Bài giảng Quản trị học: Bài 6 - ThS. Nguyễn Hoa

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp và biến động, chức năng kiểm soát đóng vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo các hoạt động tổ chức diễn ra theo đúng định hướng và đạt được mục tiêu đã đề ra. Nó không chỉ là một công cụ phản hồi mà còn là một cơ chế phòng ngừa, giúp các nhà quản trị nhận diện sớm các sai lệch, khắc phục nhược điểm và quản lý rủi ro hiệu quả. Việc hiểu rõ bản chất, các nguyên tắc cơ bản, quy trình thực hiện và các loại hình kiểm soát sẽ là nền tảng vững chắc để tối ưu hóa hiệu suất và duy trì sự ổn định cho mọi tổ chức.

Các nhà quản lý, sinh viên ngành quản trị kinh doanh, và những chuyên gia muốn nâng cao kiến thức về chức năng kiểm soát trong tổ chức.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về chức năng kiểm soát, định nghĩa đây là quá trình xác định thành quả thực tế, so sánh với tiêu chuẩn để phát hiện sai lệch và đưa ra biện pháp điều chỉnh. Mục đích chính của công tác kiểm soát bao gồm việc xác định rõ mục tiêu, đảm bảo sử dụng nguồn lực hiệu quả, dự đoán biến động, xác định trách nhiệm, tạo điều kiện ủy quyền và cải tiến quản trị. Các nguyên tắc kiểm soát hiệu quả được nhấn mạnh, yêu cầu phải dựa trên mục tiêu tổ chức, thiết kế phù hợp với nhà quản trị, thực hiện tại các điểm trọng yếu, khách quan, phù hợp văn hóa, tiết kiệm và hướng đến hành động. Quy trình kiểm soát gồm ba bước cơ bản: thiết lập tiêu chuẩn kiểm soát (có thể định tính hoặc định lượng), đo lường thành quả thực tế và so sánh với tiêu chuẩn, cuối cùng là điều chỉnh các sai lệch thông qua phân tích nguyên nhân. Ngoài ra, tài liệu còn phân tích ba loại hình kiểm soát chính: kiểm soát trước công việc (ngăn ngừa), kiểm soát trong công việc (giám sát trực tiếp) và kiểm soát sau công việc (rút kinh nghiệm), cùng với các cấp bậc quản trị và phương pháp kiểm soát hiện đại, nhấn mạnh vai trò quan trọng của chức năng này trong việc đảm bảo cải tiến liên tục và đạt được mục tiêu tổ chức.