Bài giảng Kinh tế số: Giới thiệu và tổng quan

Bối cảnh toàn cầu đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ số và quá trình chuyển đổi số, đặt ra những yêu cầu và cơ hội mới cho sự phát triển kinh tế – xã hội. Trong bối cảnh đó, khái niệm kinh tế số nổi lên như một động lực then chốt, định hình lại cấu trúc sản xuất, mô hình kinh doanh và cách thức vận hành của chính phủ. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về kinh tế số, từ các định nghĩa cơ bản đến vai trò trọng yếu của nó trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế chất lượng cao, nâng cao năng suất và tạo ra các giá trị mới. Mục tiêu là trang bị kiến thức nền tảng về tầm quan trọng của việc ứng dụng ICT và các công nghệ tiên tiến để phát triển bền vững.

Sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, doanh nhân và các nhà quản lý quan tâm đến kinh tế số và chuyển đổi số.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về kinh tế số, bắt đầu bằng việc phân tích hai cách hiểu chính: cách hiểu hẹp tập trung vào công nghệ số, kinh doanh điện tử và thương mại điện tử, và cách hiểu rộng hơn liên kết kinh tế với ICT và tác động của nó trong việc ứng dụng công nghệ để phát triển kinh tế – xã hội. Kinh tế số được định nghĩa là một nền kinh tế vận dụng các nền tảng và công nghệ mạng lưới, thông tin để xử lý tác vụ hiệu quả, sử dụng kiến thức và thông tin số hóa để tối ưu hóa phân bổ nguồn lực, nâng cao năng suất và thúc đẩy tăng trưởng chất lượng cao, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ số. Điểm nhấn quan trọng của tài liệu là quá trình chuyển đổi số, được định nghĩa là sự đổi mới kinh doanh và quá trình thay đổi tổng thể, toàn diện dựa trên các công nghệ số như đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT). Phạm vi chuyển đổi số được đề cập ở cả cấp độ doanh nghiệp (với sáu trụ cột: trải nghiệm khách hàng, chiến lược, hạ tầng công nghệ, vận hành, văn hóa và dữ liệu) và cấp độ quốc gia, bao gồm chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Các mục tiêu chiến lược cụ thể đến năm 2025 được trình bày chi tiết, bao gồm các chỉ số về tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến, mức độ tham gia của kinh tế số vào GDP, và các mục tiêu về phổ cập công nghệ số trong xã hội. Tài liệu cũng giới thiệu các mức độ chuyển đổi số của doanh nghiệp và Bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số (DTI) ở các cấp độ tỉnh, bộ và quốc gia, làm nổi bật tầm quan trọng của việc đo lường và đánh giá tiến trình này. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp khuôn khổ lý thuyết và thực tiễn để hiểu và thực hiện chuyển đổi số, góp phần vào sự phát triển và đổi mới sáng tạo.