Những ảnh hưởng của suy giảm đa
dạng sinh học
Đa dạng sinh học không những cung cấp trực tiếp những phúc lợi cho xã hội
như: lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, vật liệu xây dựng, năng
lượng, mà còn có giá trị đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ sinh học, trong
ứng dụng thực tiễn sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp,
y tế, du lịch…nó còn là một cấu thành quan trọng trong chiến lược bảo đảm
an ninh lương thực, xóa đói giảm nghèo của cả nước nói chung và của Bắc
Ninh nói riêng. Tuy nhiên việc khai thác quá mức nguồn tài nguyên thiên
nhiên và quy hoạch phát triển chưa hợp lý đã tác động lớn tới đa dạng sinh
học, gây suy thoái đa dạng sinh học trên địa bàn.
Việt Nam được biết đến như là một trung tâm đa dạng sinh học của thê giới,
với các hệ sinh thái tự nhiên phong phú. Trong đó Bắc Ninh cũng đóng góp
nhiều hệ sinh thái động, thực vật khá đa dạng. Tuy là một tỉnh có diện tích
nhỏ của cả nước song Bắc Ninh cũng có một hệ sinh thái rừng, với tổng diện
tích khoảng hơn 660 ha, phân bố chủ yếu ở các huyện Quế Võ, Tiên Du.
Tổng trữ lượng gỗ khoảng hơn 3.200m3, bao gồm rừng phòng hộ hơn
360m3, rừng đặc dụng gần 2.920m3. Đặc biệt có nhiều khu vực có các hệ
sinh thái tự nhiên như các hệ thống đầm, ao, hồ, sông ngòi khá dầy đặc có
vai trò cung cấp nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp, đồng thời còn tạo ra
các mặt thoáng có tác dụng điều hòa không khí.
Ở Bắc Ninh cũng có các nguồn gen quý là gà Hồ, gà Đông Cảo, gà ri là
những giống gà quý của miền Bắc và khu bảo tồn sinh thái vườn cò Đông
Xuyên (Yên Phong). Song do tác động của phát triển công nghiệp, quy
hoạch đô thị nên những hệ sinh thái tự nhiên này đang dần bị suy giảm. Diện
tích các khu vực có các hệ sinh thái quan trọng dần bị thu hẹp. Nhiều vùng
nước bị lấp đầy để lấy mặt bằng sản xuất, xây dựng nhà ở. Số loài và số
lượng cá thể của các loại thực, động vật hoang dã có nguy cơ diệt vong, các
nguồn gen hoang dã đang trên đà suy thoái nhanh.
Chẳng hạn như giống gà Hồ hiện chỉ còn khoảng 200 con tương đối thuần
chủng đang được nuôi ở thôn Lạc Thổ (thị trấn Hồ, Thuận Thành). Còn
giống gà Đông Cảo, gà ri hầu như không còn tồn tại. Vườn cò Đông Xuyên
cũng đang bị suy giảm nghiêm trọng do tình trạng săn bắn bừa bãi…
Các xu hướng thay đổi của các hệ sinh thái, đa dạng loài và đa dạng di
truyền cho thấy nguy cơ về một làn sóng tuyệt chủng của các loài sinh vật.
Các giống bản địa bị mất dần do sự du nhập của các giống mới hay các
động, thực vật ngoại lai. Những mất mát đó rất nghiêm trọng vì các giống
bản địa có tính đa dạng di truyền hơn hẳn các giống ngoại lai, các giống mới
năng suất cao, vì vậy có khả năng chống chịu với sâu hại và bệnh tật, đây
chính là nguồn nguyên liệu quý để lai tạo và cải tiến các giống.
Suy thoái đa dạng sinh học dẫn đến mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng trực
tiếp đến môi trường sống của con người, đe dọa sự phát triển bền vững của
trái đất. Mặt khác sinh vật và hệ sinh thái là nguồn cung cấp lương thực,
thực phẩm, công cụ, nhiên liệu… Do vậy khi hệ sinh thái bị suy thoái sẽ ảnh
hưởng đến an ninh lương thực làm cho con người phải đối mặt với nguy cơ
đói nghèo, suy giảm nguồn gen và đặc biệt là biến đổi khí hậu dẫn đến hàng
loạt các thảm họa thiên nhiên đe dọa cuộc sống của con người.
Tình hình hiện nay cho thấy việc khôi phục bảo vệ các hệ sinh thái, nguồn
tài nguyên rừng, sự đa dạng loài và đa dạng di truyền để bảo tồn đa dạng
sinh học, ngăn chặn sự diệt vong của các loài quý hiếm là một việc làm cấp
bách.