Bài giảng Quản trị học: Chương 1 - Bùi Hoàng Ngọc

01/04/2015

QUẢN TRỊ HỌC

(Principles of management)

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Tên môn học : Quản trị học  Tính chất môn học : Bắt buộc  Số tín chỉ : 3(3,0,6) - 45 tiết lý thuyết.  Trình độ : Cho sinh viên Đại học năm thứ nhất  Các học phần học trước/song hành : Nhập môn

kinh doanh.

 Đề cương chi tiết môn học, download tài liệu: http://quantri.dntu.edu.vn/index.php/vi/download/

Bai-giang-mon-hoc/

Thông tin chung về môn học

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Giáo trình chính : Quản trị học - PGS.TS

Giáo trình - Tài liệu học tập

Đoàn Thị Thu Hà. NXB Tài chính.

 Tài liệu bổ sung :

 Quản trị học - Trường Đại học Kinh tế TpHCM

 Quản trị học - Đoàn Thanh Nam

 Quản trị học - TS. Nguyễn Thanh Hội

 Bài giảng điện tử

 Báo, tạp chí, sách chuyên khảo về quản trị

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

1

01/04/2015

Cách chấm điểm - Hình thức thi

Điểm thường kỳ : 20%

Điểm giữa kỳ : 20%

Điểm cuối kỳ : 60%

Hình thức thi : Thi trắc nghiệm (60 câu/60 phút)

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Học xong môn học, sinh viên cần nắm

Kiến thức cốt lõi của môn học

1. Hiểu được quản trị là gì ? Tại sao con người

lại phải học quản trị học.

2. Tổ chức chính thức là gì ? Tổ chức phi chính

thức là gì ? Tác động qua lại của 2 loại tổ

chức này với nhau trong đối tượng (doanh

nghiệp) cụ thể.

được các kiến thức cốt lõi sau :

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Học xong môn học, sinh viên cần nắm

Kiến thức cốt lõi của môn học

3. Các cấp quản trị trong một tổ chức, vai trò và

chức năng của từng cấp quản trị.

4. Nhà quản trị - Họ lại ai. Các kỹ năng, các

phẩm chất cá nhân cần có của một nhà quản

trị giỏi.

5. Môi trường vi mô, môi trường vĩ mô tác động

đến hoạt động của tổ chức.

được các kiến thức cốt lõi sau :

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

2

01/04/2015

 Học xong môn học, sinh viên cần nắm

Kiến thức cốt lõi của môn học

6. Các chức năng chính của một hoạt động quản

trị (hoạch định, tổ chức, điều khiển, kiểm tra).

7. Hiểu được mục tiêu là gì ? Các tiêu chí của

một mục tiêu hiệu quả, và trình tự để đạt được

mục tiêu.

8. Hiểu được thế nào là hiệu quả ? Tại sao nói

đến quản trị lại phải nói đến hiệu quả.

được các kiến thức cốt lõi sau :

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Tham dự đầy đủ số tiết học theo quy định.  Phải có ít nhất 1 loại tài liệu học tập.  Đọc trước và chuẩn bị bài trước khi lên lớp.  Làm đầy đủ các bài kiểm tra/tiểu luận/bài tập về

nhà ... theo yêu cầu của Giảng viên.

 Nghiêm túc trong giờ học, tôn trọng Giảng viên và

bạn cùng học.

 Hăng hái phát biểu xây dựng bài.

Nhiệm vụ của sinh viên

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Chương 1 : Tổng quan về

Quản trị học

Giảng viên : Bùi Hoàng Ngọc

Email : bui.ngoc@dntu.edu.vn

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

3

01/04/2015

 Học xong chương này người học cần nắm

Kiến thức cốt lõi của chương

1. Hiểu được khái niệm quản trị và sự cần thiết

của quản trị trong tổ chức.

2. Nắm bắt được bốn chức năng cơ bản của quản

trị.

3. Các vai trò chính của nhà quản trị theo quan

điểm cũ/ Quan điểm mới.

được các kiến thức sau :

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Học xong chương này người học cần nắm

Kiến thức cốt lõi của chương

4. Các phẩm chất cơ bản của nhà quản trị.

5. Xác định được các cấp quản trị trong tổ chức

và nhiệm vụ chủ yếu của mỗi cấp quản trị.

6. Hiểu được tại sao phải học quản trị và học như

thế nào để trở thành nhà quản trị giỏi.

7. Những thách thức đối với nhà quản trị.

được các kiến thức sau :

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

I. Quản trị là gì ?

Nếu bạn phải làm việc trong một tổ chức để kiếm sống

thì hoặc bạn là nhà quản trị hoặc bạn là đối tượng của

nhà quản trị.

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

4

01/04/2015

Hãy nói suy nghĩ của bạn ?

Quản trị là gì ?

Quản

trị

là

gì?

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Quản trị là nghệ thuật đạt được mục đích thông qua người khác ( Mary Parker Follett )  Quản trị là những hoạt động cần thiết khi có nhiều người kết hợp với nhau trong một tổ

Vậy quản trị là gì ?

 Quản trị là …..

chức nhằm hoàn thành những mục tiêu chung.

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Vậy bạn hãy cho biết

Bạn

Tại sao phải học quản trị học

hãy

cho

biết

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

5

01/04/2015

II. Các vấn đề về tổ chức

Nếu bạn có thể sống một mình trên hoang đảo,

bạn không cần học quản trị học

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Sinh viên Trần Anh Tuấn trong lớp 14DQT1.

  Công ty May Việt Tiến trong ngành Dệt may

của Việt nam.

 Một nhân viên bán hàng trong Phòng kinh

doanh của Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel.  Cổ phiếu HPG trên Sở Giao dịch chứng khoán

TpHCM.

 Vậy cá thể là ……

1. Khái niệm về cá thể

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Một lớp học có phải là một tổ chức ?  Một Phòng Marketing của Công ty Vietnam

Airline có phải là một tổ chức ?

 Nhà nước Hồi giáo IS có phải là một tổ chức ?  Vậy tổ chức là ……

2. Khái niệm về tổ chức

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

6

01/04/2015

 Trong mọi tổ chức chính thức đều tồn tại các

tổ chức phi chính thức.

 Ví dụ :

 Nhóm SV chăm học, nhóm SV lười học

 Hội những người đam mê đua xe tốc độ

 Hội những người thích trồng cây cảnh

 Vậy tổ chức phi chính thức là …

3. Tổ chức phi chính thức ?

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Vậy bạn hãy cho biết

Bạn

Tại sao phải quan tâm đến tổ chức phi chính thức ?

hãy

cho

biết

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Bất kỳ tổ chức nào muốn tồn tại và phát triển được đều phải có các nguyên tắc. Vậy

4. Nguyên tắc của tổ chức

 Nguyên tắc là …..

nguyên tắc của tổ chức là gì ?

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

7

01/04/2015

5. Một số nguyên tắc điển hình

Nguyên tắc tập trung dân chủ

Thiểu số phục tùng đa số

Nguyên tắc công khai, minh bạch

Nguyên tắc tự nguyện

Nguyên tắc phê bình và tự phê bình

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

III. Các chức năng quản trị

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Quản trị có các chức năng

Mục tiêu của tổ chức

Nhằm đạt được

Hoạch định

Tổ chức

Điều khiển

Kiểm tra

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

8

01/04/2015

Activity

Chúng ta đang ở đâu + Chúng ta muốn đi đến đâu

Hoạch định là gì ?

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Chúng ta cần tiến tới đâu sau xxx năm nữa ?  Muốn làm được như vậy công ty cần tập trung

phát triển những lĩnh vực nào hay sản phẩm nào ?  Công ty đã có những nguồn lực gì để tiến hành,

những nguồn lực gì cần phải bổ sung ?

 Công ty sẽ gặp phải những thuận lợi và khó khăn

gì. Cách phòng ngừa và khắc phục như thế nào ?

Ví dụ về hoạch định

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Hoạch định là …...

1. Vậy hoạch định là …

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

9

01/04/2015

Tác dụng của hoạch định

3 1

2

3 3

4

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Mục tiêu chỉ đơn giản là những kết quả mà nhà quản trị mong muốn tổ chức của mình

Khái niệm mục tiêu

đạt được tại một thời điểm nào đó trong tương lai.

Nếu không có mục tiêu nghĩa là bạn đang điều khiển con tàu mà không có bánh lái

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Nguyên tắc của mục tiêu hiệu quả

Specific - Phải cụ thể

Measurable - Đo lường được

Agreed - Chấp nhận được

Realistic - Có tính khả thi

Time Related - Có thời gian

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

10

01/04/2015

Trình tự để biến mục tiêu thành thực tế

3 1

2

3 3

4

5

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Chúng ta phải làm những công việc gì ?  Ai làm những công việc đó ?  Công việc đó được phối hợp như thế nào ?  Những bộ phận nào cần được hình thành và

Ví dụ về tổ chức

quan hệ giữa các bộ phận đó ra sao ?

Ví dụ thực tế ?

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Tổ chức là …..

2. Tổ chức

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

11

01/04/2015

 Điều khiển là …..

3. Điều khiển

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Trong quản trị, điều quan trọng nhất là làm

Lưu ý về điều khiển

 Làm không tốt một việc đúng còn hơn là

đúng việc.

 Nhà quản trị vẫn có thể đưa tổ chức đến thành công nếu điều khiển tốt, cho dù hoạch

làm tốt một việc không đúng.

định và tổ chức chưa thật tốt. Nhưng làm ngược lại, chắc chắn sẽ thất bại.

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Kiểm tra là …..

4. Kiểm tra

Vậy kiểm tra giống hay khác kiểm soát ?

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

12

01/04/2015

IV. Nhà quản trị

Một nhà quản trị giỏi sẽ biến rơm thành vàng,

và nhà quản trị tồi sẽ làm điều ngược lại

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

1. Khái niệm

 Nhà quản trị là những người mà thông qua hành động của họ sẽ ảnh hưởng đến sự

 Nhà quản trị là …..

thành công hay thất bại của một tổ chức.

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Các quyết định chiến lược

2. Các cấp quản trị trong tổ chức

QTV cấp cao (Top Managers)

Các quyết định chiến thuật

QTV cấp trung (Middle Managers)

Các quyết định tác nghiệp

QTV cấp thấp (First – Line Managers)

Thực hiện quyết định

Những người thực hiện ( Operatives )

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

13

01/04/2015

Chức năng

3. Phân chia thời gian theo chức năng

Kiểm tra

Hoạch định

Tổ chức Điều khiển

Cấp bậc

28% 36% 22% 14%

Quản trị cấp cao

18% 33% 36% 13%

Quản trị cấp trung

15% 24% 51% 10%

Quản trị cấp thấp

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Kỹ năng theo cấp quản trị

QTV CẤP CAO

QTV CẤP TRUNG

KỸ NĂNG NHÂN SỰ

KỸ NĂNG TƯ DUY

KỸ NĂNG CHUYÊN MÔN

QTV CẤP THẤP

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

 Vào thập niên 1960 Henry Mintzberg đã tiến

hành nghiên cứu vai trò của nhà quản trị, năm

1973 ông tổng kết và đưa ra 10 vai trò, chia thành

03 nhóm :

5. Vai trò của nhà quản trị

Nhóm 3

Nhóm 2

Nhóm 1

Vai trò quyết định

Vai trò thông tin

Vai trò quan hệ với con người

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

14

01/04/2015

5. 10 vai trò của nhà quản trị

LĨNH VỰC

VAI TRÒ

QUAN HỆ VỚI CON NGƯỜI

1. Người đại diện 2. Người lãnh đạo 3. Người liên lạc

THÔNG TIN

4. Thu thập và xử lý thông tin 5. Phổ biến thông tin 6. Cung cấp thông tin

QUYẾT ĐỊNH

7. Nhà kinh doanh 8. Người giải quyết các xáo trộn 9. Phân phối các nguồn lực 10. Đàm phán

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

V. Quản trị là khoa học

và nghệ thuật

Nghệ thuật là cái mà khoa học không thể

giải thích đầy đủ được

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

1. Quản trị là khoa học vì …

Thứ 3

Thứ 2

Thứ 1

Quản trị học có lịch sử phát triển và cải tiến liên tục

Quản trị học có phương pháp nghiên cứu

Quản trị học có đối tượng nghiên cứu rõ ràng

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

15

01/04/2015

2. Quản trị là nghệ thuật vì …

Thứ 3

Thứ 2

Thứ 1

Kết quả không phải lúc nào cũng giống nhau

Phải vận dụng linh hoạt tùy hoàn cảnh, tùy đối tượng

Quản trị là tổng hòa của nhiều môn khoa học

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Cám ơn vì đã lắng nghe

Giảng viên: Bùi Hoàng Ngọc

Email: bhngoc@dntu.edu.vn

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

Bài tập về nhà

1. Hãy sưu tầm một tình huống quản trị mà bạn chưa thể giải quyết được. 2. Hãy liệt kê các vai trò mới của nhà quản trị và chọn một vai trò để phân tích. 3. Trong 4 chức năng của quản trị thì chức năng nào là chức năng quan trọng nhất ? Tại sao ? 4. Lấy một ví dụ về tính hiệu quả trong quản trị

“Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai”

16