ĐI U KHI N T ĐNG
THU L C - KHÍ NÉN
GI NG VIÊN: ThS.UÔNG QUANG TUY N
Hà N i - 2010
TR NG ĐI H C M - ĐA CH TƯỜ
B MÔN T ĐNG HOÁ
-----o0o-----
EBOOKBKMT.COM
2T
h
S
.
U
ô
n
g
Q
u
a
n
g
T
u
y
ế
n
CHƯƠNG 5. CÁC PHẦN TỬ
ĐIỆN, ĐIỆN - THỦY LỰC, ĐIỆN
- KHÍ NÉN
5.1. Các phần tử điện
1. Công tắc
Trong kĩ thuật điều khiển, công tắc và nút ấn thuộc các phần tử đưa tín
hiệu. Hình 6-1 biểu diễn một số loại công tắc thông dụng. Có 2 loại công
tắc: công tắc đóng-mở (on/off switch) và công tắc chuyển mạch.
Hình 6.1. Công tắc
a, Công tắc đóng-mở; b, Công tắc chuyển mạch
3T
h
S
.
U
ô
n
g
Q
u
a
n
g
T
u
y
ế
n
CHƯƠNG 5. CÁC PHẦN TỬ
ĐIỆN, ĐIỆN - THỦY LỰC, ĐIỆN
- KHÍ NÉN
2. Nút ấn
Nút ấn đóng-mở biểu diễn ở hình 6-2a. Khi chưa tác động thì chưa có
dòng điện chạy qua, mạch hở; khi có tác động, dòng điện đi qua 3-4
Nút ấn chuyển mạch đưc biểu diễn và hiệu trình bày hình 6-2b
Hình 6-2 Nút ấn
a, Nút ấn đóng-mở; b, Nút ấn chuyển mạch
4T
h
S
.
U
ô
n
g
Q
u
a
n
g
T
u
y
ế
n
CHƯƠNG 5. CÁC PHẦN TỬ
ĐIỆN, ĐIỆN - THỦY LỰC, ĐIỆN
- KHÍ NÉN
3. Rơle
Trong kỹ thuật điều khiển, rơle như là phần tử xử lý tín hiệu. Có nhiều
loại rơle khác nhau, tuỳ theo công dụng. Phần trình bày tiếp theo sẽ giới
thiệu một số loại rơle thông dụng, ví dụ như rơle công suất (công tắc tơ),
rơle đóng-mở, rơle điều khiển, rơle thời gian.
a, Công tắc tơ
Nguyên lý hoạt động của công tắc tơ được biểu diễn ở hình 6-3. Khi
dòng điện vào cuộn dây cảm ứng, xuất hiện lực điện từ sẽ hút lõi sắt, trên
đó có lắp các tiếp điểm. Các tiếp điểm có thể là các tiếp điểm chính để
đóng, mở mạch chính và các tiếp điểm phụ để đóng mở mạch điều khiển.
Công tắc tơ ứng dụng cho mạch điện có công suất 1kW-500kW.
Hình 6-3- Công tắc tơ
5T
h
S
.
U
ô
n
g
Q
u
a
n
g
T
u
y
ế
n
CHƯƠNG 5. CÁC PHẦN TỬ
ĐIỆN, ĐIỆN - THỦY LỰC, ĐIỆN
- KHÍ NÉN
b, Rơle điều khiển
Nguyên lý hoạt động của rơle điều khiển cũng tương tự như công tắc
tơ (xem biểu diễn và ký hiệu hình 6.4); khác với công tắc tơ ở chỗ là rơle
điều khiển đóng, mở cho những mạch có công suất nhỏ và thời gian đóng,
mở của các tiếp điểm rất nhỏ (1ms đến 10ms)
Hình 6.4. Rơle điều khiển
a, Nguyên lý hoạt động; b, Ký hiệu