Chương 5:
GIẢI PHẨU – SINH LÝ
HỆ BÀI TiẾT (P1)
(Anatomy and physiology of urinary system)
Bài tiết là quá trình thải các chất cặn bã,
các chất thừa... ra khỏi cơ thể, giúp cho cơ thể
không bị nhiễm độc và luôn giữ được cân bằng
nội môi. Tham gia vào chức năng này có nhiều
cơ quan khác nhau như hệ hô hấp, tuần hoàn,
tiêu hóa, da, thận... Vì vậy, khi nghiên cứu
chức năng của từng hệ cơ quan trong cơ thể,
các sản phẩm bài tiết khác nhau của quá trình
trao đổi chất đã được đề cập đến. Trong
chương này chỉ trình bày chức năng của thận
và da.
I. SƠ LƯỢC VỀ SỰ BÀI TIẾT
Các chất không tham gia trao đổi chất
(muối, chất độc, thuốc…) gọi là chất bài tiết.
Tác dụng của sự bài tiết:
+ Duy trì ổn định pH, áp suất thẩm thấu, cân bằng
nội môi (máu, bạch huyết…)
+ Thải các chất độc (ure, uric), cặn bã bài tiết:
phổi, tuyến mồ hôi, nước tiểu hoặc phân.
+ Tham gia điều hòa nhiệt độ qua việc bài tiết mồ
hôi
Sản phẩm
phân giải
protein và
acid
nucleic
Thận là cơ quan lọc máu để tạo nước tiểu và bài
tiết nước tiểu, nhờ đó cân bằng được nội môi trong cơ
thể. Thận được hình thành từ lá trung bì. Trong quá
trình phát triển chủng loại và cá thể thận phát triển
qua 3 giai đoạn:
+ Nguyên thận là giai đoạn thấp nhất. Một số loài cá,
lưỡng cư nguyên thận hoạt động ở giai đoạn ấu trùng.
+ Trung thận hay thận sơ cấp xuất hiện trong hầu hết
bào thai của động vật có xương sống, khi trưởng
thành trung thận chỉ tồn tại ở động vật có xương sống
bậc thấp.
+ Hậu thận hay là thận thứ cấp tồn tại và hoạt động ở
động vật bậc cao và người.