Cá mè hoa (Aristichthys nobilis) tiếng Anh: Big
head carp
2.1- Đặc điểm hình thái và sự phân bố
Cá mè hoa có đầu rất lớn, gần bằng 1/3 chiều dài
cơ thể, miệng lớn và hàm dưới hơi hướng lên trên.
Mắt khá nhỏ và nằm ở phía dưới trục cơ thân. Phần
đầu và lưng màu đen, giữa có những vạch đen, bụng
hơi vàng.
Cá mè hoa phân bố ở nhiều nơi trên thế giới và
là đối tượng nuôi quan trong ở Trung Quốc và Việt
nam.
2.2- Đặc điểm sinh học
* Tập tính bắt mồi
Thành phần thức ăn của cá mè hoa giai đoạn cá
bột tương tự như cá mè trắng. Vì sự phát triển của
mang chậm hơn so với cá mè trắng, hơn nữa độ hở
của các tia mang lớn hơn nên nước đi qua mang dễ
dàng hơn. Phương thức bắt mồi của cá mè hoa cũng
tương tự như cá mè trắng là bằng hình thức lọc.
TVPD và ĐVPD theo dòng nước đi qua mang và bị
giữ lại ở mang. Tuy nhiên, do có những điểm khác
nhau về cấu tạo mang giữa cá mè hoa và cá mè trắng
nên thành phần thức ăn cũng có điểm sai khác. ở cá
mè hoa thành phần thức ăn chủ yếu là ĐVPD, tiếp
đến là TVPD. Tỷ lệ giữ 2 loại này là 1/4,5 (tính theo
số lượng) nhưng do khối lượng cá thể của ĐVPD lớn
hơn rất nhiều nên nếu tính theo trọng lượng ĐVPD
vẫn chiếm tỷ trọng lớn hơn nhiều. Chiều dài ruột ở cá
trưởng thành gấp 4,13 lần chiều dài cơ thể. Cá mè
hoa cũng ăn mùn bã hữu cơ. Dưới điều kiện nuôi,
một số loại thức ăn bổ sung như cám gạo, bột ngũ
cốc, khô dầu,... cũng được cá mè hoa sử dụng.
* Tốc độ tăng trưởng
Cá mè hoa thường lớn nhanh hơn cá mè trắng.
Sự tăng trưởng của cá mạnh nhất từ năm thứ nhất đến
năm thứ 3. Cá mè hoa lớn nhất đã đánh bắt được
trong tự nhiên đạt trọng lượng 57kg/con. Cungc như
cá mè trắng, sự tăng trọng của cá mè hoa liên quan
rất nhiều đến giai đoạn phát triển của cá thể.
* Tập tính sống
Cá mè hoa sống ở tầng nước mặt và tầng giữa
(cũng tương tự cá mè trắng nhưng hơi sâu hơn một
chút). Loài cá này ít nhảy khi đánh bắt bằng lưới,
thậm chí ngay cả khi bị đe dọa, và chúng thường bơi
thành từng đàn.
Cá mè hoa thích sống ở nơi có nhiệt độ cao hơn.
Nhiệt độ thích hợp cho sự phát triển của cá từ 30 -
310C (khoảng từ tháng 6 đến tháng 9), nhưng vào
thời gian từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau nhiệt độ hạ
xuống dưới 200C thì cá chậm phát triển.
Cá mè hoa thích sống ở những ao giàu dinh
dưỡng, có nhiều ĐVPD phát triển. Do đó, ở những
thủy vực có hàm lượng vật chất tiêu hao Oxy khoảng
> 3,0mg/l là phù hợp cho cá mè hoa sống và phát
triển.
Tương tự như cá mè trắng, cá mè hoa sống và
phát triển tốt trong ao có hàm lượng oxy hòa tan
(DO) lớn hơn 2 - 3mg/l. Sự bắt mồi của cá sẽ giảm
nhanh chóng khi DO < 1,6mg/l, và nó sẽ ngừng ăn
khi DO < 1,1mg/l. Tại DO từ 0,2 - 0,3mg/l nó sẽ bị
chết do ngạt thở. Cá mè hoa thích ứng với hàm lượng
thấp tốt hơn so với cá mè trắng.
* Đặc điểm sinh sản
Cũng như cá mè trắng, cá mè hoa không thể tự
sinh sản trong ao, hồ. Việc đẻ trứng đòi hỏi những
điều kiện khắt khe về yếu tố sinh thái như lưu tốc
dòng chảy, nhiệt độ nước (nó không đẻ khi nhiệt độ
thấp hơn 180C.
Tuổi thành thục sinh dục của cá mè hoa từ 3- 4+
tuổi, trọng lượng 4-6kg. Trứng của cá là loại trứng
bán trôi nổi. Trong điều kiện nhân tạo cho cá đẻ phải
sử dụng thuốc kích sục tố.