Pham Kim Dang - Bo mon SLSHDV 3/20/2008
Khoa CNTY - DHNN1 1
Sinhlý c¸cc¬ quanchøc n¨ng
Ch−¬ng 7. Sinhlýtiªuho¸ v hÊpthu
Tiªuho¸?
*Ph©n gi¶iT.¨n tõmiÖng
ruétgi biÕn ®æi c¸c hîp
chÊt h÷u c¬ phøc t¹p
®¬n gi¶ncãthÓ hÊp thu ®−îc
(Protein
a.a,Gluxit
®−êng®¬n….)
*DiÔnra d−íi 3t¸c®éng:c¬ häc,ho¸ häc &VSV
HÖ tiªuho¸
S¬ ®å hÖ tiªuho¸ v métsè tuyÕnngoièngtiªuho¸
Pham Kim Dang - Bo mon SLSHDV 3/20/2008
Khoa CNTY - DHNN1 2
CÊu t¹o®o¹nruétnon
PhÇnlín®−êngtiªuho¸ ë d¹ dy®¬n®ÒucãcÊut¹ot−¬ngtù
S¬ ®å ®iÒuho hÖ thÇnkinh®èivíic¸cc¬ quantiªuho¸
1–Tiªuho¸ ë miÖng
+3giai ®o¹n:
LÊyT.¨n,n−ícuèng (SGK)
! Nhai v% tÈmT.¨n víi n−ícbät (SGK)
! Nuèt (SGK)
+ChÞu t¸cdông 2 qu¸ tr×nh:
! C¬ häc (nhai)
! Ho¸ häc (enzim)
LÊyT.¨n,n−ícuèng
(c¸cloi
≠
≠≠
≠
cã c¸chlÊy
≠
≠≠
≠
)
+LÊythøc ¨n: Lîn (dïngmòiñi)
Tr©u bß (l−ìi, giËt)
Ngùa,dª cõu (m«i trªn+r¨ngcöa)
+Uèng n−íc:Lo%i¨n thÞt (thÌ l−ìi,cong nh− th×a)
C¸clo%i kh¸c(hótnhê ¸p lùcxoangmiÖng)
!
Pham Kim Dang - Bo mon SLSHDV 3/20/2008
Khoa CNTY - DHNN1 3
Nhai
(cung ph¶nx¹ nhaicãquanhÖ víitrungkhutiÕt n−ícbät)
+ Cung ph¶nx¹:
T.¨n N.mmiÖng Trungkhunhai
(hnhtuû)
c¬ nhainhai
+TrungkhutiÕt n−ícbät ë hnhtuû còng HF
nhai cng
kü
n−ícbät cngnhiÒu....
+Loi nhai l¹i(nhai2lÇn):
lÇn 1 nhai s¬ qua, lÇn 2î lªn nhai l¹i
PhÇn ny chñ yÕutËptrung thnhphÇn t¸c dôngcña n−ícbät
Vá no
N−ícbät
Mang tai
(tuyÕn t−¬ngdÞch): loJng, kh«ngnhÇy v× Ýtmucoproteit
nh−ngnhiÒu proteinv% men
D−íi hm
D−íi l−ìi
(tuyÕnhçnhîp): nhÇy, nh−ngkh«ngcã men
VÞtrÝtuyÕn n−ícbätë chã
Mang tai
tuyÕn d−íi l−ìi
tuyÕn d−íi hm
S¬ ®å ho¹t®éngtuyÕnn−ícbät
1.1.®ÆctÝnh,TP
99MM>99,4%H
2
O
0,6MM>1%VCK
Muèi
Cl
,CO
32
,SO
42
, cña Na
+
,K
+
,Mg
2+
,Ca
2+
§.biÖt NaHCO
3
(nhai l¹i)
2/3muxin
Men
(Amilaza, Mantaza)
C¸cs.ptrao ®æi CO
2
,urª,
lysozim (diÖtkhuÈn)
*pH∈loi(kiÒmyÕu)
(lîn 7.2; chã 7.36; tr©u bß 8,nhiÒu NaHCO
3
)
Pham Kim Dang - Bo mon SLSHDV 3/20/2008
Khoa CNTY - DHNN1 4
1.2.T¸c dông
+TÈm −ít
DÔ nuèt,t¹o®é Èmcho d¹ cá
+Lm tr¬n
tr¸nh x©yx¸tc¬ giíin.m
+Tiªuho¸ T.¨n:
T’mang tai tiÕt men tiªuho¸ tinhbét
Mantaza
Tinhbét nDextrin Mantoz
Amilaza +
MétphÇn,Mantoz 2 Glucoz
C
hØ x¶y ra ë ng−êi,lîn.Cßn loi nhai l¹i,ngùahÇunh− k
0
cã menny
+Ho tan métsè chÊt g©y vÞgi¸c
KT vÞgi¸c
(muèi,®−êng)
+DiÖtkhuÈn:
Lisozim, ngoi racßncãIgA
+§iÒutiÕtnhiÖt = tho¸th¬in−íc
(tuyÕnmå h«i kÐm ph¸t triÓn)
!
+ Riªng loi nhai l¹i:
KiÒm m¹nh(NaHCO
3
)®é Èm,pHd¹ cá thÝchhîpvsv ph¸t
triÓn (trung ho% a. bÐo)
Chøa Urª,VTMC cÇncho VSV.Ph©n gi¶i protªint¹oNH
3
theo m¸u
Gant¹o Urª
m¸u
n−ícbät
D¹ cá
ProteinVSV
Nguån d.d−ìng (TiÕtkiÖm Nit¬!phiprotein)
1.3.§iÒutiÕttiÕt n−ícbät (TKv TD)
ThÇnkinh
+PXK§K:T.¨n
n.m miÖng
TK truyÒn vo (V,VII,IX,
X)
Trungkhu (hnhtuû)
TK truyÒnra
(g/c: tiÕtÝt, nhiÒu
muxin ! phã g/c: tiÕtnhiÒu,loJng)
3®«i tuyÕn
+PXC§K:C/quannhËn c¶m(thÞgi¸c,khøugi¸c,
thÝnh gi¸c)
TK vo
Vá nfo
TK ra
hnhtuû
g/cv phã g/c
TuyÕn n−ícbät.
ThÓ dÞch:
[A.bÐo]m¸uv calicrein (doTKphãg/cg©ytiÕt)
lmt¨ngtiÕt n−ícbät.
Pham Kim Dang - Bo mon SLSHDV 3/20/2008
Khoa CNTY - DHNN1 5
2& tiªuho¸ ë d¹ dy
§¬n
Trunggian
Lîn
D¹ dy kÐp
CãtuyÕn
chã, mÌo,
thó ¨nthÞt
Hçnhîp
(®o¹n®Çu K
0
, sau
cãtuyÕn!
ngùa
Bèntói
tr©u, bß,dª,
cõu
Batói
(l¹c®%)

A& Tiªuho¸ ë d¹ dy®¬n(chã, ngùa)
+T−¬ng m¹c
+C¬ tr¬n
(vßng, däc, chÐo)
+H¹ niªmm¹c
+N.m¹c:3lo¹iTB
Thùcqu¶n Th−îngvÞ
&th©nvÞ H¹ vÞ
(Chñ,v¸ch)
T©mvÞ
TBphô
(dÞchnhÇy)
TBv¸ch
(HCl)
TBchñ
(
men)
TBnéitiÕt
Th−îngvÞ
(TB phô)
Th©n
vÞ
(3lo¹iTB)
H¹ vÞ(Chñ,v¸ch)
C¬ vßng h¹ vÞ
1.§ÆctÝnh, thnhphÇn,t¸c dôngdÞchvÞ
a.§ÆctÝnh,TP
-pHaxÝt (chã:1,5–2)
pH
(HCl q/®Þnh):
∃2d¹ng:t
ù do: quyÕt ®Þnh ®é pH
kÕthîp:muxin +c¸ca.h÷uc¬ t.¨n
99,5%H
2
O
0,5%VCK
V« c¬
H÷uc¬
muèiCl
,SO
4−
,PO
4−
c¸cKL:
Na
+
,K
+
,Mg
++
,Ca
++
®.biÖtHCl
Protein(men, muxin),A.h÷u
c¬: axÝt lactic,uric,…
-TP
HCl
tù do
+ HCl
k.hîp
+photphataxÝt +lactic =axÝttængsè
pHd.vÞ