CHI PHÍ CÔ HOÄI KINH TEÁ CUÛA LAO ÑOÄNG (EOCL)
EOCL: Giaù trò ñoái vôùi neàn kinh teá cuûa taäp hôïp
caùc hoaït ñoäng ñaõ bò coâng nhaân töø boû, bao
goàm caû caùc chi phí (hoaëc caùc lôïi ích) phi thò
tröôøng keøm theo caùc thay ñoåi trong tình traïng
coâng aên vieäc laøm.
Lao ñoäng khoâng phaûi laø moät nhaäp löôïng
ñoàng nhaát : nhieàu loaïi lao ñoäng coù tay ngheà vaø
khoâng coù tay ngheà khaùc nhau, cuøng vôùi bieán
thieân vuøng vaø caùc khu vöïc khaùc bieät (ñöôïc baûo
trôï vaø khoâng ñöôïc baûo trôï). Chaát löôïng cuûa caùc
cô hoäi vieäc laøm (laâu daøi hoaëc taïm thôøi) cuõng
taùc ñoäng tôùi EOCL.
(A) Öôùc tính chi phí cô hoäi kinh teá cuûa lao ñoäng
Hai ñieåm xuaát phaùt thay theá:
i) giaù trò saûn phaåm bieân bò töø boû cuûa lao ñoäng,
vaø
ii) giaù cung cuûa lao ñoäng.
Veà lyù thuyeát, söû duïng baát cöù phöông phaùp
naøo cuõng ñeàu taïo ra keát quaû nhö nhau; Tuy
nhieân, caùc yeâu caàu veà döõ lieäu thì khaùc nhau.
(i) Phöông phaùp giaù trò saûn phaåm bieân bò töø
boû cuûa lao ñoäng
EOCL ñöôïc xaùc ñònh baèng caùch xuaát phaùt töø
tieàn coâng bao goàm thueá thay theá (Wa) thu ñöôïc
trong vieäc laøm tröôùc ñoù.
- Phöông phaùp naøy khoâng thích hôïp cho vieäc tính
tôùi caùc khaùc bieät trong ñieàu kieän laøm vieäc vaø
L1
ñieàu kieän soáng khoâng tröïc tieáp laøm giaûm saûn
löôïng cuûa neàn kinh teá.
- Khi thueâ nhaân coâng thaát nghieäp, daãn tôùi vieäc
ñaùnh giaù EOCL thaáp ñi.
(ii) Phöông phaùp giaù cung cuûa lao ñoäng
Phöông phaùp giaù cung cuûa lao ñoäng ñôn giaûn vaø
deã söû duïng.
- Ñieåm xuaát phaùt laø tieàn coâng bao goàm thueá
cuûa thò tröôøng (giaù cung) caàn thieát ñeå thu huùt
ñuû coâng nhaân coù trình ñoä tay ngheà caàn thieát
laøm vieäc cho döï aùn. Tieàn coâng naøy tính tôùi caùc
sôû thích cuûa coâng nhaân veà ñòa ñieåm, ñieàu kieän
laøm vieäc vaø caùc yeáu toá khaùc.
- Neáu caàn coù moät möùc tieàn coâng raát cao treân
thò tröôøng ñòa phöông ñeå thu huùt lao ñoäng coù tay
ngheà vaøo moät döï aùn maø trong ñoù caùc ñieàu
kieän soáng toài, thì tieàn coâng naøy ñaõ bao goàm
giaù trò cuûa tieàn coâng bò töø boû coäng vôùi khoaûn
buø ñaép cho caùc chi phí kinh teá gaây ra bôûi ñieàu
kieän soáng toài.
- Giaù cung caàn ñöôïc ñieàu chænh ñeå tính tôùi caùc
boùp meùo khaùc, chaúng haïn nhö caùc loaïi thueá, ñeå
tìm EOCL.
Khoâng gioáng nhö saûn phaåm bieân bò töø boû ño
löôøng rieâng caû hai thaønh phaàn naøy, giaù cung
cuûa ñòa phöông ño löôøng tröïc tieáp caùc chi phí tieàn
coâng vaø phi tieàn coâng cuûa vieäc laøm trong döï aùn
nhö laø moät troïn goùi keát hôïp.
Giaù cung ñöôïc xaùc ñònh baèng caùch ñaët caâu
hoûi: Tieàn coâng toái thieåu maø döï aùn caàn phaûi
L2
traû ñeå coù ñöôïc ñuû soá ñôn xin vieäc vôùi moät
möùc luaân chuyeån vieäc laøm coù theå chaáp nhaän
ñöôïc laø bao nhieâu? Neáu soá ñôn xin vieäc cho moãi
coâng vieäc cao, vaø tæ leä luaân chuyeån coâng taùc
ñoái vôùi döï aùn thaáp hôn möùc bình thöôøng, thì coù
nhieàu khaû naêng hôn caû laø tieàn coâng ñaõ traû cao
hôn giaù cung toái thieåu. Neáu tæ leä giöõa soá ngöôøi
xin vieäc ñuû tieâu chuaån vôùi caùc vò trí ñang troáng
theå hieän moät thò tröôøng lao ñoäng khaù caêng
thaúng, vaø tæ leä chuyeån coâng taùc laø bình
thöôøng, thì tieàn coâng cuûa döï aùn laø gaàn vôùi giaù
cung cuûa lao ñoäng.
EOCL ñöôïc tính toaùn baèng caùch ñieàu chænh
giaù cung toái thieåu ñeå tính tôùi caùc boùp meùo
chaúng haïn nhö caùc thueá hoaëc caùc trôï caáp thu
nhaäp.
Ví duï 1: So saùnh phöông phaùp giaù trò saûn phaåm
bieân bò töø boû vaø phöông phaùp giaù cung
Xeùt tröôøng hôïp caùc coâng nhaân noâng traïi
khoâng coù tay ngheà chuyeån töø coâng vieäc tröôùc
ñaây cuûa hoï laø haùi taùo trong vuøng troàng taùo
laïnh vaø möa nhieàu (a) sang laøm vieäc cho moät döï
aùn môùi ôû nôi coù khí haäu aám aùp hôn (o) vôùi
nhieäm vuï thu hoaïch cam.
Söû duïng phöông phaùp saûn phaåm bieân ñaõ bò
töø boû, ñieåm xuaát phaùt ñeå tính EOCL laø tieàn
coâng tröôùc ñoù trong caùc noâng traïi troàng taùo
(Wa), trong khi phöông phaùp giaù cung seõ baét ñaàu
vôùi tieàn coâng thò tröôøng cho coâng vieäc taïi caùc
vöôøn cam (Wo). Ñeå ñôn giaûn, giaû ñònh raèng hoï
L3
khoâng traû caùc loaïi thueá thu nhaäp hoaëc khoâng
phaûi ñoái maët vôùi baát cöù boùp meùo ñaùng keå
naøo khaùc treân thò tröôøng lao ñoäng cuûa mình.
Caùc yeáu toá khaùc aûnh höôûng tôùi quyeát ñònh
chuyeån vuøng tôùi döï aùn môùi laø: khí haäu aám aùp
hôn cuûa vuøng troàng cam coù theå chuyeån thaønh
moät chi phí sinh soáng giaûm hôn (C) hoaëc laø sôû
thích (S) cuûa coâng nhaân muoán laøm vieäc trong
vuøng aám aùp hôn.
Neáu giaù trò cuûa tieàn coâng naøy vaø caùc yeáu
toá khaùc laø nhö sau:
Wo= 15,00 ñoâ la moãi ngaøy
Wa = 20,00 ñoâ la moãi ngaøy
Co = 3,00 ñoâ la moãi ngaøy
Ca = 6,00 ñoâ la moãi ngaøy
So= 2,00 ñoâ la moãi ngaøy (giaù trò cuûa
söï öa thích ñoái vôùi vuøng aáp aùp hôn)
Phöông phaùp saûn phaåm bieân bò töø boû ñeå
tính EOCL cho döï aùn naøy laø :
EOCL = tieàn coâng tröôùc – thay ñoåi trong chi phí
soáng – caùc sôû thích cuûa coâng nhaân
= Wa - (Ca - Co) - So
= 20 - (6 - 3) - 2
EOCL = 15,00 ñoâ la moãi ngaøy
Vôùi phöông phaùp giaù cung, ta cuõng thu ñöôïc
giaù trò y nhö vaäy moät caùch tröïc tieáp. Tieàn coâng
treân thò tröôøng caàn thieát ñeå khieán coâng nhaân
chuyeån sang döï aùn môùi trong vuøng troàng cam (Wo)
cho tröôùc vaø ñaõ tính tôùi chi phí cuûa cheânh leäch
trong ñieàu kieän soáng (Ca - Co) cuøng söï öa thích cuûa
L4
coâng nhaân ñoái vôùi vuøng khí haäu aám aùp hôn (So).
EOCL ñôn giaûn laø baèng tieàn coâng treân thò tröôøng
taïi vuøng coù vieäc laøm môùi naøy:
EOCL = Wo = 15,00 ñoâ la moãi ngaøy
Thoâng thöôøng, khoù ñònh ñöôïc giaù trò cho caùc
yeáu toá phöùc taïp chaúng haïn nhö chi phí cuûa caùc
cheânh leäch trong ñieàu kieän soáng vaø yù thích cuûa
coâng nhaân.
(B) Caùc chuûng loaïi khaùc nhau cuûa lao ñoäng :
1. Loaïi theo tay ngheà: coù tay ngheà, khoâng coù tay
ngheà
2. Bieán thieân theo khu vöïc : noâng thoân, thaønh thò
3. Phaân khuùc thò tröôøng lao ñoäng: Khoâng ñöôïc
baûo hoä vôùi môû
4. Loaïi coâng vieäc : Laâu daøi vôùi taïm thôøi
- Lao ñoäng khoâng coù tay ngheà thöôøng laø ñoàng
nhaát vaø vieäc öôùc tính EOCL cuûa noù hoaøn toaøn
ñôn giaûn. Thoâng thöôøng, khoâng coù caùc boùp
meùo nhö ñaùnh thueá hoaëc baûo hieåm thaát
nghieäp. Thò tröôøng lao ñoäng coù tay ngheà khoâng
ñoàng nhaát hôn nhieàu vaø phuï thuoäc vaøo nhieàu
boùp meùo.
- Di daân giöõa caùc khu vöïc bò thuùc ñaåy bôûi caùc
cheânh leäch trong tieàn coâng, chi phí sinh soáng,
ñöôïc tieáp caän vôùi haøng tieâu duøng, v.v... cuõng
taùc ñoäng tôùi EOCL ñoái vôùi moät döï aùn. Caùc
boùp meùo trong neàn kinh teá coù lieân quan tôùi söï
di daân naøy caàn ñöôïc tính tôùi khi öôùc tính EOCL.
- Caùc thò tröôøng lao ñoäng thaønh thò thöôøng ñöôïc
phaân khuùc thaønh thò tröôøng ñöôïc baûo hoä
(nhaân vieân trong caùc khu vöïc cô quan nhaø nöôùc,
L5