\
CH NG 1: C S LÝ LU N CHUNGƯƠ Ơ Ở Ậ
Khái ni m đ o đ c kinh doanhệ ạ ứ
Tr c khi là doanh nhân, m i doanh nhân đ u ph i là m t ng i bình th ng.ướ ọ ề ả ộ ườ ườ
Doanh nhân khác v i ng i th ng ch là ng i có tài ch còn đ có ti n h khôngớ ườ ườ ở ỗ ườ ứ ể ề ọ
1
B GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỘ Ụ Ạ
TR NG CAO Đ NG CÔNG NGH THÔNG TIN TP.H CHÍ MINHƯỜ Ẳ Ệ Ồ
KHOA QU N TR KINH DOANHẢ Ị
BÀI TI U LU NỂ Ậ
th làm khác. V y h cũng ph i làm gì đó đ thu ph c ni m tin c a ng i khác và đ cóể ậ ọ ả ể ụ ề ủ ườ ể
uy tín? Đó là m t con đ ng h ph i theo khi hành x công vi c. Đó là “Đ o kinhộ ườ ọ ả ử ệ ạ
doanh”.
Ng i Do Thái c x v i nhau theo ườ ư ử ớ 10 Đi u Rănề và doanh nhân c a h có Đ oủ ọ ạ
kinh doanh.Đ i v i các dân t c khác không ph i là ng i Do Thái, thì sách v t ngànố ớ ộ ả ườ ở ừ
x a đã ch , các tôn giáo đã khuy n khích, có m t s đ c tính căn b n cho h . Đó là: sư ỉ ế ộ ố ứ ả ọ ự
chăm ch , trung th c, bi t đi u và không tham lam. ỉ ự ế ề
Riêng doanh nhân c n do có nhi u ng i d i quy n thì ph i thêm hai đ c tínhầ ề ườ ướ ề ả ứ
n a là tính sòng ph ng và lòng bi t n. C ng sáu đ c tính đó l i v i tài kinh doanh thì sữ ẳ ế ơ ộ ứ ạ ớ ẽ
có m t doanh nhân xu t hi n. Và ng i này s có nhi u ti n, hay nhi u ti n s đ n v iộ ấ ệ ườ ẽ ề ề ề ề ẽ ế ớ
h .ọ
Khi đ c h ng d n b i các đ c tính đó, doanh nhân s gi đ c ch tín trongượ ướ ẫ ở ứ ẽ ữ ượ ữ
kinh doanh; bi t liên k t trong làm ăn; đ i đãi v i khách hàng; c x v i đ ng s cùngế ế ố ớ ư ử ớ ồ ự
nhân viên.
Tri t lý giúp con ng i thăng hoa, đ o đ c giúp h b n v ng. Doanh nhân có m tế ườ ạ ứ ọ ề ữ ộ
s i dây đ o đ c chung, m t tri t lý chung thì chúng là m t ch t keo đ k t h l i v iợ ạ ứ ộ ế ộ ấ ể ế ọ ạ ớ
nhau. H i n đoàn kia ra đ i. Và khi k t l i đ c nh th doanh nhân s có r t nhi uộ ọ ờ ế ạ ượ ư ế ẽ ấ ề
ti n. ề
Hi n nay, chúng ta bàn v “Đ o kinh doanh” là vì trong nh ng m c đ khác nhauệ ề ạ ữ ứ ộ
có doanh nhân r t tài, có ti n nh ng không có đ các đ c tính căn b n c a “m t ng iấ ề ư ủ ứ ả ủ ộ ườ
bình th ng”. L i đó là do l ch s .ườ ỗ ị ử
Thí d , mu n khuy n khích s chăm ch chúng ta nêu kh u hi u “lao đ ng là vinhụ ố ế ự ỉ ẩ ệ ộ
quang”. Khi m t mình, n u m t ng i bi t t nh “ta ph i chăm ch ” thì h s bóở ộ ế ộ ườ ế ự ủ ả ỉ ọ ẽ
bu c mình làm; còn n u b o “đ vinh quang” thì h s b o “tôi không c n” và… điộ ế ả ể ọ ẽ ả ầ
ch i! Doanh nhân chúng ta b nh h ng b i s thi u sót chung này. H có tài, có ti nơ ị ả ưở ở ự ế ọ ề
nh ng thi u “Đ o kinh doanh”.ư ế ạ
Đa s thành viên c a xã h i ph i có nh ng đ c tính t t căn b n c a “m t ng iố ủ ộ ả ữ ứ ố ả ủ ộ ườ
th ng” đ h làm g ng, làm m u m c, và là áp l c cho doanh nhân ph i làm theo, khiườ ể ọ ươ ẫ ự ự ả
tài ba c a h hé m r i n r .ủ ọ ở ồ ở ộ
2
“Đ o kinh doanh” là cách th c mà các doanh nhân c x v i nhau và cho nh ng aiạ ứ ư ử ớ ữ
có quy n l i liên quan (stakeholders) v i h , nghĩa là trong gi i c a h . ề ợ ớ ọ ớ ủ ọ
Khi v t b ngh nghi p c a mình đi thì t t c đ u là “m t ng i bình th ng”.ứ ỏ ề ệ ủ ấ ả ề ộ ườ ườ
M t đi u cũng r t quan tr ng là khi doanh nhân có “Đ o” thì xã h i ph i đáp ng l i;ộ ề ấ ọ ạ ộ ả ứ ạ
k o cái “Đ o” c a doanh nhân khi n h b l a l c! Cu c s ng là m t s t ng tác vĩnhẻ ạ ủ ế ọ ị ừ ọ ộ ố ộ ự ươ
c u. Đây là m t s th t hi n nhiên gi ng nh nhân dân anh hùng t o nên quân đ i anhử ộ ự ậ ể ố ư ạ ộ
hùng.
Do v y, “Đ o kinh doanh” ph i đ c hun đúc t nh ng đ c tính căn b n t n t iậ ạ ả ượ ừ ữ ứ ả ồ ạ
trong đa s thành viên c a xã h i. Doanh nhân xu t phát t xã h i r i dùng s thành côngố ủ ộ ấ ừ ộ ồ ự
c a mình đ gi i quy t nh ng v n đ xã h i và làm cho cu c s ng tr nên t t đ p h n.ủ ể ả ế ữ ấ ề ộ ộ ố ở ố ẹ ơ
Vi c y gi ng nh nhân dân anh hùng s n sinh ra quân đ i anh hùng và đ t n c bìnhệ ấ ố ư ả ộ ấ ướ
an. Không có chi u ng c l i.ề ượ ạ
3
CH NG 2: Đ O Đ C KINH DOANH X A VÀ NAYƯƠ Ạ Ứ Ư
1. Nhìn l i phong trào Đông Kinh Nghĩa Th cạ ụ
a. Đ nh cao c a phong trào duy tânỉ ủ
B l i h c t ch ng khoa c , t p trung cho th ng th c và th c nghi m, d yỏ ố ọ ừ ươ ử ậ ườ ứ ự ệ ạ
c ti ng Vi t, Pháp và Hán văn. Ch tr ng này l i xu t phát t t ng l p nho gia cu iả ế ệ ủ ươ ạ ấ ừ ầ ớ ố
cùng c a Vi t Nam. Dù ch t n t i trong 9 tháng (5.1907 – 1.1908), nh ng tr ng Đôngủ ệ ỉ ồ ạ ư ườ
Kinh Nghĩa Th c th c s là đ nh cao c a cu c cách m ng xã h i to l n đ u th k 20 cóụ ự ự ỉ ủ ộ ạ ộ ớ ầ ế ỷ
tên là Duy Tân.
Cánh chim đ u đànầ
Nhi u tài li u cho r ng Đông Kinh Nghĩa th c là tr ng h c mi n phí và d yề ệ ằ ụ ườ ọ ễ ạ
theo l i c i cách đ u tiên Vi t Nam. Nguyên cu i năm 1904 Phan Châu Trinh cùngố ả ầ ở ệ ố
Tr n Quý Cáp và Huỳnh Thúc kháng chu du m y t nh mi n Trung. Đ n Bình Thu n,ầ ấ ỉ ề ế ậ
Phan Châu Trinh b b nh ph i l i. Th i gian này ông cùng v i H Tá Bang l p m tị ệ ả ở ạ ờ ớ ồ ậ ộ
th xã đình Phú Tài đ gi ng sách Khang H u Vi, L ng Kh i Siêu. Nguy n Tr ngư ở ể ả ữ ươ ả ễ ọ
L i nhi t thành d khán nh ng cu c thuy t trình y. Đây chính là b c t p d t độ ệ ự ữ ộ ế ấ ướ ậ ượ ể
Đông Kinh Nghĩa Th c ra đ i. ụ ờ
Nhà th c Phan Châu Trinhờ ụ
Đem nhà
làm tr ngườ
Hôm quy tế
đ nh thành l p,ị ậ
cũng t i s 4 Hàngạ ố
Đào có m t các ôngặ
L ng Văn Can,ươ
D ng Bá Tr c,ươ ạ
Ph m Duy T n, Nguy n Bá H c… nh ng l i v ng m t Tăng B t H và Phan Châuạ ố ễ ọ ư ạ ắ ặ ạ ổ
Trinh. Ng i cao tu i h n c là L ng Văn Can đ c các đ ng chí nh t trí tôn làm th cườ ổ ơ ả ươ ượ ồ ấ ụ
tr ng. ưở
4
V tài chánh, h i viên tề ộ ự
ý góp bao nhiêu cũng đ c vàượ
quyên thêm nh ng ch quen,ở ữ ỗ
h o tâm. Ti n - th c tr ngả ề ụ ưở
qu n chi, nh ng s sách doả ư ổ
Nguyễn Quy n gi . ề ữ
Hai ng i đ m nhi m vi c l pườ ả ệ ệ ậ
các th t c xin phép l p tr ngủ ụ ậ ườ
t i ph Th ng s B c Kỳ làạ ủ ố ứ ắ
Nguy n Văn Vĩnh và Ph m Duy T n. ễ ạ ố
C nhà cùng “Nghĩa Th c”ả ụ
Dù ch b ng truy n mi ng, nh ng tin t c tr ng Đông Kinh Nghĩa th c s p raỉ ằ ề ệ ư ứ ườ ụ ắ
đ i lan r t nhanh kh p c hai vùng đ t b o h , mi n B c và mi n Trung. Vi c h c tròờ ấ ắ ả ấ ả ộ ề ắ ề ệ ọ
đi h c không ph i m t ti n là m t vi c ch aọ ả ấ ề ộ ệ ư t ng có. Danh sách ng sinh đăng ký theoừ ứ
h c d n d p đ v đ a ch s 4 Hàng Đào. Trong khi đó th t c xin phép đã n p g n haiọ ồ ậ ổ ề ị ỉ ố ủ ụ ộ ầ
tháng mà nha Th ng s v n c im l ng. Nguyên do là vì… cái tên. Ch nghiã th c g nố ứ ẫ ứ ặ ữ ụ ầ
gi ng v i nghĩa quân nên th c dân Pháp v n c im l ng. Đ i không đ c ông đành m iố ớ ự ẫ ứ ặ ợ ượ ở
hai l p nh m t l p nam,m t l p n ch d y ch qu c ng .Qu c ng là l i khí đ khaiớ ỏ ộ ớ ộ ớ ữ ỉ ạ ữ ố ữ ố ữ ợ ể
dân trí, nh ng h p v i chiêu bài “khai hóa” mà ng i Phápư ợ ớ ườ
không có lý do gì c m. ấ
b. Ch n h ng công th ng, k nghấ ư ươ ỹ ệ
“Tôi c m bút ký t đo n mãi mà tay run lên. T nh ,ầ ờ ạ ừ ỏ
có bao gi dám đ ng t i di s n c a t tiên đâu”.ờ ộ ớ ả ủ ổ
Đó là l i thu t l i sau này c a bà ờ ậ ạ ủ
L ng Văn Can khi bà ký vào gi y t bán hi u buôn Qu ngươ ấ ờ ệ ả
Bình An Hàngở
Ngang, l y 7.000 đ ng đ a ch ng tiêu vào vi c tr ng L ng Văn Canấ ồ ư ồ ệ ườ ươ
5
Ph Hàng Đào th i Đông Kinh Nghĩa Th c.ố ờ ụ
