Cách thưởng trà của ngưởi Việt
Người Việt thưởng thức trà theo từng ngụm nhỏ để thưởng thức hết cái
thơm ngọt của trà và cảm nhận hơi ấm của chén trà ủ nóng bàn tay khi
mùa đông lạnh giá.
Người Việt dùng trà dù theo cách truyền thống nào: từ độc ẩm, đối ẩm hay
quần ẩm đều làm toát lên cái nét văn hóa thuần chất của người Việt. Người
xưa có câu: "Nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh", đó chính là
cái thú "thưởng" trà thực thụ.
"Nhất thủy": để có một ấm trà ngon, trước tiên phải chú ý đến nước. Nước
dùng pha trà thường phải là thứ nước mưa được hứng giữa trời, hay từ các
nguồn suối tự nhiên, cầu kỳ hơn nữa là thứ sương đọng trên lá sen mà người
đi thuyền hứng từng giọt vào buổi sớm mai. Thứ nước tinh khiết đó khi đun
cũng không được phép mất độ thanh tịnh để không làm ảnh hưởng đến
hương vị của trà.
"Nhì trà": đứng thứ hai sau nước là cách chọn trà: tùy theo sở thích mỗi
người, có người thích dùng trà nguyên, hay chính là "trà mộc" cánh trà sao
quăn giống hình móc câu, cánh tròn, trôi tay, có mốc trắng như mốc cây cau.
Trà này được pha ở nhiệt độ 80oC, hay 165 - 170 độ F. Người thì lại thích
thưởng thức trà hương: là loại trà được ướp hương từ các loài hoa: hoa sen,
cúc, nhài, sói, ngâu; nước pha trà tẩm hương phải có độ sôi ở 200 - 205 độ
F.
Tiếp đến là dụng cụ pha trà gồm chén trà và bình trà, "tam bôi, tứ
bình": một bộ đồ trà thường có bốn chén quân, một chén tống để chuyên
trà; chén thường là loại chén dạng hạt mít (mắt trâu). Bình cũng có bình
chuyên và bình tống. Tùy theo lối uống "độc ẩm", "song ẩm", "tứ ẩm" hay
"quần ẩm" mà có những loại bình tương ứng. Trước khi pha trà phải dùng
nước sôi để tráng sơ chén và bình.
Và cuối cùng, "ngũ quần anh" chính là "bạn trà". Tìm "bạn trà" còn khó
tìm hơn "bạn rượu". Vì bạn trà là người bạn tri âm, cùng nhau thưởng trà,
ngâm thơ, bộc bạch nỗi niềm, hay bàn chuyện gia đình, xã hội, nhân tình thế
thái để cảm thấy trong trà có cả hương vị của đất trời, cỏ
cây.
Khi thưởng thức trà có thể dùng các đồ ăn nhẹ kèm với trà : kẹo lạc, kẹo
vừng thanh, kẹo cu đơ, bánh cốm, bánh đậu xanh.
Người Việt thưởng thức trà theo từng ngụm nhỏ để thưởng thức hết cái thơm
ngọt của trà và cảm nhận hơi ấm của chén trà đủ nóng bàn tay khi mùa đông
lạnh giá. Uống để đáp lại lòng mến khách của người dâng trà, để dốc bầu
tâm sự. Chính những cách thể hiện này tạo nên nét văn hóa, sự thanh cao,
tình tri âm, tri kỷ giữa người với người. Uống trà đôi khi còn là sự độc thoại
với nội tâm, là sự xét đoán tâm lý người đối thoại, là tìm đến sự tỉnh táo, tĩnh
tâm, xua tan mọi phiền muộn bon chen...