nghiêm trọng vì các giống bản địa có tính đa dạng di truyền hơn
hẳn các giống ngoại lai, các giống mới năng suất cao, vì vậy có
khả năng chống chịu với sâu hại và bệnh tật, đây chính là nguồn
nguyên liệu quý để lai tạo và cải tiến các giống.
Suy thoái đa dạng sinh học dẫn đến mất cân bằng sinh thái, ảnh
hưởng trực tiếp đến môi trường sống của con người, đe dọa sự phát
triển bền vững của trái đất. Mặt khác sinh vật và hệ sinh thái là
nguồn cung cấp lương thực, thực phẩm, công cụ, nhiên liệu… Do
vậy khi hệ sinh thái bị suy thoái sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương
thực làm cho con người phải đối mặt với nguy cơ đói nghèo, suy
giảm nguồn gen và đặc biệt là biến đổi khí hậu dẫn đến hàng loạt
các thảm họa thiên nhiên đe dọa cuộc sống của con người.
Tình hình hiện nay cho thấy việc khôi phục bảo vệ các hệ sinh thái,
nguồn tài nguyên rừng, sự đa dạng loài và đa dạng di truyền để bảo
tồn đa dạng sinh học, ngăn chặn sự diệt vong của các loài quý
hiếm là một việc làm cấp bách.