Đ bài: Bình lu n v nhân v t A Ph trong tác ph m “V ch ng A Ph c a Tô
Hoài
Bài làm
"V ch ng A Ph " là m t trong ba truy n ng n c a t p "Truy n Tây B c" c a nhà văn
Tô Hoài sáng tác năm 1953. Truy n k v hai ch ng đng đi c a M và A Ph nh ng ườ
ngày H ng Ngài trong nhà th ng lý Pá Tra và sau khi sang Phi ng Sa nên v nên ch ng,
g p g Cách m ng và tr thành chi n sĩ du kích. Trong đó, A Ph là m t nhân v t gây n ế
t ng khá sâu s c.ượ
Tác gi cho A Ph xu t hi n khá đt ng t trong m t hoàn c nh đánh nhau v i A S , b
b t, b đánh đp tàn nh n nhà th ng lý Pá Tra, r i m i k v lai l ch c a nhân v t. Đó là
m t ng i nghèo kh đã m t h t c m cha và anh em trong m t tr n đu mùa kh ng ườ ế
khi p đã ph i s ng ki p b v khi còn r t nh và "ng i làng đói b ng đã b t A Ph đaế ế ơ ơ ườ ư
xu ng bán đi l y thóc c a ng i Thái d i cánh đng". Không cam ch u cu c s ng ườ ướ
khôn kh , m i 10 tu i đu A Ph đã t kh ng đnh tính cách gan góc: m t mình ki m ế
s ng, h c h i đ th ngh "bi t đúc l i cày l i cày gi i và đi săn bò tót r t b o". Khi ế ưỡ
l n lên, A Ph ch ng nh ng hi n lành, lao đng gi i mà còn có s c kho h n ng i. ơ ườ
"Công vi c làm hay đi săn, cái gì cũng làm phăng phăng", "A Ph ch y nhanh nh ng a". ư
V t lên trên hoàn c nh kh c nghi t, A Ph v n s ng m t đi s ng tâm h n phóngượ
khoáng, h n nhiên, yêu đi, yêu chính nghĩa, t tin c a tu i tr . "Đang tu i ch i, trong ơ
ngày T t đn, dù ch ng có qu n áo m i nh nhi u trai làng khác, A Ph ch có đc m tế ế ư
chi c vòng trên c . A Ph cũng c cùng trai làng đem sáo, khèn con quay và qu pao đi tìmế
ng i yêu các làng trong r ng". Vì v y, A Ph tr thành ni m m c c a bi t bao côườ ơ ướ ế
gái Mèo. H kháo v i nhau "Đa nào đc A Ph cũng b ng có đc con trâu t t trong ượ ượ
nhà, ch ng m y lúc mà giàu". Tuy v y v i t p t c kh c nghi t c a xã h i phong ki n ế
mi n núi đng th i. A Ph ch ng nh ng b khinh th ng mà th c t cũng ch ng bao gi ươ ườ ế
anh ki m đ ti n đ làm nhà và c i v .ế ướ
Đau kh h n, A Ph là đa con c a núi r ng t do mà v n không sao thoát kh i ki p ơ ế
s ng nô l . S vi c x y ra vào đêm h i mùa xuân. A Ph dám đánh l i con nhà quan phá
đám ch i "Ch y v t ra, vung tay ném con quay r t to vào m t A S . Nó v a k p b ng tayơ ư
lên, A Ph đã x c t i, n m cái vòng c , k p d p đu xu ng, xé vai áo, đánh t i t p".
Hành đng d d i đó c a A Ph có nguyên c sâu xa t m i h n thù giai c p. Sau đó, b
tay chân nhà Pá Tra đánh đp r t dã man, A Ph đã ch ng t mình là con ng i b t khu t, ườ
c ng r n gan d . A Ph không h khóc lóc van xin trái l i "A Ph qu , ch u đòn, ch im
nh t ng đá". Cu i cùng trong c nh x ki n quái g khi k phát đn ki n cũng là ng iư ượ ơ ườ
ng i gh quan toà, A Ph đã b Pá Tra bu c làm nô l không công suô't đi đ tr n . Đó ế
là ki p s ng b khinh r , b ng c đãi và ph i gánh vác nh ng công vi c n ng nh c, nguyế ượ
hi m nh t nh "cày ru ng, cu c n ng và săn bò tót, b y h , chăn ng a quanh năm m t ư ươ
thân m t mình rong ru i ngoài gò bãi, n ng r ng". ươ
Tính m ng c a A Ph s ng hay ch t cũng đc quy t đnh b i bàn t y tàn b o c a th ng ế ư ế
lý Pá Tra. Ch vì đ h b t m t bò, A Ph đã b đánh, b trói vào c c "b ng dây mây qu n
t chân lên vai". Và n u b n A S không b t đc h v thì ch c ch n A Ph s ph i ế ượ
ch t "ch t đau, ch t đói, ch t rét"- Nh M t ng ch ng ki n nh ng c nh t ng t .ế ế ế ế ư ế ươ
Tuy v y, v i tình yêu cu c s ng mãnh li t, b n ch t gan góc, b t khu t, s n có, A Ph
không cam ch u ch t mà tìm m i cách t gi i thoát: "Đêm đn, A Ph cúi xu ng, nhay đt ế ế
hai đu dây, nhích d n dây trói m t bên tay". Và v i s tr giúp c a M , A Ph đã đc ượ
t do. Hai ng i tr n kh i H ng Ngài, t i khu du kích Phi ng Sa, g p cán b A Châu. ườ
A Ph và M l n l t tr thành chi n sĩ du kích, tích c c tham gia vào cu c đu tranh đ ượ ế
gi i phóng hoàn toàn cu c đi mình, gi i phóng b n làng quê h ng, t đu tranh t phát, ươ
A Ph và M đã ti n d n đn cu c đu tranh t giác. ế ế
Cùng v i M , cu c đi và tính cách c a A Ph có ý nghĩa tiêu bi u cho s ph n và ph m
ch t c a ng i dân vùng cao Tây B c. T trong bóng t i c a cu c đi đy đau kh , t i ườ
nh c, h đã v n t i ánh sáng r c r c a nhân ph m và t do, ánh sáng c a Cách m ng. ươ
Đy cũng là giá tr nhân đo, m i m sâu s c c a tác ph m giàu ch t th này. ơ