
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
TRƯỜNG TCN NẤU ĂN - NVDL VÀ THỜI TRANG HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: THƯƠNG PHẨM VÀ AN TOÀN THỰC PHẨM
NGHỀ: KỸ THUẬT LÀM BÁNH
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Hà Nội, Năm 2025

2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

1
LỜI GIỚI THIỆU
Muốn có sản phẩm ăn uống có chất lượng cao và an toàn bắt buộc phải có
thực phẩm tốt đáp ứng được yêu cầu của chế biến nói chung và người chế biến
bánh nói riêng phải hiểu rất kỹ càng về giá trị sử dụng của thực phẩm. Vì lý do
đó mà môn học “Thương phẩm và an toàn thực phẩm” là một môn học bắt buộc
trong chương trình đào tạo nghề trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học chuyên
ngành chế biến bánh.
Đối tượng nghiên cứu của môn học là giá trị sử dụng của các hàng hóa
thực phẩm lưu thông trên thị trường và các biện pháp đảm bảo sự an toàn khi sử
dụng các loại thực phẩm đó. Phương pháp nghiên cứu môn học này là sự áp
dụng tổng hợp các phương pháp, kiến thức của các ngành kinh tế kỹ thuật liên
quan đến quá trình sản xuất, kinh doanh các loại thực phẩm cũng như quá trình
chế biến các thực phẩm đó để phục vụ con người.
Những nội dung mà môn học này giải quyết là: Thành phần hóa học của
thực phẩm, các phương pháp xác định chất lượng thực phẩm, các biến đổi của
thực phẩm trong quá trình bảo quản và chế biến, cách lựa chọn các loại thực
phẩm, các phương pháp bảo quản chất lượng và cách sử dụng thực phẩm đúng
khoa học, giáo trình này chia thành ba chương:
Chương 1: Khái quát chung về chất lượng thực phẩm
Chương 2: Vệ sinh an toàn thực phẩm
Giáo trình Thương phẩm và an toàn thực phẩm được biên soạn để sử dụng
làm tài liệu giảng dạy cho học sinh trong các trường đào tạo hệ Trung cấp nghề
nấu ăn, dịch vụ nhà hàng và làm tài liệu tham khảo cho học sinh, sinh viên và
công nhân ngành thực phẩm và chế biến bánh. Vì vậy khi giải quyết các nội
dung cụ thể, giáo trình đều giải quyết những vấn đề cụ thể mà thực tiễn đòi hỏi
và những vấn đề mở rộng để người học tham khảo.
Khi biên soạn giáo trình này, mặc dù tác giả đã tham khảo nhiều tài liệu để
nghiên cứu, song trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh được những
thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các chuyên gia,
các đồng nghiệp để giáo trình trở nên hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao chất
lượng đào tạo đội ngũ công nhân lành nghề cho đất nước.
Hà Nội, ngày……tháng…..năm 2024
Tham gia biên soạn
Chủ biên: Ths. Nguyễn Thị Hồng Hải

2
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU .................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1. CHẤT LƯỢNG HÀNG THỰC PHẨM ......................................... 4
1.1. Khái quát chung về thực phẩm ....................................................................... 4
1.1.1. Thành phần hóa học của thực phẩm ............................................................ 5
1.1.2. Đặc trưng chất lượng hàng thực phẩm ...................................................... 12
1.1.3. Các phương pháp xác định chất lượng hàng thực phẩm ........................... 14
1.2. Các mặt hàng thực phẩm .............................................................................. 15
1.2.1. Rau - củ - quả trong chế biến bánh ........................................................... 15
1.2.2. Lương thực ................................................................................................ 31
1.2.3. Đường ..................................................................................................................... 39
1.2.4. Sữa và các sản phẩm của sữa ............................................................................... 41
1.2.5. Trứng gia cầm ........................................................................................... 55
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN .............................................................. 61
CHƯƠNG 2. VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM ........................................... 62
2.1. Khái quát chung về vệ sinh an toàn thực phẩm ........................................... 62
2.1.1. Khái niệm .................................................................................................. 62
2.1.2. Tầm quan trọng của vệ sinh an toàn thực phẩm ....................................... 63
2.2. Vệ sinh an toàn thực phẩm trong các khâu của quá trình chế biến bánh ..... 64
2.2.1. Vệ sinh an toàn thực phẩm trong khâu cung ứng, bảo quản .................. 64
2.2.2. Vệ sinh an toàn thực phẩm trong khâu chế biến bánh .............................. 67
2.2.3. Vệ sinh an toàn thực phẩm trong phục vụ ăn uống .................................. 68
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN .............................................................. 70
PHỤ LỤC ............................................................................................................ 71
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... 72

3
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: Thương phẩm và an toàn thực phẩm
Mã môn học: MH 08
Vị trí, tính chất của môn học:
- Vị trí:
Thương phẩm và an toàn thực phẩm là môn học bắt buộc thuộc các môn học
trong chương trình khung đào tạo trình độ trung cấp nghề Kỹ thuật chế biến bánh.
- Tính chất:
Thương phẩm và vệ sinh an toàn thực phẩm là môn học lý thuyết xen kẽ
với thực hành, đánh giá kết quả bằng kiểm tra hết môn.
Mục tiêu môn học:
- Về kiến thức:
+ Liệt kê được thành phần hóa học có trong trong thực phẩm nói chung,
cũng như của từng loại thực phẩm như: Rau - củ - quả, lương thực, đường, sữa
và các sản phẩm chế biến từ sữa, trứng gia cầm...
+ Phân tích được và vận dụng được những kiến thức cơ bản về vệ sinh an
toàn thực phẩm trong các khâu từ việc cung ứng, bảo quản, chế biến, phục vụ và
các vấn đề khác về vệ sinh an toàn thực phẩm.
+ Trình bày được các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm,
qua đó biết lựa chọn và sử dụng thực phẩm đảm bảo chất lượng và an toàn
vệ sinh thực phẩm.
- Về kỹ năng:
Biết cách lựa chọn, xác định được chất lượng hàng thực phẩm, đồng thời biết
cách bảo quản các loại thực phẩm và giúp cho việc nâng cao chất lượng các sản
phẩm bánh và đảm bảo an toàn thực phẩm.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
Cẩn thận, tỉ mỉ trong nhận biết các loại thực phẩm và vệ sinh an toàn thực phẩm.
Nội dung môn học:

