Bài giảng Y học cổ truyền: Các vị thuốc cổ truyền điều trị 8 bệnh chứng hiệu quả

CÁC VỊ THUỐC CỔ TRUYỀN ĐIỀU TRỊ 8 BỆNH CHỨNG

THS. NGUYỄN THỊ HẠNH

BỘ MÔN YHCT TRƯỜNG ĐHYK THÁI NGUYÊN

I. Mục tiêu I. Mục tiêu

Sau khi học xong bài này học viên có khả

năng phân tích được: + tính năng + tác dụng + cách dùng

Của các vị thuốc thường dùng điều trị 8 bệnh chứng thường gặp tại cộng đồng.

II. Nội dung II. Nội dung

1. Đại cương về thuốc

1.1. Nguồn gốc, bộ phận dùng, cách thu hái, bảo quản Nguồn gốc:: từ thực vật, động vật và khoáng vật Bộ phận dùng: Cách thu hái: Bảo quản:chỗ râm mát, tránh ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ cao, tránh mốc, mọt, các vị thuốc tinh dầu phải gói kín.

ng về thuốc 1. Đại cươương về thuốc 1. Đại c

1.2. Phương pháp bào chế đơn giản 1.2.1.Mục đích:

- Loại bỏ tạp chất, làm sạch thuốc, thuận

tiện trong việc dự trữ, bảo quản, sử dụng.

- Làm thay đổi tác dụng của thuốc, thay

đổi tính năng của thuốc, làm mất các tác dụng phụ thuộc không có lợi trong điều trị. -Làm mất hay làm giảm độc với các vị thuốc độc như phụ tử độc bảng A, còn phụ tử chế độc bảng B.

ng về thuốc 1. Đại cươương về thuốc 1. Đại c

1.2.2. Các phương pháp bào chế: + Thuỷ chế (dùng nước)

- Rửa: mục đích loại bỏ tạp chất, làm sạch thuốc. - Ngâm: mục đích làm thay đổi hoạt chất, giảm độc tính - Tẩm: mục đích làm thay đổi hoạt chất, giảm độc - Thuỷ phi: làm sạch, làm mịn các vị thuốc

+ Hoả chế (dùng lửa)

- Dùng lửa trực tiếp: - Dùng lửa gián tiếp:

+ Thuỷ hoả chế (nước, lửa phối hợp)

ng về thuốc 1. Đại cươương về thuốc 1. Đại c 1.3. Tính năng của thuốc

+Là bản chất của vị thuốc tồn tại tự

nhiên, có sẵn trong vị thuốc bao gồm: tính, vị, màu, mùi... Tính năng của thuốc có thể điều chỉnh sự mất thăng bằng âm dương trong bệnh lý, quyết định sự qui kinh của thuốc vào các tạng phủ. Tính năng của thuốc gồm:

* Tính chất của thuốc (khí của thuốc): * Vị của thuốc: có ngũ vị * Sự qui kinh của thuốc:

ng về thuốc 1. Đại cươương về thuốc 1. Đại c

1.4. Sự cấm kị khi dùng thuốc 1.4.1. Đối với phụ nữ có thai:

+Cấm dùng: ba đậu, khiên ngưu, nga truật,

tam lăng, xạ hương.

+ Dùng thận trọng: đào nhân, hồng hoa, chỉ thực, phụ tử, bán hạ, can khương, đại hoàng, nhục quế. 1.4.2. Thuốc tương kị, tương phản +Tương kị: phụ tử, bối mẫu, bán hạ, bạch cập. + Tương phản: cam thảo tương phản với cam toại, nguyên hoa tương phản với hải tảo.

ộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc đđộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc 1.5.1. Bảng A: 1.5.1. Bảng A:

- Ba đậu:

hạt sống của cây Croton tiglium họ Ruphorbiaceae. Liều tối đa uống 0,05g/ lần - 0,10g/24h.

ộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc đđộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc 1.5.1. Bảng A: 1.5.1. Bảng A:

-Mã tiền (sống): là hạt của cây Strichnos Nux Vomica họ Loganiaceae. Liều tối đa uống 0,1g/ lần - 0,3g/24h.

ộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc đđộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc 1.5.1. Bảng A: 1.5.1. Bảng A:

- Hoàng nàn (sống) là vỏ thân, cành của cây Sirychnos Ganthicrinan họ Loganiaceae. Liều tối đa uống 0,02g/ lần - 0,04g/24h.

- Ô dầu (xuyên ô, thảo ô): củ mẹ chưa có củ con, hay có củ con còn nhỏ của cây Acontitum Fortunei họ Ramaculaceae. Uống liều tối đa (loại thăng hoa) 0,05g/ lần; 0,15g/ 24h.

ộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc đđộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc 1.5.1. Bảng A: 1.5.1. Bảng A:

- Thạch tín (nhân

ngôn) Arsenium Erudum 98% As. Liều tối đa (loại thăng hoa) 0,002g/ lần - 0,004g/ 24h. Chỉ được bán và dùng Thạch tín thăng hoa gọi là Thạch tín chế.

ộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc đđộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc 1.5.2. Bảng B: 1.5.2. Bảng B:

- Ba đậu chế: là bã của hạt Ba đậu, liều tối đa 0,05g/ lần; 0,10g/ 24h.

- Hoàng nàn chế: uống liều tối đa 0,10g/ lần; 0,40g/ 24h.

ộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc đđộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc 1.5.2. Bảng B: 1.5.2. Bảng B:

- Khinh phấn:

- Hùng hoàng: Sulfua As, dùng ngoài.

(calomen) uống liều tối đa 0,25g/ lần; 0,4g/ 24h.

- Mã tiền chế: liều tối đa 0,4g/ lần - 1g/ 24h.

ộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc đđộc Y học cổ truyền 1.5. Qui chế thuốc 1.5.3. Loại giảm đđộc Bộc B 1.5.3. Loại giảm

- Phụ tử chế liều tối đa 25g/ lần; 50g/ 24h. áp dụng khi đơn thuốc dùng có kèm theo Gừng và Cam thảo.

2. Các nhóm: 2. Các nhóm: 2.1.Thuốc giải biểu 2.1.Thuốc giải biểu

A. Đại cương

- Định nghĩa:

Là thuốc dùng để đưa tác nhân gây bệnh (phong,

hàn, thấp, nhiệt) ra ngoài bằng đường mô hôi, chữa những chứng bệnh còn ở phần ngoài của cơ thể (biểu chứng), làm cho bệnh không xâm nhập vào bên trong cơ thể (lý).

Các vị thuốc này phần nhiều vị cay, tác dụng phát

tán gây ra mồ hôi (phát hãn) do vậy còn gọi là thuốc phát hãn giải biểu hay giải biểu phát hãn.

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu

- Phân loại:

+ Thuốc chữa về phong hàn: đa số vị cay

(tân), tính ấm (ôn) nên còn gọi là phát tán phong hàn hay tân ôn giải biểu.

+ Thuốc chữa về phong nhiệt: đa số có vị cay (tân), tính mát (lương) còn gọi là phát tán phong nhiệt hay tân lương giải biểu.

+ Thuốc chữa về phong thấp đa số có vị

cay, còn gọi là phát tán phong thấp.

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu Thuốc phát tán phong hàn Thuốc phát tán phong hàn

a. Tác dụng:

- Chữa cảm mạo do lạnh (cảm hàn, ngoại cảm phong hàn): sợ lạnh, ngây ngấy sốt, sợ gió, nhức đầu, sổ mũi….

- Chữa ho, hen phế quản. - Chữa co thắt các cơ, đau cơ, đau dây thàn kinh do lạnh: đau dây thần kinh toạ, đau vai gáy, liệt dây VII, đau dây thần kinh liên sườn, đau lưng,...

- Chữa đau khớp do lạnh, thoái khớp, viêm khớp

dạng thấp không có sốt, đau mình mẩy.

- Chữa các bệnh dị ứng do lạnh (viêm mũi dị ứng,

ban chẩn do lạnh).

2. Các nhóm: 2. Các nhóm: 2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.1. QuÕ chi: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, ngät, Êm vµo Kinh t©m, phÕ, bµng quang. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o do l¹nh cã må h«i, ch÷a ®au khíp, viªm ®a khíp m·n tÝnh tiÕn triÓn, ch÷a ho, long ®êm. - LiÒu dïng: 4 - 12g/ 24h - Chèng chØ ®Þnh: t©m c¨n suy nhîc thÓ øc chÕ gi¶m hng phÊn t¨ng, chøng ©m h ho¶ vîng, ngêi cao huyÕt ¸p, thiÕu m¸u, rong kinh, rong huyÕt, cã thai ra m¸u dïng thËn träng.

2. Các nhóm: 2. Các nhóm: 2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn ) Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn ) Các vị thuốc 2.2. Gõng sèng (sinh kh¬ng): - TÝnh vÞ quy kinh: cay, Êm vµo kinh phÕ, tú, vÞ. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o do l¹nh, ch÷a n«n do l¹nh, hay phèi hîp víi b¸n h¹ chÕ ch÷a ho, kÝch thÝch tiªu ho¸, ch÷a î h¬i, ®Çy h¬i, gi¶i ®éc (lµm gi¶m ®éc tÝnh cña b¸n h¹, nam tinh, phô tö. - LiÒu dïng: 4 - 12g/24h - Chèng chØ ®Þnh: ho do viªm nhiÔm, n«n möa cã sèt.

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.3. TÝa t«: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, Êm vµo kinh phÕ, tú. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o do l¹nh, hay phèi hîp víi cñ gÊu, vá quýt ch÷a ho, lµm long ®êm, ch÷a n«n möa do l¹nh, gi¶i dÞ øng do ¨n cua, c¸ g©y dÞ øng. - LiÒu dïng: 6 - 12g/h + Tö t«: h¹t tÝa t« cã t¸c dông ch÷a ho, hen, long ®êm, ch÷a co th¾t ®¹i trµng. + T« ng¹nh: lµ cµnh tÝa t« ph¬i kh« cã t¸c dông kÝch thÝch tiªu ho¸.

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.4. Kinh giíi: - TÝnh quy vÞ: cay, Êm vµo kinh can, phÕ. - T¸c dông ch÷a bÖnh: ch÷a c¶m m¹o, ®au d©y thÇn kinh do l¹nh, lµm mäc c¸c nèt ban chÈn: sëi, thuû ®Ëu; gi¶i ®éc, gi¶i dÞ øng, cÇm m¸u (hoa kinh giíi sao ®en). - LiÒu dïng: 4 - 12g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.5. B¹ch chØ: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, Êm vµo kinh can, phÕ - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o do l¹nh, ch÷a chøng nhøc ®Çu, ®au r¨ng, ch¶y níc m¾t do phong hµn phèi hîp víi phßng phong, kh¬ng ho¹t; ch÷a ng¹t mòi, viªm mòi dÞ øng, kÕt hîp víi kÐ ®Çu ngùa, t©n di, phßng phong; chèng viªm lµm bít mñ trong viªm tuyÕn vó, vÕt th¬ng nhiÔm khuÈn, c¸c vÕt th¬ng do r¾n c¾n. - LiÒu dïng: 4 - 12g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.6. Hµnh cñ - TÝnh vÞ quy kinh: cay, ®¾ng, Êm vµ kinh phÕ, vÞ - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o do l¹nh, thèng kinh, ®au bông do l¹nh, dïng ngoµi ch÷a môn nhät giai ®o¹n ®Çu. - LiÒu dïng: 3 - 6g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.7. Ma hoµng: - TÝnh vÞ quy ®Þnh: cay, Êm vµo kinh phÕ, bµng quang. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o do l¹nh, ch÷a ho hen do l¹nh, viªm mòi dÞ øng, viªm phæi sau sëi, ch÷a phï thòng, vµng da (do t¸c dông lîi tiÓu). - LiÒu dïng: 4 - 12g/ 24h ®Ó lµm ra må h«i; 2 - 3g/ 24h ®Ó ch÷a hen xuyÔn.

2.1 Thuốc giải biểu 2.1 Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.8. TÕ t©n: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, Êm vµo kinh phÕ, t©m, thËn - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o phong hµn g©y chøng nhøc ®Çu, ®au ngêi, ch÷a ho vµ ®êm nhiÒu, ch÷a ®au khíp, ®au d©y thÇn kinh do l¹nh. - LiÒu dïng: 2 - 8g/ 24h

2.1 Thuốc giải biểu 2.1 Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.9. C¶o b¶n: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, Êm vµo kinh bµng quang - T¸c dông ch÷a bÖnh: ch÷a c¶m m¹o do l¹nh, ®au ®Çu, ®au r¨ng lîi, ®au vïng g¸y, ®au bông do l¹nh, ch÷a ®au khíp do phong, hµn, thÊp. - LiÒu dïng: 3- 6g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc thuốc phát tán phong hàn Các vị thuốc

2.10. T©n di: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, Êm vµo kinh phÕ, vÞ. - T¸c dông ch÷a bÖnh: ch÷a c¶m m¹o do l¹nh, ch÷a nhøc ®Çu, ch÷a viªm mòi dÞ øng do l¹nh, mÊt c¶m gi¸c ngöi sau khi bÞ cóm. - LiÒu dïng: 3 - 6g/ 24h dïng sèng hay sao ch¸y.

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu Thuốc phát tán phong nhiệt Thuốc phát tán phong nhiệt

1. Tác dụng:

- Chữa cảm mạo phong nhiệt, thời kỳ viêm long

khởi phát của các bệnh nhiễm trùng, truyền nhiễm gây sốt, sợ nóng, không sợ lạnh, nhức đầu, mắt đỏ, họng đau, miệng khô, rêu lưỡi vàng dầy, chất lưỡi đỏ, mạch xác.

- Làm mọc các nốt ban chẩn (sởi, thủy đậu). - Chữa ho do viêm đường hô hấp, viêm phế quản

thể hen.

- Chữa viêm màng tiếp hợp - Một số ít có tác dụng lợi tiểu, giải dị ứng, hạ sốt.

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.1. RÔ s¾n d©y - TÝnh vÞ quy kinh: cay, ngät, b×nh vµo kinh tú, vÞ - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt, kh¸t níc, sëi lóc míi mäc, Øa ch¶y nhiÔm khuÈn, lþ, c¸c c¬n co cøng c¬, ®au vai g¸y, h¹ sèt, sinh t©n chØ kh¸t. - LiÒu dïng 2 - 12g/ 24h. NÕu gi¶i nhiÖt th× dïng sèng, ch÷a Øa ch¶y th× sao vµng.

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.2. B¹c hµ: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, m¸t vµo kinh phÕ, can. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt, ch÷a viªm mµng tiÕp hîp dÞ øng theo mïa, do vi rót, ch÷a viªm häng, viªm amidal, lµm mäc c¸c nèt ban chÈn. - LiÒu dïng: 3-12g/ 24 giê

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.3. L¸ d©u - TÝnh vÞ quy kinh: ngät, ®¾ng, l¹nh vµo kinh can, phÕ. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt (phèi hîp víi cóc hoa), ch÷a viªm mµng tiÕp hîp cÊp, ch÷a ho, viªm häng cã sèt, ch÷a dÞ øng, næi ban xuÊt huyÕt do rèi lo¹n thµnh m¹ch hay dÞ øng. - LiÒu dïng: 8 - 16g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.4. Hoa cóc: - TÝnh vÞ quy kinh: ngät, ®¾ng, h¬i l¹nh vµ kinh can, phÕ, thËn. - T¸c dông: ch÷a sèt do c¶m m¹o, cóm (hay phèi hîp víi b¹c hµ, l¸ d©u). + ch÷a c¸c bÖnh vÒ m¾t nh viªm mµng tiÕp hîp, qu¸ng gµ, gi¶m thÞ lùc, phèi hîp víi m¹n kinh tö, cóc hoa, b¹c hµ, thôc ®Þa, kû tö.

+ ch÷a môn nhät, gi¶i dÞ øng,

ch÷a nhøc ®Çu do c¶m m¹o, cóm, cao huyÕt ¸p. - LiÒu dïng: 8 - 16g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.5. BÌo c¸i: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, l¹nh vµo kinh can, phÕ. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt, ch÷a phï do viªm thËn, do dÞ øng, ngøa, mÒ ®ay, lµm mäc c¸c nèt ban chÈn sëi, thuû ®Ëu. - LiÒu dïng: 8 - 12g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.6. Cèi xay: - TÝnh vÞ quy kinh: ngät, b×nh vµo kinh can, bµng quang. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt, nhøc ®Çu, lîi tiÓu. H¹t ch÷a môn nhät, lþ, viªm mµng tiÕp hîp.

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.7. M¹n kinh tö: - TÝnh vÞ quy kinh: ®¾ng, cay, b×nh vµo kinh can, bµng quang. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt, cóm, nhøc ®Çu vïng ®Ønh phèi hîp víi hoa cóc; ch÷a viªm mµng tiÕp hîp cÊp, ®au khíp, ®au c¬, lîi tiÓu. - LiÒu dïng: 4- 12g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.8. Sµi hå: - TÝnh vÞ quy kinh: ®¾ng, l¹nh vµo kinh can, ®ëm. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt, suy nhîc thÇn kinh, kinh nguyÖt kh«ng ®Òu, thèng kinh ... ch÷a loÐt d¹ dµy t¸ trµng, ch÷a viªm mµng tiÕp hîp, ch÷a c¸c chøng sa nh sa trùc trµng, sa sinh dôc, tho¸t vÞ bÑn do khÝ h g©y ra. - LiÒu dïng: 3-6g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.9. Th¨ng ma: - TÝnh vÞ quy kinh: ngät, cay, h¬i l¹nh vµo kinh phÕ, vÞ, tú. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt, ch÷a c¸c chøng sa nh sa trùc trµng, sa sinh dôc, sa d¹ dµy; gi¶i ®éc trong sng lîi, r¨ng, loÐt miÖng, ®au häng; thóc ®Èy mäc ban sëi. - LiÒu dïng: 4 - 8g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc thuốc phát tán phong nhiệt Các vị thuốc

2.10. Ngu bµng tö: - TÝnh vÞ quy kinh: cay, ®¾ng, l¹nh vµo kinh phÕ, vÞ. - T¸c dông: ch÷a c¶m m¹o cã sèt, lµm mäc c¸c nèt ban chÈn, ch÷a dÞ øng do hen suyÔn, do viªm häng, ho, lîi niÖu ch÷a phï thòng. - LiÒu dïng: 4-12g/ 24h

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu Thuốc phát tán phong thấp Thuốc phát tán phong thấp

1. Tác dụng chữa bệnh:

- Chữa thấp khớp cấp, viêm khớp dạng thấp mạn tính tiến triển có sưng, nóng, đỏ, đau (do phong thấp nhiệt).

- Chữa viêm khớp dạng thấp, thoái khớp, nhức

mỏi các khớp (do phong hàn thấp).

- Chữa viêm đau các dây thần kinh do viêm nhiễm, do lạnh, do thiếu sinh tố (đau dây thần kinh toạ, đau liên sườn, đau vai gáy,...).

- Một số có tác dụng giải dị ứng (ké đầu ngựa)

điều trị ban chẩn, viêm mũi dị ứng, eczema ...

2.1. Thuốc giải biểu 2.1. Thuốc giải biểu Thuốc phát tán phong thấp Thuốc phát tán phong thấp

2. Những điều chú ý khi dùng thuốc chữa

phong thấp

* Chú ý tính chất hàn nhiệt của bệnh và

tính chất hàn nhiệt của thuốc.

* Phải có sự phối hợp toàn diện khi kê đơn

thuốc chữa phong thấp