1
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
ĐỒNG CHỦ BIÊN:
TS. HOÀNG THANH TÙNG – ThS. MAI THỊ ANH ĐÀO
BÀI GIẢNG
QUẢN TRỊ SỰ THAY ĐỔI
(Lưu hành nội bộ)
Hà Nội, 2018
2
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ SỰ THAY ĐỔI VÀ QUẢN TRỊ SỰ THAY ĐỔI ........... 6
1.1. Các vấn đề về sự thay đổi trong doanh nghiệp ...................................... 6
1.1.1. Khái quát về sự thay đổi trong doanh nghiệp ....................................... 6
1.1.2. Tính tất yếu khách quan của sự thay đổi của doanh nghiệp ................. 7
1.1.3. Phân loại sự thay đổi trong doanh nghiệp ............................................ 9
1.2. Các hình thức thay đổi trong doanh nghiệp ......................................... 12
1.2.1. Thay đổi cơ cấu ................................................................................... 12
1.2.2. Thay đổi qua cắt giảm chi phí ............................................................. 14
1.2.3. Thay đổi quy trình ............................................................................... 16
1.2.4. Thay đổi văn hóa ................................................................................. 18
1.3. Quản trị sự thay đổi trong doanh nghiệp ............................................ 20
1.3.1. Khái niệm về quản trị sự thay đổi ....................................................... 20
1.3.2. Các mô hình quản trị sự thay đổi ........................................................ 21
1.3.3. Chu trình quản trị sự thay đổi ............................................................. 31
1.3.4. Lựa chọn phương pháp tiếp cận sự thay đổi ....................................... 32
1.3.5. Các nguyên tắc thay đổi hiệu quả ....................................................... 37
1.3.6. Vai trò của nhà lãnh đạo và nhà quản trị trong quản trị sự thay đổi .. 42
1.3.7. Những sai lầm cần tránh khi quản trị sự thay đổi ............................... 43
CHƯƠNG 2. NHẬN DIỆN VÀ NGHIÊN CỨU SỰ THAY ĐỔI ....................................... 54
2.1 Các nhân tố tác động đến sự thay đổi của tổ chức ................................ 55
2.1.1. Sự thay đổi của nhu cầu qua thời gian ................................................ 55
2.1.2. Các nhân tố thúc đẩy sự thay đổi ........................................................ 60
2.1.3. Các nhân tố cản trở sự thay đổi .......................................................... 65
2.2 Nghiên cứu vấn đề thay đổi trong doanh nghiệp .................................. 68
2.2.1. Xác định các vấn đề cần thay đổi trong doanh nghiệp ....................... 68
2.2.2. Xác định nhu cầu thay đổi của doanh nghiệp ..................................... 70
2.2.3. Xác định vấn đề cần thay đổi trong doanh nghiệp ............................. 71
2.2.4. Cách thức xác định các vấn đề thay đổi trong doanh nghiệp ............. 74
3
CHƯƠNG 3. HOẠCH ĐỊNH SỰ THAY ĐỔI ..................................................................... 85
3.1 Xác định chiến lược kinh doanh và phát triển tầm nhìn của doanh
nghiệp .............................................................................................................. 85
3.1.1. Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp .......................................... 85
3.1.2. Phát triển tầm nhìn của doanh nghiệp ................................................ 90
3.2. Lập kế hoạch thay đổi ............................................................................. 92
3.2.1. Căn cứ của việc lập kế hoạch thay đổi ............................................... 92
3.2.2. Nội dung của kế hoạch thay đổi ......................................................... 93
3.2.3. Yêu cầu đối với một kế hoạch thay đổi hiệu quả ............................. 106
CHƯƠNG 4. TỔ CHỨC THỰC HIỆN THAY ĐỔI ......................................................... 115
4.1. Triển khai kế hoạch thay đổi ............................................................... 116
4.1.1. Xác lập quyền lãnh đạo cho chương trình thay đổi .......................... 116
4.1.2. Truyền đạt thông tin về kế hoạch chương trình thay đổi .................. 117
4.1.3. Phân chia trách nhiệm thực hiện chương trình thay đổi .................. 119
4.1.4. Tạo sự cam kết .................................................................................. 121
4.2. Yếu tố con người trong tổ chức thực hiện sự thay dổi ...................... 122
4.2.1. Các giai đoạn phản ứng với sự thay đổi trong doanh nghiệp ........... 122
4.2.2. Sự tự thích ứng với sự thay đổi của mỗi cá nhân ............................. 125
4.2.3. Hỗ trợ nhân viên thích ứng với sự thay đổi ...................................... 127
4.2.4. Phản kháng đối với chương trình thay đổi........................................ 131
4.2.5. Sử dụng nhà tư vấn trong thực hiện sự thay đổi ............................... 135
4.3. Thay đổi văn hóa trong doanh nghiệp ................................................ 136
4.3.1. Văn hóa doanh nghiệp và đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp ....... 136
4.3.2. Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp .............................................. 138
4.3.3. Thay đổi văn hóa doanh nghiệp ........................................................ 139
4.4. Các lưu ý khi tổ chức thực hiện sự thay đổi ....................................... 141
4.4.1. Chương trình thay đổi nên tập trung vào kết quả công việc ............. 141
4.4.2. Lựa chọn thay đổi ở những bộ phận quan trọng trước ..................... 145
4
4.4.3. Thành công của sự thay đổi được thể chế hóa thành chính sách, hệ
thống và cơ cấu chính thức ......................................................................... 147
CHƯƠNG 5. KIỂM SOÁT VÀ HƯỚNG TỚI SỰ THAY ĐỔI LIÊN TỤC TRONG
DOANH NGHIỆP ................................................................................................................ 156
5.1. Kiểm soát sự thay đổi trong doanh nghiệp ......................................... 156
5.1.1. Giám sát tiến trình thay đổi ............................................................... 157
5.1.2. Củng cố điểm tựa cho sự thay đổi .................................................... 158
5.1.3. Đánh giá lại các mục tiêu của chương trình thay đổi ....................... 159
5.1.4. Duy trì sự thay đổi ........................................................................... 161
5.2. Hướng tới sự thay đổi liên tục .............................................................. 163
5.2.1. Sự thay đổi gia tăng liên tục ............................................................. 163
5.2.2. Khả năng kiểm soát sự thay đổi gia tăng liên tục ............................. 165
5.3. Thực hiện sự thay đổi thường xuyên ................................................... 167
5.3.1. Chuẩn bị tâm lý sẵn sàng thay đổi .................................................... 167
5.3.2. Kiểm soát sự thay đổi liên tục .......................................................... 175
5.3.3. Tạo ra những điểm tựa có ý nghĩa .................................................... 176
5
LỜI NÓI ĐẦU
Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã đem đến nhiều cơ hội cũng
như nhiều thách thức cho các tổ chức kinh tế. Môi trường cạnh tranh ngày càng
trở lên khốc liệt, thị trường trong nước cũng như thị trường quốc tế luôn biến
động. Sự thay đổi liên tục đó đòi hỏi doanh nghiệp cũng phải luôn trong trạng
thái vận động và thay đổi không ngừng để tồn tại và phát triển. Trong điều kiện
thị trường luôn biến động, luôn thay đổi, việc quản trị sự thay đổi sẽ hạn chế
những tác động tiêu cực, phát huy những ảnh hưởng tích cực và đem lại hiệu
quả hoạt động cao hơn cho doanh nghiệp.
Bài giảng Quản trị sự thay đổi được nhóm biên soạn gồm 5 chương:
Chương 1. Tổng quan về sự thay đổi và quản trị sự thay đổi – Biên soạn:
TS. Hoàng Thanh Tùng, ThS. Mai Thị Anh Đào.
Chương 2. Nhận diện và nghiên cứu sự thay đổi – Biên soạn: TS. Hoàng
Thanh Tùng và ThS. Mai Thị Anh Đào.
Chương 3. Hoạch định sự thay đổi – Biên soạn: ThS. Mai Thị Anh Đào.
Chương 4. Tổ chức thực hiện sự thay đổi – Biên soạn: ThS. Mai Thị Anh
Đào và ThS. Phạm Thị Thúy Vân.
Chương 5. Kiểm soát và hướng tới sự thay đổi liên tục – Biên soạn: ThS
Mai Thị Anh Đào và ThS. Phạm Thị Thúy Vân.
Bài giảng Quản trị sự thay đổi được biên soạn nhằm phục vụ cho hoạt động
giảng dạy và học tập của giảng viên và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh
doanh, Trường Đại học Lao động – Xã hội.
Nhóm biên soạn xin chân thành cảm ơn Hội đồng Khoa học - Đào tạo Khoa
Quản trị Kinh doanh; Hội đồng Khoa học - Đào tạo Trường Đại học Lao động - Xã
hội đã tạo điều kiện cho nhóm biên soạn hoàn thành được cuốn bài giảng.
NHÓM TÁC GIẢ