Bài giảng Quản trị học: Chương 2 - ThS. Phạm Thị Minh Lan

Quản trị là một trong những lĩnh vực cốt lõi quyết định sự thành bại của mọi tổ chức. Để đạt được hiệu quả vận hành tối ưu, việc nắm vững các lý thuyết quản trị cơ bản là vô cùng cần thiết. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về các lý thuyết quản trị, đặc biệt chú trọng vào những trường phái quản trị cổ điển đã đặt nền móng cho tư duy quản lý hiện đại. Việc tìm hiểu sâu sắc bối cảnh lịch sử và các nguyên tắc nền tảng của chúng không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự phát triển của tư duy quản trị mà còn cung cấp những bài học giá trị áp dụng trong môi trường kinh doanh ngày nay. Mục tiêu là trang bị kiến thức cơ bản về những trường phái này, tạo tiền đề cho việc phân tích các lý thuyết quản trị phức tạp hơn.

Sinh viên các ngành quản trị kinh doanh, quản lý, kinh tế; các nhà quản lý cấp trung và cấp cao; các nhà nghiên cứu và học giả quan tâm đến lịch sử và nền tảng của lý thuyết quản trị.

Tài liệu này hệ thống hóa các lý thuyết quản trị quan trọng, bắt đầu với các trường phái quản trị cổ điển. Phần trọng tâm là lý thuyết quản trị kiểu thư lại của Max Weber, định nghĩa nó là một hệ thống dựa trên nguyên tắc, thứ bậc và phân chia lao động rõ ràng, cùng các quy trình hoạt động được chuẩn hóa. Các nguyên tắc chính của nó bao gồm tính chính thức, khách quan, phân công lao động, cơ cấu thứ bậc và quyền lực, cam kết làm việc lâu dài, và tính hợp lí. Bên cạnh đó, tài liệu cũng trình bày những lợi ích như hiệu quả, nhất quán, chuẩn hóa công việc và phát huy hiệu lực, đồng thời chỉ ra các hạn chế như tính cứng nhắc, quan liêu, tốc độ ra quyết định chậm và khó thích ứng với thay đổi. Tiếp theo, trường phái quản trị khoa học do Frederick W. Taylor tiên phong được giới thiệu, nhấn mạnh việc nghiên cứu các mối quan hệ giữa công nhân và máy móc để tối ưu hóa năng suất, với quan điểm quản trị dựa trên quan sát và thực tế. Ngoài ra, tài liệu còn đề cập đến trường phái quản trị hành vi và định lượng cùng các lý thuyết khác, tạo nên bức tranh toàn cảnh về sự phát triển của các lý thuyết quản trị. Những lý thuyết này, dù có những hạn chế nhất định, vẫn là nền tảng vững chắc cho việc phát triển các mô hình quản lý hiện đại, giúp các nhà quản trị có cái nhìn sâu sắc hơn về cơ cấu tổ chức và hành vi con người trong môi nghiệp vụ.