Văn minh Lưỡng Hà cổ đại
• Sơ lược địa lý, lịch sử
• Những thành tựu chủ yếu của văn minh
Lưỡng hà:
- Chữ viết
- Kiến trúc, điêu khắc
- Toán học, thiên văn, y học
Lưỡng Hà là vùng thung lũng giữa hai con sông Tigre và sông Euphrate. Vùng này nổi tiếng là vùng đất
phì nhiêu, thuận lợi cho nền sản xuất nông nghiệp như trồng nho, ôliu, đại mạch và nhiều loại sản vật
nông nghiệp khác. Những cư dân đầu tiên sinh sống ở vùng này bắt đầu từ rất sớm. Vùng Lưỡng Hà có
khí hậu nóng ẩm, thực vật phong phú đa dạng. Hàng năm, vào tháng 5, nước lũ của hai con sông tràn
ngập, sau khi nước rút, một lượng phù sa dày trải dài trên đồng bằng rộng lớn và bằng phẳng. Yếu tố
môi trường thuận lợi cho các cư dân khác nhau đổ về và sự đa dạng về nguồn gốc cũng là yếu tố khiến
cho vùng này rất khó thống nhất về mặt lãnh thổ.
ĐỊA LÝ
C¸c quèc gia ë Lìng Hµ cæ ®¹i
1. Nh÷ng nhµ níc cña ngêi Xume (Umma,Lagat,....)®Çu thniªn kû IIITCN
- Nhµ níc lÊy thµnh thÞ lµm trung t©m gäi lµ nh÷ng thµnh bang
§Êu tranh gi÷a c¸c thµnh bang ®Ó giµnh ®Êt ®ai vµ nguån níc
2.Thµnh bang Accat
- phÝa B¾c vïng Xume, vua Xacg«n 2369 - 2314- "vua cña bèn ph¬ng"
- BÞ ngêi Guti chinh phôc (thÕ kû XXIII TCN)
3. V¬ng triÒu cña Ua (2132 - 2024 TCN) Ua thµnh bang cæ xa cña Xume
- Ph¹m vi thèng trÞ réng, ban bè luËt (bé luËt cæ nhÊt thÕ giíi)
- Cuèi thÕ kû XXI, bÞ liªn qu©n Elam (bé téc- §«ng) vµ Mari (thµnh bang -
p B¾c) ®¸nh b¹i
V¨n minh Lìng Hµ cæ ®¹i
4. Babilon cæ
- Do ngêi Am«rit thµnh lËp
- Díi thêi Hammurabi (1792- 1750TCN) quèc gia Babilon
hïng m¹nh (æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ, kinh tÕ vµ v¨n ho¸ ph¸t triÓn; LuËt
H¨mmurabi)
- BÞ Atxiri x©m chiÕn, 729 TCN trë thµnh mét bé phËn cña Atxiri
5. T©n Babilon vµ Bat
- Atxiri suy yÕu, n¨m 626TCN Tæng ®èc Atxiri (Nab«p«laxa)
tuyªn bè ®éc lËp - T©n Babilon (cêng thÞnh díi thêi Nabus«®«n«xo,
vên treo trªn kh«ng)
- N¨m 550TCN, Bat ®¸nh p B¾c T©n Babilon (Mª®i), 538 chiÕm
Babilon Trë thµnh bé phËn cña ®Õ quèc Bat (538 TCN)
- 328TCN, Ba t (c T©y ¸) bÞ nhËp vµo ®Õ quèc Makª®«nia (sau
nµy Babilon thuéc Xªl¬cut – Viªn tíng cña Alªchx¨ng®r¬
T¸c ®éng ®Õn sù tån t¹i, ph¸t triÓn vµ suy vong cña
v¨n minh Lìng Hµ